Kilis ilinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin ampelografik ve moleküler karakterizasyonu
Ampelographic and molecular characterization of local grapevine varieties cultivated in Kilis province
- Tez No: 982161
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kilis 7 Aralık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kilis ilinde yetiştirilen yerel üzüm çeşitlerinin uluslararası normlara uygun biçimde morfolojik (ampelografik) ve moleküler düzeyde karakterizasyonunu gerçekleştirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında 24 üzüm çeşidi, toplam 30 morfolojik özellik açısından değerlendirilmiştir. Ampelografik analizlerde, OIV, UPOV ve IPGRI standartlarına uygun olarak seçilen özelliklerin analizi sonucunda, üzüm çeşitlerinin salkım yapısı, tane formu ve yaprak özelliklerine göre gruplandığı, özellikle 'Dökülgen', 'Danagözü' ve 'Trakya İlkeren' gibi çeşitlerin belirgin morfolojik özellikleriyle kendi içinde kümelendiği görülmüştür. Ayrıca, 'Hönüsü' ve 'Kokulu' çeşitlerinin farklı kümelerde yer alması, bu çeşitlerin farklı morfolojik varyantlara sahip olabileceğini göstermiştir. Moleküler düzeyde ise, genetik çeşitliliği ortaya koymak amacıyla iPBS (inter-Primer Binding Site) retrotranspozon markörleri kullanılmış ve sekiz farklı primer aracılığıyla analizler gerçekleştirilmiştir. Moleküler analizler, bazı çeşitler arasında yüksek genetik benzerlik bulunduğunu ortaya koyarken, 'Kokulu Üzüm' çeşidinin diğerlerinden belirgin şekilde ayrılması, bu çeşidin farklı bir tür olabileceği ihtimalini desteklemiştir. Ayrıca 'Horoz Karası' ve 'Hönüsü' çeşitlerinde birden fazla tipin bulunduğu belirlenmiş, bu durum çeşit içi varyasyonun varlığını göstermiştir. Ampelografik ve moleküler dendrogramlar karşılaştırıldığında, her iki analizde benzer küme yapılarına rastlanmakla birlikte, bazı durumlarda belirgin farklılıklar gözlemlenmiştir. Morfolojik olarak benzer gruplarda yer alan bazı çeşitlerin moleküler analizlerde farklı kümelere dağılması, dış görünüşteki benzerliğin genetik yakınlıkla her zaman örtüşmediğini ortaya koymuştur. Çalışma Kilis ilinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin tanımlanmasını sağlamış; iPBS markörlerinin yerel genetik çeşitliliği belirlemede etkin ve ayırt edici bir araç olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to characterize the local grapevine cultivars grown in Kilis province at both morphological (ampelographic) and molecular levels in accordance with international standards. A total of 24 grapevine cultivars were evaluated based on 30 morphological traits. Ampelographic analyses were performed using descriptors selected in accordance with OIV, UPOV, and IPGRI guidelines. The results revealed that the cultivars were grouped based on cluster architecture, berry morphology, and leaf characteristics. Notably, cultivars such as 'Dökülgen', 'Danagözü', and 'Trakya İlkeren' formed distinct clusters due to their prominent morphological features. Additionally, the separate clustering of 'Hönüsü' and 'Kokulu' cultivars indicated the presence of unique morphological variants within these types. At the molecular level, iPBS (inter-Primer Binding Site) retrotransposon markers were employed to reveal genetic diversity. Eight different primers were used for the molecular analyses. The results demonstrated high genetic similarity among some cultivars, whereas the distinct separation of the 'Kokulu' cultivar suggested that it may belong to a different species. Furthermore, the presence of multiple genotypes within the 'Horoz Karası' and 'Hönüsü' cultivars indicated intra-varietal variation. When ampelographic and molecular dendrograms were compared, similar clustering patterns were observed in some cases; however, notable discrepancies also emerged. Some cultivars that grouped together morphologically were separated into different clusters in molecular analyses, highlighting that phenotypic similarity does not always correspond to genetic relatedness. Overall, the study enabled the comprehensive identification of local grapevine cultivars in Kilis and demonstrated that iPBS markers are effective and discriminative tools for assessing local genetic diversity.
Benzer Tezler
- Tayfi ve Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinin salamuralık yaprak özelliklerinin kalite kriterleri bakımından karşılaştırılması
Comparison of pickling leaf characteristics of Tayfi and Sultani Çekirdeksiz grape varieties in terms of quality criteria
FATMA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatSiirt ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA UZUN BAYRAKTAR
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Bursa ilinde farklı ekolojilerde yetiştirilen Alphonse Lavallée üzüm çeşidinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality characteristics of Alphonse Lavallée grape cultivar grown under different ecologies of Bursa province
DENİZ KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatUludağ ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAT TÜRKBEN
- Kilis ilinde yetiştirilen bazı zeytin çeşitlerinin farklı hasat zamanlarına göre tane özellikleri ile yağ veriminin araştırılması
Investigation of frit characteristics and oil yields of olive ciutlvars grown in Kilis province according to different harvest times
EYYÜP ATAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatKilis 7 Aralık ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM ŞEKEROĞLU
- Kilis ve Gaziantep illerinde yetiştirilen Kilis keçilerinin bazı morfolojik ve fizyolojik özellikler bakımından karşılaştırılması
Comparison of some morphological and physiological characteristics of Kilis and Gaziantep grounded Kilis seeds
FATMA HAZAL ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZoolojiMustafa Kemal ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KESKİN