Atriyal fibrilasyonlu hastalarda oral antikoagülanlara kıyasla yeni nesil antikoagülanların maliyet etkililiğinin değerlendirilmesi: Bir meta-analiz çalışması
Evaluation of the cost-effectiveness of novel oral anticoagulants compared to oral anticoagulants in patients with atrial fibrillation: A meta-analysis
- Tez No: 982913
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT AKBOLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık ekonomisi, Health economics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: İşletme Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Atriyal fibrilasyon, küresel ölçekte artan prevalansı, inme ve tromboembolik komplikasyonlarla ilişkili yüksek morbidite–mortalitesi ve sağlık sistemlerine getirdiği ekonomik yük nedeniyle kritik bir halk sağlığı sorunudur. Varfarin uzun yıllar standart antikoagülan tedavi olarak kullanılmış, ancak sık INR takibi gereksinimi ve etkileşim sorunları nedeniyle klinik uygulamada zorluklar yaratmıştır. Yeni nesil oral antikoagülanlar (NOAK'lar; dabigatran, rivaroksaban, apiksaban, edoksaban) daha öngörülebilir farmakolojik profil, sabit doz ve izlem kolaylığı ile hızla yaygınlaşmış, ancak yüksek ilaç maliyetleri nedeniyle maliyet-etkililiklerinin değerlendirilmesi gerekliliği doğmuştur. Türkiye bağlamında bu konuda meta-analitik bir sentez bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, AF yönetiminde NOAK'ların varfarine kıyasla maliyet-etkililiğini değerlendirmek ve uluslararası literatür bulgularını meta-analiz yoluyla birleştirerek artımlı maliyet-etkililik oranı (ICER) ve artımlı net fayda (INB) ölçütleri üzerinden politika yapıcılar için genellenebilir kanıt üretmektir. PRISMA rehberine uygun ve PROSPERO'ya (CRD42023447453) kayıtlı olarak yürütülen sistematik derleme ve meta-analizde; PubMed, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, EBSCOhost, Cochrane Library, ClinicalTrials ve Wiley veritabanlarında yapılan taramalar sonucunda 14.637 kayıttan 105 çalışma kriterlere uygun bulunmuştur. Çalışmalardan elde edilen maliyet, QALY ve ICER verileri 2023 yılı satın alma gücü paritesi (PPP) ve TÜFE ile standardize edilmiştir. Dahil edilen yayınların metodolojik kalitesi ECOBIAS ile değerlendirilmiş; heterojenlik durumunda rastgele etkiler modeli uygulanmıştır. Yayın yanlılığı huni grafiği, Egger ve Begg testleriyle analiz edilmiştir. Meta-analiz bulguları, NOAK'ların yüksek gelirli ülkelerde varfarine kıyasla pozitif INB değerleriyle maliyet-etkili olma eğilimi gösterdiğini; düşük ve orta gelirli ülkelerde ise ilaç maliyetleri ve düşük ödeme istekliliği (WTP) eşikleri nedeniyle sıklıkla varfarin lehine sonuçların raporlandığını ortaya koymuştur. Analizlerinde apiksaban en güçlü maliyet-etkililik profilini sergilerken, edoksaban için sonuçların ülkeye göre değişken olduğu; dabigatran ve rivaroksaban için ise bağlama duyarlı bulgular elde edilmiştir. Sonuç olarak, gelişmiş ülkelerde NOAK'lar varfarine kıyasla daha maliyet-etkin bulunurken, gelişmekte olan ülkelerde varfarin daha maliyet-etkin bir seçenek olarak öne çıkmaktadır. Çin ise düşük WTP eşiği nedeniyle her iki tedavi seçeneğinin de maliyet-etkin bulunduğu istisnai bir örnek oluşturmaktadır. Kısa vadede düşük gelirli ülkelerde varfarin daha maliyet-etkin görünse de uzun vadede komplikasyonları azaltma potansiyeli nedeniyle NOAK'ların kullanımı önerilmektedir. Türkiye açısından ise, bu alanda ülkeye özgü ekonomik değerlendirme çalışmalarının yapılması, politika geliştirme süreci açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Atrial fibrillation has emerged as a critical public health issue worldwide due to its increasing prevalence, association with stroke and thromboembolic complications leading to high morbidity and mortality, and the substantial economic burden it imposes on healthcare systems. For many years, warfarin was the standard anticoagulant therapy; however, the need for frequent INR monitoring and numerous drug–food interactions posed significant challenges in practice. The advent of novel oral anticoagulants (NOACs; dabigatran, rivaroxaban, apixaban, edoxaban), characterized by a more predictable pharmacological profile, fixed dosing, and ease of