Kahve tüketiminde kuşaklar arası tutum ve davranışlardaki farklılıklar: Sosyo-demografik, kültürel ve ekonomik boyutlarıyla Şanlıurfa ili örneği
The differences in intergenerational attitudes and behaviors toward coffee consumption: A socio-demographic, cultural, and economic analysis of the case of Sanliurfa province
- Tez No: 982898
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALİ PALABIÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Ekonomi, Agriculture, Economics
- Anahtar Kelimeler: Türk kahve kültürü, Turkish coffee culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kahve, tarihsel süreç içerisinde yalnızca bir içecek olmanın ötesinde, kültürel, sosyal ve ekonomik açıdan önemli bir unsur haline gelmiştir. Özellikle geleneksel ve modern tüketim alışkanlıklarının bir arada sürdürüldüğü bölgelerde, kahve tüketimi hem bireysel tercihler hem de toplumsal normlar çerçevesinde şekillenmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu çalışma, Şanlıurfa ilinde yaşayan tüketicilerin kahve tüketimine yönelik tutum, davranış ve tercihlerinin çok boyutlu olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma, nicel yaklaşım benimsenerek saha araştırması şeklinde yürütülmüş ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 384 katılımcıdan elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demografik bilgiler, kahve tüketim sıklığı, tercih edilen kahve türleri, tüketim alışkanlıkları ve katılımcıların tutumlarını ölçen Likert tipi ölçeklerden oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik ve parametrik olmayan testler, ANOVA ve ki-kare testleri ile sınıflandırılmış regresyon modelleri (Logit ve Probit) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, kahve tüketiminin yalnızca bir içecek tercihinden öte, kültürel değerler ve sosyal yaşamla bağlantılı bir davranış biçimi olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre kuşaklar arasında belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Y ve Z kuşaklarının ambiyans ve sosyalleşme odaklı faktörleri daha fazla önemsedikleri, X kuşağının ise fiyat/performans unsurunu görece daha ön planda değerlendirdiği belirlenmiştir. Hijyen faktörü ise tüm kuşaklarda ortak bir öncelik olarak öne çıkmıştır. Ayrıca sosyo-demografik değişkenlerin (cinsiyet, gelir ve eğitim düzeyi gibi) kahve tüketim sıklığı ve tür tercihi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, kahve tüketiminde hem geleneksel hem modern çeşitlerin tercih edildiğini, ancak kuşaklar arasında farklı tüketim motivasyonlarının öne çıktığını ortaya ymaktadır. Araştırma, bölgesel ve kültürel bağlamda tüketici davranışlarını anlamaya katkı sunmakta ve özellikle işletmelerin pazarlama stratejilerine, ürün çeşitlendirmesine ve tüketiciye yönelik uygulamalarına yol gösterici olabilecek bulgular üretmektedir.
Özet (Çeviri)
Coffee has become more than just a beverage throughout history; it has evolved into a significant cultural, social, and economic element. Especially in regions where traditional and modern consumption habits coexist, coffee consumption is shaped both by individual preferences and social norms. In this context, the present study aims to examine the attitudes, behaviors, and preferences of consumers living in Şanlıurfa towards coffee consumption from a multidimensional perspective. The research was conducted as a quantitative field study with 384 participants selected through convenience sampling. Data were collected via a structured questionnaire consisting of sociodemographic information, coffee consumption frequency, preferred coffee types, consumption habits, and attitudes measured on a five-point Likert scale. Descriptive statistics, parametric and nonparametric tests, ANOVA, chi-square tests, as well as classified regression models (Logit and Probit) were employed in the analysis. The findings reveal that coffee consumption is not limited to a beverage preference but is rather a behavior intertwined with cultural values and social life. Significant generational differences were observed: Generations Y and Z place greater importance on ambiance and socialization factors, while Generation X emphasizes the price/performance aspect. Hygiene was found to be a common priority across all generations. In addition, socio-demographic variables such as gender, income, and education level were identified as significant factors influencing coffee consumption frequency and type preferences. In conclusion, the study demonstrates that both traditional and modern coffee varieties are consumed, while different consumption motivations emerge across generations. This research contributes to a better understanding of consumer behavior in a regional and cultural context and provides insights that can guide businesses in marketing strategies, product diversification, and consumer-oriented practices.
Benzer Tezler
- Kahve tüketicilerinin tüketim alışkanlıkları, motivasyonları ve sınırlılıkları: Kuşaklar arası bir değerlendirme
Coffee consumers' consumption habits, motivations and constraints: An intergenerational approach
TOLGAHAN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OZAN ATSIZ
- Türk kahve geleneği sunumu ve kuşaktan kuşağa aktarımı
Turkish coffee tradition presentation and transmission from generation to generation
AÇELYA OĞUZ EKİNCİ
Doktora
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Ankara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERVİN ERGUN
- Yetişkin Z kuşağı tüketicilerinin üçüncü dalga kahvecilerdeki sembolik tüketiminin değer bazlı incelenmesi: Eskişehir'de bir uygulama
The value-based examining of the symbolic consumption of adult generation Z consumers in third wave coffees: An application in eskişehir
DAMLA GELDİŞEN
- Kahve tüketiminde cam ambalaj kullanımı
Başlık çevirisi yok
NARANJAV PUNTSAGDORJ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZER DEMİR
- Tüketicilerin kahve tüketiminde tercih nedenleri ve tercihlerinin sosyal medyaya yansımaları
Reasons of consumers' preference in coffee consumption and their reflections on social media
MUSTAFA ONUR ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA BAYRAKDAROĞLU