Dijital tiyatronun oyuncu ve seyirci mevcudiyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi
An examination of the impact of digital theatre on actorand audience presence
- Tez No: 982701
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT SEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Oyunculuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tiyatro, her dönemde çağının teknolojik unsurlarından yararlanmıştır. Günümüzde ise sanat akımları ve dijital teknolojilerin etkisiyle tiyatro, biçimsel ve işlevsel açıdan köklü bir dönüşüm sürecindedir. Geleneksel tiyatroların yerini dijital tiyatro uygulamaları, fiziki sahnelerin yerini sanal sahneler, oyuncuların yerini ise dijital avatarlar almaya başlamıştır. İzleyiciler, zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın sanal platformlar aracılığıyla tiyatro deneyimi yaşayabilmektedir. Canlı yayın tiyatrolarının kayıt altına alınabilmesi, geri-ileri sarma ve tekrar izleme imkânı,“şimdi ve burada”olma hissi, canlılık ve mevcudiyet gibi kavramların yeniden tartışmaya açılmasına yol açmaktadır. Bu çalışma, dijital tiyatronun oyuncu ve seyirci mevcudiyeti üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın hedefi, farklı dijital sahneleme biçimlerinin mevcudiyet algısını nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda; dinleyicinin tamamen işitsel duyusuna odaklandığı K'nın Sesi podcast tiyatrosu, sanatçının bedenine entegre ettiği yapay kas stimülatörleri ve üçüncü robot kol ile bedensel işlev alanını dönüştürdüğü Third Hand performansı ve William Shakespeare'in Hamlet eserini GTA oyun ortamıyla harmanlayarak sahneleyen Grand Theft Hamlet yapımı incelenmiştir. Çalışmanın yöntemsel çerçevesini, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi oluşturmaktadır. İncelenen örnekler, Walter Benjamin'in aura kavramı ve Philip Auslander'ın liveness (canlılık) tartışmaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, dijitalleşmenin oyuncu-seyirci etkileşimini fiziksel mekânın sınırlarını aşarak yeniden tanımladığını, mevcudiyet kavramını dönüştürdüğünü ve izleyici deneyimini esnekleştirdiğini göstermektedir. Araştırmada farklı dijital performanslara değinilmekle birlikte, ayrıntılı inceleme yalnızca bu üç seçili örnek üzerinden yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Theatre has always drawn on the technological elements of its time. Today, under the influence of artistic movements and digital technologies, it undergoes a radical transformation in both form and function. Digital practices increasingly replace traditional theatre, virtual stages substitute physical ones, and digital avatars stand in for actors. Audiences now experience performances through virtual platforms without temporal or spatial limitations. The ability to record live-streamed theatre, rewind, fast-forward, and replay has reignited debates on concepts such as“here and now,”liveness, and presence. This study examines the impact of digital theatre on performer and audience presence. Its aim is to reveal how different forms of digital staging transform perceptions of presence. To this end, three case studies were analyzed: Voice of K, a podcast theatre focused entirely on auditory perception; Stelarc's Third Hand performance, which expands bodily functionality through artificial muscle stimulators and a robotic third arm; and Grand Theft Hamlet, a production that reimagines Shakespeare's Hamlet within the digital environment of Grand Theft Auto. Methodologically, the study employs document analysis as a qualitative approach. The selected cases are interpreted through Walter Benjamin's concept of aura and Philip Auslander's debates on liveness. The findings indicate that digitalization redefines actor–audience interaction beyond physical space, transforms the notion of presence, and makes audience experience more flexible. While other digital performances are acknowledged, detailed analysis is limited to these three examples.
Benzer Tezler
- Tiyatroda kıvrımlar ve rizomlar: Oyuncu, seyirci, mekan ve prodüksiyon
Folds and rhizomes in theatre: Actor, spectator, space, and production
DENİZ YILMAZ
- Çağdaş tiyatroda dijital gösterim ve medya teknolojisi - intermediality
Digital representation and media technology in contemporary theatre - intermediality
MEHMET ÖZBEK
- Sinema ve televizyonda tiyatro etkisi
The influence of theatre on ci̇nema and televi̇si̇on
MİNE BOZDAĞ
- Çeled Uşaglar tiyatrosunda gaziantep halk kültürü unsurları ve mizah
Gaziantep folk culture elements and humor in Çeled Uşaglar theater
AYŞE RÜZGAR
