Geri Dön

Türkçe tekdilli ve Türkçe-Kürtçe ikidilli öğrencilerin İngilizce yazılı üretimlerindeki hataların dil aktarımı açısından çözümlenmesi

Analysis of Turkish monolingual and Turkish-Kurdish bilingual learners' transfer errors in English written production

PDF İndir

  1. Tez No: 983098
  2. Yazar: ZANA HANAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SILA AY
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: dil aktarımı, çokdillilik, hata çözümlemesi, tekdillilik, Aradil, language transfer, multilingualism, error analysis, monolingualism, Interlanguage
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu doktora çalışması, Türkiye'de yükseköğretimde öğrenim gören öğrencilerin İngilizce yazılı anlatımlarında yaptıkları hataları, Türkçe tekdilli ve Türkçe-Kürtçe ikidilli gruplar arasında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırma, dilsel aktarım kuramları, aradil (interlanguage) gelişimi, üçüncü dil edinimi modelleri ve yapısal dil farklılıkları temelinde, öğrencilerin hata türlerini anlamlandırmayı ve bu hataların eğitsel yansımalarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, özellikle İngilizcenin yazılı üretiminde görülen hata örüntülerinin hem biçimsel hem işlevsel boyutlarını dikkate alarak, dilsel arka planın öğrenme süreci üzerindeki etkisini sorgulayan bütüncül bir çözümleme sunmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını, Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Rehberliği bölümünde öğrenim gören, ana dili Türkçe olan 25 tekdilli öğrenci ile ana dilleri Türkçe ve Kürtçe olan 25 ikidilli öğrenci oluşturmaktadır. Her katılımcıdan ikisi tartışmacı (argumentative) ve biri görüş belirten (opinion) olmak üzere toplam üç yazılı kompozisyon toplanmıştır. Yazılı metinlerdeki dil hataları, Louvain Error Taxonomy 2.0 (LET 2.0) çerçevesinde ayrıntılı biçimde etiketlenmiş; her hatanın türü, düzeltmesi, açıklaması ve kaynağı belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilerin dil geçmişleri, Language History Questionnaire (LHQ 3.0) aracılığıyla çözümlenerek hata türleri ile dilsel geçmişleri arasındaki olası ilişkiler de değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, tekdilli grubunda en sık yapılan hataların dilbilgisel (G) yapılarla ilgili olduğunu, bu hataları biçim ve yazım (F), noktalama (Q), sözcüksel (L) ve doğallık/uyumsuzluk kullanım (Z) türlerinin izlediğini göstermektedir. Bu hataların büyük bölümü, Türkçenin yapısal özelliklerinden kaynaklanan olumsuz aktarım ve İngilizce dil sisteminin biçimsel beklentilerinin henüz yeterince içselleştirilmemiş olmasından kaynaklanmaktadır. İkidilli grubunda ise hata örüntüsü daha farklı ve dağılmış bir yapıya sahiptir. Özellikle ZF (aktarılmış, doğal olmayan söylem), LSPR (ilgeç kullanımı), LSV (tek eylem seçimi), GVN (özne–yüklem sayıca uyum) ve WO (sözcük dizilişi) gibi hata türleri öne çıkmaktadır. Bu hatalar, hem Türkçe hem Kürtçenin yapısal etkilerinin birleşimiyle (karma dil) ortaya çıkan çapraz aktarım (F3) biçiminde kendini göstermektedir. Bulgulara göre, tekdilli grubunda daha sistematik ve biçimsel hatalar görülürken, ikidilli grubunda yapısal karmaşa, kalıp eksikliği ve ifade doğallığında sorunlar dikkat çekmektedir. Bu kapsamlı çözümleme doğrultusunda, her iki grup için ayrı ayrı eğitbilimsel öneriler geliştirilmiştir. Tekdilli grubuna yönelik öneriler, özellikle dilbilgisel yapıların sistemli öğretimi, tanımlık farkındalığı, yazım ve noktalama doğruluğu üzerine odaklanmaktadır. Bu öğrencilere biçimsel farkındalık etkinlikleri, otomatik dönüt sistemleri, yapı temelli yazma görevleri ve bağlamsal dilbilgisi öğretimi önerilmektedir. İkidilli grubuna yönelik öneriler ise, çokdilli yapıların etkileşiminden doğan aktarım etkilerini azaltmaya yöneliktir. Bu bağlamda, Türkçe–Kürtçe–İngilizce karşılaştırmalı yapı çözümlemeleri, sabit kalıplar ve ilgeçli ifadeler üzerine yoğunlaştırılmış öğretim, deyimsel kullanım farkındalığı, yeniden cümle oluşturma teknikleri ve stilistik fark çözümlemeleri önerilmektedir. Özellikle ikidilli grubunun hem anadili hem ikinci dil etkisi altında olması nedeniyle, dil öğretimi sürecinde çokdillilik bilinci ve üçüncü dil edinimi destekleyici yaklaşım olarak benimsenebilir. Sonuç olarak bu tez, yabancı dil olarak İngilizce öğretiminde dilsel geçmişin hata türleri üzerindeki etkisini ortaya koyarak, dil aktarımı ve çokdillilik bağlamında önemli bulgular sunmaktadır. Çalışma, yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesine yönelik olarak hem kuramsal çerçeveye katkı sağlamakta hem de uygulayıcı öğretmenlere, program geliştiricilere ve materyal yazarlarına yönelik somut ve işlevsel öneriler sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This doctoral study investigates the written errors made by university students in Turkey while writing in English, through a comparative analysis of two groups: Turkish monolingual (TD) and Turkish-Kurdish bilingual (ID) learners. The research aims to interpret the types of errors produced by the students within the frameworks of language transfer theories, interlanguage development, third language acquisition models, and structural differences among languages, and to uncover the pedagogical implications of these findings. The study offers a holistic analysis that considers both the formal and functional dimensions of error patterns in English writing, questioning how the learners' linguistic background (monolingual vs. bilingual) affects their language acquisition processes. The participants consist of 25 monolingual students whose first language is Turkish and 25 bilingual students whose first languages are both Turkish and Kurdish, all studying in the Department of Tourism Guidance at Mardin Artuklu University. Each student submitted three written compositions: two argumentative essays and one opinion essay. The linguistic errors in these texts were annotated in detail based on the Louvain Error Taxonomy 2.0 (LET 2.0), with each error classified, corrected, explained, and traced to its potential source. In addition, students' language backgrounds were analyzed using the Language History Questionnaire (LHQ 3.0) to explore possible correlations between error types and linguistic experience. The findings show that in the TD group, the most frequent errors were related to grammatical structures (G), followed by errors in form and spelling (F), punctuation (Q), lexis (L), and infelicitous usage (Z). A large portion of these errors stems from negative transfer from Turkish and the insufficient internalization of the formal expectations of the English language. In contrast, the ID group exhibited a more diverse and dispersed error pattern. Notably, error categories such as ZF (transferred, unnatural discourse), LSPR (preposition usage), LSV (verb selection), GVN (subject–verb number agreement), and WO (word order) were more prominent. These errors often emerged through cross-linguistic transfer (F3) influenced by the structural features of both Turkish and Kurdish (pidgin). While the TD group mostly produced more systematic and form-based errors, the ID group struggled with structural complexity, lack of formulaic patterns, and reduced naturalness in expression. Based on this in-depth analysis, tailored pedagogical recommendations were developed for each group. Recommendations for the TD group focus on the systematic teaching of grammatical structures, increased awareness of article usage, accuracy in punctuation and spelling, and the implementation of form-focused instructional activities. These include structured grammar-based writing tasks, the use of automated feedback tools, and contextual grammar teaching. For the ID group, the proposals aim to mitigate the influence of multilingual structural interference. Instruction should emphasize comparative analysis of Turkish–Kurdish–English structures, targeted teaching of fixed expressions and prepositional phrases, awareness of idiomatic usage, reformulation techniques, and stylistic differentiation. Given the ID group's exposure to both first and second language influences, the promotion of multilingual awareness and third language-oriented instructional approaches is especially recommended. In conclusion, this dissertation reveals the influence of learners' linguistic backgrounds on the types of errors they produce in English academic writing. It contributes significant findings to the fields of language transfer and multilingual education, offering both a robust theoretical framework and practical, functional suggestions for language teachers, curriculum developers, and material designers aiming to enhance writing instruction for diverse learner profiles.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    761720