use without routine monitoring, has rapidly transformed anticoagulation management. Nevertheless, their higher drug costs have raised the necessity for comprehensive cost-effectiveness evaluations. In the Turkish context, no meta-analytic synthesis addressing this issue currently exists. The aim of this thesis is to evaluate the cost-effectiveness of NOACs compared to warfarin in managing atrial fibrillation (AF) and to synthesize international literature through meta-analysis, thereby generating generalizable evidence for policymakers based on incremental cost-effectiveness ratio (ICER) and incremental net benefit (INB) measures. Conducted in accordance with PRISMA guidelines and registered in PROSPERO (CRD42023447453), this systematic review and meta-analysis identified 105 eligible studies out of 14,637 records retrieved from PubMed, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, EBSCOhost, Cochrane Library, ClinicalTrials, and Wiley databases. Cost, QALY, and ICER data extracted from the studies were standardized to 2023 purchasing power parity (PPP) and consumer price index (CPI) values. The methodological quality of publications was assessed using the ECOBIAS tool, and a random-effects model was applied in cases of heterogeneity. Publication bias was evaluated using funnel plots as well as Egger's and Begg's statistical tests. The findings revealed that NOACs tend to be cost-effective compared to warfarin in high-income countries, as indicated by positive INB values, whereas in low- and middle-income countries results often favored warfarin due to higher drug costs and lower willingness-to-pay (WTP) thresholds. Among the agents, apixaban demonstrated the most robust cost-effectiveness profile, while results for edoxaban varied across countries; findings for dabigatran and rivaroxaban were more context-dependent. The meta-analysis demonstrated that NOACs are generally more likely to be cost-effective than warfarin in high-income countries, as reflected by positive INB values. In contrast, in low- and middle-income countries, outcomes more often favored warfarin, primarily due to higher drug costs and lower willingness-to-pay (WTP) thresholds. Among individual agents, apixaban exhibited the most consistent and favorable cost-effectiveness profile, while results for edoxaban varied considerably across countries. Findings for dabigatran and rivaroxaban were more context-specific, indicating their cost-effectiveness is highly dependent on the healthcare setting.
Benzer Tezler
- Yeni nesil oral antikoagülanların diş çekimi sonrası kanama üzerine etkilerinin karşılaştırılması
The comparasion between effects of new types of oral anticoagulants on bleeding after tooth extraction
MEHMET ÇALIŞKAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMRE BENLİDAYI
- Yeni oral antikoagülan kullanmakta iken serebrovasküler olay (iskemik veya hemorajik) geçiren ve nöroloji kliniğine yatırılan hastaların epidemiyolojik incelemesi ve serebrovasküler olay oranının araştırılması
Başlık çevirisi yok
BETÜL ÖZENÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN KURŞUN
- Yeni nesil oral antikoagülan kullanımının varis dışı üst gastrointestinal kanamalı hastalarda endoskopik bulgular, hastane yatış süresi, kan transfüzyon ihtiyacı ve mortaliteyle ilişkisi
The relationship of new generation oral anticoagulan use with endoscopic findings, hospital investment time, blood transfusion needs and mortality in patients with NON-variety upper gastrointestinal bleeding
MUHAMMET TALHA DURMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ADAŞ
- A novel left atrial appendage occluder design
Özgün sol atriyal apendiks oklüder tasarımı
ALMİLA CEREN BAYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mühendislik BilimleriBoğaziçi ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KOCATÜRK
- Böbrek nakli alıcılarında antikoagülan ilaç kullanımı: Endikasyon, yan etki ve etkinlik araştırması
Use of anticoagulant agents in kidney transplant recipients: Indications, adverse effects and efficacy
MELİKE DEMİREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
NefrolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU VELİOĞLU