Geri Dön

Çocuk somatizasyon envanteri-8 (ÇSE-8)'in Türkçeye uyarlanması ve demografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi

Adaptation of child somatization inventory-8 (CSI-8) into Turkish and investigation of its relationship with demographic variables

PDF İndir

  1. Tez No: 982210
  2. Yazar: İBRAHİM PINAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN KAYILI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psychology, Child Health and Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk, somatizasyon, geçerlilik, güvenirlik, Psikosomatik belirtiler, Children, somatization, validity, reliability, Psychosomatic symptoms
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, Children's Somatic Symptoms Inventory–8 (CSSI-8) ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması ve demografik değişkenlerle ilişkisi ve geçerlik-güvenirlik analizlerinin yapılarak incelenmesidir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ve ölçek uyarlama sürecini bir arada içeren bir desenle yürütülmüştür. Örneklem, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden basit rastgele örnekleme tekniği kullanılarak, %95 güven aralığı ve %5 hata payı temelinde büyük evrenler için geliştirilen örneklem belirleme tablosuna göre oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Karaman İl merkezindeki ilkokul ve ortaokullarda öğrenim gören ve Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran 8–14 yaş arası 386 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”ve“Çocuk Somatizasyon Envanteri-8 (ÇSE-8) Türkçe olarak”kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması dilsel ve kavramsal çeviri süreciyle gerçekleştirilmiş, uzman görüşleri alınarak son şekli verilmiştir. Geçerlik ve güvenirliği belirlemek amacıyla madde analizi, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, madde-toplam korelasyonları, iki yarı test güvenirliği, test-tekrar test güvenirliği ile açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Ayrıca demografik değişkenlere göre farkları incelemek amacıyla t-testi ve ANOVA kullanılmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi sonucunda toplam varyansın %62'sini açıklayan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi bulguları modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir (CMIN/df = 2,087; RMSEA = 0,053; CFI = 0,990). Faktör yükleri 0,69–0,80 arasında değişmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,914; Spearman-Brown güvenirlik katsayısı 0,914; Guttman Split-Half katsayısı 0,912 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test analizinde ilk ve ikinci uygulama puanları arasında yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = 0,907; p <0,001). Maddelerin madde-toplam korelasyonlarının 0,656–0,764 arasında olduğu belirlenmiştir. %27 alt-üst grup karşılaştırmaları da ölçeğin ayırt ediciliğini desteklemiştir (t = -44,57; p <0,001). Demografik değişkenler açısından elde edilen bulgulara göre; yaş, kronik hastalık/psikiyatrik tanı, aile yapısı ve gelir düzeyi değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. 8 yaş grubunun, 10, 11, 12, 13 ve 14 yaş gruplarına göre; 9 yaş grubunun, 13 ve 14 yaş gruplarına göre anlamlı derecede daha düşük somatizasyon puanına sahip olduğu tespit edilirken 12 yaş grubunun, 13 yaş grubuna göre daha düşük somatizasyon puanı gösterdiği; geniş aile yapısına sahip çocukların ve kronik hastalığı bulunanların somatizasyon düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca gelir düzeyi yüksek ailelerin çocukları, düşük gelir grubundakilere kıyasla daha yüksek somatizasyon puanları bildirmiştir. Buna karşılık, cinsiyet, kardeş sayısı ve anne-baba eğitim düzeyi açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, elde edilen bulgular ÇSE-8'in Türkçe formunun çocuklarda somatik semptomları değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study was to adapt the Children's Somatic Symptoms Inventory–8 (CSSI-8) into Turkish, examine its relationship with demographic variables, and assess its validity and reliability. The research employed a correlational survey model combined with a scale adaptation process within the framework of quantitative research methods. The sample was determined using the simple random sampling technique, one of the probabilistic sampling methods, based on a 95% confidence interval and 5% margin of error, in accordance with the sample size determination table for large populations. The study group consisted of 386 children aged 8–14 years who were enrolled in primary and secondary schools in the Karaman city center and had applied to Karaman Training and Research Hospital during the 2024–2025 academic year. Data were collected using a Personal Information Form and the Children's Somatization Inventory-8 (CSI-8) – Turkish version. The Turkish adaptation of the scale was completed through a linguistic and conceptual translation process, followed by expert review for finalization. To determine the scale's validity and reliability, item analysis, Cronbach's alpha internal consistency coefficient, item-total correlations, split-half reliability (Spearman-Brown and Guttman coefficients), test–retest reliability, and exploratory and confirmatory factor analyses were conducted. Additionally, t-tests and ANOVA were used to examine differences according to demographic variables. The Exploratory Factor Analysis (EFA) revealed a single-factor structure explaining 62% of the total variance. Confirmatory Factor Analysis (CFA) results indicated acceptable model fit indices (CMIN/df = 2.087; RMSEA = 0.053; CFI = 0.990), with factor loadings ranging from 0.69 to 0.80. The internal consistency coefficient was 0.914, the Spearman-Brown coefficient was 0.914, and the Guttman Split-Half coefficient was 0.912. The test–retest analysis showed a highly significant correlation between the first and second administrations (r = 0.907; p <.001). Item–total correlations ranged between 0.656 and 0.764, and the 27% upper-lower group comparisons further supported the discriminative power of the items (t =-44.57; p <.001). According to the findings obtained regarding demographic variables, statistically significant differences were identified in age, chronic illness/psychiatric diagnosis, family structure, and income level. Specifically, children aged 8 years had significantly lower somatization scores than those aged 10, 11, 12, 13, and 14 years, and those aged 9 years scored significantly lower than the 13- and 14-year-old groups. Furthermore, 12-year-olds demonstrated lower somatization scores compared to 13-year-olds. Children from extended families and those with chronic illnesses exhibited higher levels of somatization. In addition, children from high-income families reported higher somatization scores compared to those from low-income families. Conversely, no statistically significant differences were found in somatization levels based on gender, number of siblings, or parental education level. In conclusion, the findings indicate that the Turkish version of the CSSI-8 is a valid and reliable instrument for assessing somatic symptoms in children.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    876976

