Cinsel istismara uğrayan ergenlerin zihin kuramı becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of theory of mind skills of adolescents sexually abused
- Tez No: 982481
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Cinsel istismar, Zihin Kuramı, Anksiyete, Depresyon, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Sexual Abuse, Theory of Mind, Anxiety, Depression, Obsessive-Compulsive Disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Zihin kuramı, bireyin başkalarının inanç, niyet, arzu ve duygularını anlayarak bu zihinsel durumları öngörme ve açıklama becerisidir. Sosyal etkileşimin temelini oluşturan bu beceri, çocukluk ve ergenlik döneminde gelişmekte olup, çevresel deneyimlerden güçlü biçimde etkilenmektedir. Cinsel istismar ise çocuk ve ergenlerde hem nörobiyolojik gelişimi hem de sosyal bilişi olumsuz etkileyebilen, karmaşık ve yıkıcı sonuçları olan bir travma biçimidir. Travmanın bireyin başkalarının düşünce ve duygularını anlamasına dair bilişsel süreçleri bozabileceği ve bu bağlamda zihin kuramı becerilerini zayıflatabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, cinsel istismara maruz kalan ergenlerin zihin kuramı becerilerinin, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk ve sosyal anksiyete bozukluğu gibi psikiyatrik tanılar almış ergen bireylerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 12–16 yaş aralığında yer alan, cinsel istismar öyküsü olan 50 ergen ve kontrol grubuna istismar öyküsü bulunmayan ve depresyon, obsesif kompulsif bozukluk ve sosyal anksiyete bozukluğu öyküsü olan 49 ergen dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara Gözlerden Zihin Okuma Testi, Garip Hikayeler Testi, Gaf Testi ve Empati Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca sosyodemografik veri formu ile katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve travma özellikleri (istismarın türü, süresi, tekrarlayıcılığı, istismarcı ile ilişki vb.) kayıt altına alınmıştır. Değerlendirme sonucunda, sosyal bilişsel beceriler iki grup arasında istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve sosyodemografik değişkenlerle olan ilişkileri incelenmiştir. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, cinsel istismar grubunun tüm zihin kuramı testlerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük puanlar aldığı görülmüştür (p<0,001). Gözlerden Zihin Okuma Testi'nde özellikle negatif duyguları tanıma konusunda düşük performans sergilenmiştir. Empati Ölçeği puanları da benzer şekilde daha düşüktür. Sonuç: Cinsel istismara uğramış ergenlerde zihin kuramı becerilerinin anlamlı düzeyde zayıfladığı bu çalışmada gösterilmiştir. Bu bulgular, travmatik deneyimlerin sosyal bilişsel gelişim üzerindeki etkilerine dikkat çekmektedir. Zihin kuramı becerilerindeki yetersizliklerin sosyal ilişkilerde güçlükler, yanlış anlamalar ve psikopatoloji ile ilişkili olabileceği göz önünde bulundurularak, istismar mağduru bireylere yönelik terapötik müdahalelerde sosyal biliş ve zihin kuramına odaklanan yaklaşımların geliştirilmesi önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Theory of mind refers to the ability to understand and predict others' mental states such as beliefs, intentions, desires, and emotions. This skill, which constitutes the basis of social interaction, develops throughout childhood and adolescence and is strongly influenced by environmental experiences. Childhood sexual abuse is a complex and devastating form of trauma that can negatively impact both neurobiological development and social cognition. It has been suggested that trauma may disrupt the cognitive processes underlying the ability to understand others' thoughts and feelings, thereby impairing theory of mind abilities. The aim of this study is to evaluate the theory of mind skills of adolescents who have been exposed to sexual abuse in comparison with adolescents diagnosed with psychiatric disorders such as depression, obsessive-compulsive disorder, and social anxiety disorder. Method: A total of 99 adolescents aged between 12 and 16 years participated in the study, including 50 adolescents with a history of sexual abuse and 49 adolescents in the control group who had no history of abuse but had been diagnosed with depression, obsessive-compulsive disorder, or social anxiety disorder. All participants were administered the Reading the Mind in the Eyes Test, the Strange Stories Test, the Faux Pas Test, and the Empathy Quotient. In addition, demographic data such as age, gender, educational status, and trauma-related characteristics (e.g., type and duration of abuse, frequency, relationship with the perpetrator) were collected using a sociodemographic data form. Social cognitive abilities were statistically compared between the two groups, and their associations with sociodemographic variables were analyzed. Results: The analyses revealed that the sexual abuse group scored significantly lower than the control group on all theory of mind tests (p<0.001). In the Reading the Mind in the Eyes Test, they particularly showed poor performance in recognizing negative emotions. Similarly, their scores on the Empathy Quotient were also lower. Conclusion: This study demonstrated that theory of mind abilities were significantly impaired in adolescents who had experienced sexual abuse. These findings highlight the impact of traumatic experiences on social-cognitive development. Considering that deficits in theory of mind may be associated with difficulties in interpersonal relationships, misunderstandings, and psychopathology, it is essential to develop therapeutic interventions for abuse survivors that focus on enhancing social cognition and theory of mind skills.
Benzer Tezler
- Cinsel istismara uğrayan ve uğramayan ergenlerde bağlanma stili, ana-baba tutumu, depresyon ve anksiyetenin değerlendirilmesi
The evaluation of attachment style, parent's attitude, depression and anxiety in adolescents who are sexually abused and not abused
ŞEYMA KELEŞ ATASOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEVZİYE TOROS
- Cinsel istismar mağduru ergenlerin repertuar grid tekniği ile değerlendirilmesi
Adolescent victims of sexual abuse evaluation with repertory grid technique
AYLA UZUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMİNE ÇIĞIL FETTAHOĞLU
- Ergenlerde (13-18 yaş) cinsel istismar sonrası immün sistem değişikliklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the immüne system changes after sexual abuse in adolescents(13-18 year old)
HAMZA AYAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ABALI
- Duygusal istismarın liseli ergenlerin kendini kabul seviyelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
A.ESRA İŞMEN
- Çocukluk çağında ruhsal travmaya maruz kalan ergenlerde duygu düzenleme, kimlik gelişimi ve kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişki
The relationship between emotion regulation, identity development and self-injurious behavior in adolescents exposed to childhood trauma
ÖZGE AKÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