Yaş ayrımcılığı ve kadın emeği, güvencesiz bir yaşlılığa doğru: Sorun alanları ve siyasal partilerin bakışı
Age discrimination and women's labor: Towards an insecure old age – problem areas and the perspective of political parties
- Tez No: 982129
- Danışmanlar: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: yaş ayrımcılığı, kesişimsellik, yaşlanma, kadın emeği, cinsiyetlendirilmiş yaşçılık, ageism, intersectionality, aging, women's labor, gendered ageism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaş ayrımcılığı kısaca, bireylerin yalnızca yaşları sebebiyle maruz kaldıkları olumsuz stereotipler, önyargı ve dışlanmadır. Tıpkı diğer ayrımcılık türleri gibi yaş ayrımcılığı da toplumda yeniden üretilmektedir. Yaşlı bireyler içerisinde kadınlar, hem biyolojik olarak erkeklerden daha uzun yaşamaları hem de toplumsal olarak dezavantajlı konumda bulunmaları nedeniyle yaş ayrımcılığını daha yoğun yaşamaktadır. Kadınlar yaş aldıkça hem cinsiyet ayrımcılığına hem de yaş ayrımcılığına eşzamanlı biçimde maruz kalmakta; bu iki ayrımcılık biçiminin kesiştiği alan“cinsiyetlendirilmiş yaşçılık”olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma yürütülürken başlangıçta yaşlı kadınların ücretli emek alanındaki deneyimlerine odaklanılmış olsa da saha verileri, özellikle 50 yaş üstü kadınlarla yapılan görüşmeler sonucunda, aslında orta yaşlı ve yaşlanmakta olan kadınların emek piyasasındaki konumlarının halihazırda giderek kırılganlaştığını ve bunun da daha güvencesiz bir yaşlılığa doğru gidişi belirlediğini göstermiştir. Dolayısıyla araştırmanın odağı, yaşlı kadın emeğinin ötesine geçerek, yaşlanma sürecindeki kadınların emek yaşamında maruz kaldıkları yapısal eşitsizliklerin onların ileriki yaşlarını nasıl güvencesizleştirdiğini görünür kılmaya yönelmiştir. Tezin ana savı, orta yaş ve üzeri kadınların ücretli emek alanında hem cinsiyet hem yaş ayrımcılığının kesişiminde yaşadıkları sorunların gerek siyasal parti politikalarında gerekse sosyal politikalarda yeterince yer bulmadığıdır. Bu hipotez doğrultusunda biri yaşlanmakta olan kadınlarla, diğeri siyasal parti temsilcileriyle olmak üzere iki saha araştırması gerçekleştirilmiştir. İlk saha araştırmasında daha geniş veri elde etmek amacıyla örneklem, 50 yaş üstü kadınlar şeklinde somutlaştırılmıştır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kuramsal çerçeve kurulmuş ve temel kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümde Türkiye'de yaşlılık ve yaş ayrımcılığına ilişkin yasal düzenlemeler incelenmiştir. Üçüncü bölümde derinlemesine görüşmeler üzerinden elde edilen verilerle, 50 yaş üstü yani yaşlanmakta olan kadınların ücretli emek alanında karşılaştıkları sorunlar saptanmış, bu sorunların ileriki yıllarda daha güvencesiz bir yaşlılığa nasıl zemin hazırladığı ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde siyasal parti temsilcileriyle yapılan görüşmeler üzerinden partilerin konuya bakış açıları analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, orta yaş ve üzeri kadınların ücretli emek alanındaki deneyimleri ışığında, yaşlılık meselesine dair somut politika önerileri geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Age discrimination refers to the negative stereotypes, prejudices, and exclusion individuals face solely because of their age. Like all other forms of discrimination, ageism is continuously reproduced within society. Among older individuals, women experience ageism more intensely due to their longer life expectancy and their structurally disadvantaged social position. As women grow older, they are simultaneously exposed to both gender-based discrimination and age-based discrimination. The intersection of these two forms of inequality is defined as“gendered ageism.”Although this study initially aimed to examine the experiences of older women in the paid labor market, the fieldwork—particularly the interviews conducted with women aged 50 and above—revealed that middle-aged and ageing women already face deepening labor-market vulnerabilities that shape their trajectory toward an increasingly insecure old age. Consequently, the focus of the research expanded beyond older women's labor and shifted toward exposing how structural inequalities encountered during the ageing process render women's later-life conditions more precarious. The main argument of the thesis is that the problems experienced by middle-aged and older women at the intersection of gender and age discrimination in the labor market are not adequately addressed in political party programs or in social policy frameworks. To examine this, two field studies were conducted: one involving ageing women and the other involving representatives of political parties. In the first field study, the sample was concretized as women aged 50 and above in order to gather broader and more diverse data. The thesis consists of four main chapters. The first chapter establishes the theoretical framework and explains the key concepts. The second chapter reviews legal regulations related to ageing and age discrimination in Turkey. The third chapter, based on in-depth interviews, identifies the challenges experienced by women aged 50 and above in the paid labor market and demonstrates how these challenges contribute to their increasing precarization as they approach older age. The fourth chapter analyzes the perspectives of political parties based on interviews with party representatives. The study concludes with concrete policy recommendations concerning ageing and labor, developed in light of the experiences of middle-aged and ageing women.
Benzer Tezler
- Patriyarkal kapitalizm kıskacında göçmen kadın olmak: Şanlıurfa'daki Suriyeli kadınların deneyimleri
Being a migrant woman in the grip of patriarcal capitalism: Experiences of Syrian women in Şanliurfa
GÜLTEN NAZLICAN AMASYALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN BAKİ ADAŞ
- Suriyeli kadınların akademik çalışmalarda görünürlüğü
The visibility of syrian women in academic studies
HAZAL FİSKECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiAnkara ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÜZİN EVLİYAOĞLU
- Impact of workplace gender values on organizational attractiveness: An applied analysis using job advertisements
İş yeri cinsiyet eşitliği değerlerinin organizasyonel çekicilik üzerindeki etkisi: İş ilanları kullanılarak yapılan uygulamalı bir analiz
İREM YÖRÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK İLKKARACAN AJAS
- Covid-19 salgını'nda görev alan sağlık çalışanlarında travma sonrası stres belirtileri, depresif belirtiler ve tükenmişlik belirtilerinin yordayıcısı olarak belirsizliğe tahammülsüzlük, algılanan tehdit boyutu ve duygusal emek değişkenlerinin rolünün incelenmesi
Examining the role of intolerance of uncertainty, perceived threat dimension and emotional labor variables as predictors of post-traumatic stress symptoms, depressive symptoms and burnout symptoms in healthcare workers working in the Covid-19 outbreak
MERYEM ABA
- Gender, deskilling, and forced migration: A study of the experiences of refugee women in Turkey
Toplumsal cinsiyet, vasıfsızlaştırma ve zorunlu göç: Türkiye'deki mülteci kadınların deneyimlerine ilişkin bir çalışma
AYSİMA ÇALIŞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
SosyolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM AKÇAPAR