    Fonksiyonel Yetersizlik Envanteri'nin (Functional Disability Inventory, FDI) Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

    Turkish Validity and Reliability Study of the Functional Disability Inventory (FDI)

    HALE NUR KÖKLÜKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonAkdeniz Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZGÜN KAYA KARA

  2. Tez No

    454176

    Karın ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran çocuk ve ergenlerde fiziksel sebep bulunanlarla bulunmayanlar arasındaki depresyon, anksiyete ve somatizasyon değerlerinin karşılaştırılması

    The aim of this study is to compare the levels of depression, anxiety and somatization of children and teenagers that have come to the hospital due to stomachache, in regards to whether they have physical reasons or not

    MERVE TEKEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL

  3. Tez No

    931393

    Alopesi areata tanılı çocuklarda somatizasyon, stresle başa çıkma ve uyku alışanlıklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of somatization, coping with stress and sleeping habits in children with alopecia areata

    AYŞENUR KÜBRA ŞAHİN PELİTLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriDüzce Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KÜÇÜKDAĞ

  4. Tez No

    460747

    Ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı ile somatizasyon bozukluğu ve zihin kuramı arasındaki ilişki

    The relationship between online game addiction, somatization disorder and mind theory in adolescents

    ZÜLEYHA İCLAL BALAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL

  5. Tez No

    504389

    Ebeveynlerin çocuklarını kabul, red ve kontrol düzeyleri ile çocukların somatizasyon belirtileri arasındaki ilişki

    The relationship between parents' acception, rejection and control levels of their children and children's somatization symptoms

    İREM GÜNDÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Psikolojiİstanbul Bilim Üniversitesi

    Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ŞULE KAYA

Geri Dön