Tarih eğitiminde yapay zekâ kullanımı
The use of artificial intelligence in history education
- Tez No: 982613
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET İPÇİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Bilim tarihi, Eğitim tarihi, History of science, Educational history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Tarih Eğitiminde Yapay Zekâ Kullanımı konusunu ele almakta ve bilgi teknolojilerindeki hızlı dönüşümün tarih öğretimi gibi insan, zaman ve anlam merkezli bir disipline etkilerini kapsamlı olarak incelemeyi gaye edinmektedir. Çalışmanın amacı, Yapay Zekâ destekli öğretim araçlarının tarih eğitiminin öğretim sürecine katkısını incelemek ve değerlendirmektir. Yapay Zekâ, tarih öğretiminde pedagojik yaklaşımların yenilenmesine ve öğrencilerin bu güçten yararlanmasına fırsat tanıyan bir araç olarak sunulmuştur. Araştırma, nitel yaklaşım benimsenerek literatür taraması ve uygulama örneklerinin analiziyle yürütülmüştür. Tarihsel gelişimi Ada Lovelace, Charles Babbage, Alan Turing (Turing Testi) gibi öncü isimlerle başlayan Yapay Zekâ, günümüzde materyal tasarımı, simülasyonlar, eğitsel oyunlar ve kaynak taramaları gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Tezde, Google NotebookLM, Quiz Gecko, Microsoft Copilot ve Chat GPT gibi araçların öğrencilere ve öğretmenlere zaman ve maliyet tasarrufu sağladığı ve kuru bilgi yerine interaktif, görsel materyaller oluşturarak ders verimini artırdığı belirtilmiştir. Özellikle, Yapay Zekânın arşiv belgelerini çevirme ve analiz etme yeteneği sayesinde birinci elden kaynak kullanımının önünün açıldığı vurgulanmaktadır. Ancak çalışma, Yapay Zekâ uygulamalarının güvenilirliği, veri ihlalleri, etik sorumluluklar ve pedagojik alanda karşılaşılabilecek sorunlar (özellikle az bilgi olan dönemlerde) gibi sınırlılıkları ve tartışma konularını da ortaya koymaktadır. Türkiye'de FEYZA ve MEBİ gibi projelerle Yapay Zekânın eğitim sistemine entegrasyonu hedeflenirken, Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası gibi hukuki düzenlemelerin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca Yapay Zekâ, görme ve işitme engelli bireyler için sesli transkript ve dokunsal materyal üretimi yoluyla eğitimde fırsat eşitliğine katkı sağlayabilmektedir.
Özet (Çeviri)
This master's thesis addresses the use of artificial intelligence in history education and aims to comprehensively examine the impact of the rapid transformation in information technologies on a discipline centered on people, time, and meaning, such as history teaching. The study aims to examine and evaluate the contribution of artificial intelligence-supported teaching tools to the teaching process of history education. Artificial intelligence is presented as a tool that allows for the renewal of pedagogical approaches in history teaching and enables students to benefit from this power. The research was conducted using a qualitative approach, using a literature review and analysis of application examples. Artificial intelligence, whose historical development began with pioneers such as Ada Lovelace, Charles Babbage, and Alan Turing (the Turing Test), is currently used in many areas such as material design, simulations, educational games, and resource reviews. The thesis states that tools such as Google NotebookLM, Quiz Gecko, Microsoft Copilot, and Chat GPT save students and teachers time and money and increase lesson efficiency by creating interactive, visual materials instead of dry information. In particular, it emphasizes that AI's ability to translate and analyze archival documents paves the way for the use of primary sources. However, the study also highlights the limitations and debates surrounding AI applications, such as the reliability of AI applications, data breaches, ethical responsibilities, and pedagogical challenges (especially in times of limited information). While projects such as FEYZA and MEBI aim to integrate AI into the education system in Türkiye, the importance of legal regulations such as the European Union's Artificial Intelligence Law is emphasized. Furthermore, AI can contribute to equal opportunities in education through the production of audio transcripts and tactile materials for individuals with visual and hearing impairments.
Benzer Tezler
- Yapay zeka destekli mimari tasarımın kuramsal çerçevesi üzerine inceleme ve konut tasarımı önerisi
A review on the theoretical framework of artificial intelligence aid architectural design and a proposal for housing design
MELİS DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
- Yapay zekâ destekli etkinliklerin kültürlerarası farkındalık, Fransızca yazma becerisi ve akademik başarıya etkisi
The impact of artificial intelligence-supported activities on intercultural awareness, French writing skills and academic achievement
KÜBRA ZENGİNALOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ÖZÇELİK
- Sanat eğitiminde yapay zeka konulu yurtiçi ve yurtdışında yapılmış olan lisansüstü tezlerin içerik analizi
Content analysis of national and international graduate theses on artificial intelligence in art education
ERTÜRK TEKNECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA SENGİR AYDIN
- Software defect prediction with a personalization focus and challenges during deployment
Kişiselleştirme odaklı yazılım hata tahmini ve entegrasyon zorlukları
BEYZA EKEN
Doktora
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TOSUN KÜHN
- Aircraft detection from large scale remote sensing images with deep learning techniques
Büyük ölçekli uzaktan algılama görüntülerinden derin öğrenme teknikleriyle uçak tespiti
MEHMET SOYDAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SERTEL