    Decoding and reading comprehension in Turkish: A comparison of Turkish monolingual and Kurdish-Turkish bilingual children

    Türkçede kelime kodlama ve okuduğunu anlama: Tekdilli Türk ve ikidilli Kürt-Türk öğrencilerin bir karşılaştırması

    SERHAT KURT

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELMA HAZNEDAR KESKİN

  2. Tez No

    358351

    Effect of bilingualism on foreign language skills: A comparison of bilinguals and monolinguals

    İki dilliliğin yabancı dil becerileri üzerine etkisi: Tek dilli ve iki dilli öğrencilerin karşılaştırılması

    DENİZ ELÇİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE SOFU

  3. Tez No

    695902

    The effects of bilingualism and multilingualism on learning English as a foreign language

    İngilizce'nin yabancı dil olarak öğrenilmesinde iki dilliliğin ve çok dilliliğin etkileri

    METİN YILDIZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VEYSEL KILIÇ

  4. Tez No

    993911

    Pirsgirêkên zarokên duziman di dibistanên yekziman de

    İkidilli öğrencilerin tekdilli okullarda yaşadığı sorunlar

    CEMİL GÜNEŞ

    Yüksek Lisans

    Kürtçe

    Kürtçe

    2018

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu Üniversitesi

    Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ASLAN

  5. Tez No

    824844

    İki dilli 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi

    An investigation of bilingual fifth graders' reading comprehension skills

    SEVGİ TEKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KENAN BULUT

Geri Dön