Tuz stresi fesleğen yapraklarının antioksidan aktivitesini nasıl etkiliyor?
How does salt stress affect the antioxidant activity of basil leaves?
- Tez No: 983138
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHİTTİN KULAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Botanik, Fizyoloji, Biyokimya, Botany, Physiology, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tuz stresi abiyotik stres faktörlerinden olup bitkilerin gelişim ve verim parametrelerini olumsuz etkilemektedir. Fesleğen bitkisi özelinde de olumsuz etkileri rapor edilmiştir. Bitkilerin stres faktörlerine karşı tolerans aralıklarının belirlenebilmesi için sekonder metabolizmalarının anlaşılması gerekmektedir. Bu çalışmada, farklı tuz düzeylerinin (50 ve 100 mM NaCl) fesleğen bitkisinin toplam fenolik ve toplam flavonoid içeriği, antioksidan aktiviteleri (DPPH ve ABTS) ve besin elementleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre; tuz stresi bitkinin sekonder metabolizmasını (fenolik bileşiklerini) ve besin dengesini kritik düzeyde etkilemiştir. Analize alınan fenolik bileşiklerin strese farklı yanıtlar verdiği kaydedilmiştir. Örneğin; klorojenik asit, rosmarinik asit, p-kumarik asit ve resveratrol gibi bazı bileşiklerin içeriği tuz stresi ile birlikte artış gösterirken, kuersetin, krisin ve hidroksisinamik asit gibi bazı bileşiklerin de önemli düzeyde düşüş sergilediği belirlenmiştir. Toplam fenolik içeriği tuz stresi ile birlikte anlamlı azalmalar göstermiştir, ancak toplam flavonoid içeriğinde ise anlamlı değişiklikler belirlenmemiştir. Antioksidan aktiviteler bağlamında yapılan analiz sonuçlarına göre ise; tuz stresine maruz bırakılan bitkilerde (özellikle 100 mM NaCl düzeyinde) DPPH süpürme kapasitesinde önemli ölçüde azalma görülmüştür. Ancak, ABTS aktivitesinde ise istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar kaydedilmemiştir. Besin elementi analizlerinden elde edilen bulgulara göre ise; şiddetli tuz uygulamasında P, K, Ca, Fe, Zn ve Mg içeriklerinde önemli azalmalar meydana gelmiştir. Ancak, Mn ve Cu içeriklerinde ise anlamlı yanıtlar belirlenmemiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, bir dizi istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Bu bağlamda, çalışmada yapılan korelasyon analizi, PCA, hiyerarşik kümeleme ve Cosine benzerliği analizleri, fenolik bileşiklerin antioksidan aktivitelerle ve besin elementleriyle anlamlı ilişkiler içinde olabileceğini göstermiştir. Özellikle, rosmarinik asit, kuersetin, K ve Fe gibi parametrelerin tuz stresi değerlendirilmelerinde biyobelirteç olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Salt stress is an abiotic stress factor and negatively affects the development and yield parameters of plants. Its negative effects have also been reported specifically for basil plants. In order to determine the tolerance ranges of plants to stress factors, their secondary metabolism must be understood. In this study, the effects of different salt levels (50 and 100 mM NaCl) on the total phenolic and total flavonoid content, antioxidant activities (DPPH and ABTS) and nutrient elements of basil plants were investigated. According to the research findings; salt stress critically affected the secondary metabolism (phenolic compounds) and nutrient balance of the plant. It was recorded that the phenolic compounds analysed gave different responses to the stress. For example; while the content of some compounds such as chlorogenic acid, rosmarinic acid, p-coumaric acid and resveratrol increased with salt stress, it was determined that some compounds such as quercetin, chrysin and hydroxycinnamic acid exhibited significant decreases. Total phenolic content showed significant decreases with salt stress, but no significant changes were determined in total flavonoid content. Concerning the findings of antioxidant activities, a significant decrease was observed in DPPH scavenging capacity in plants exposed to salt stress (especially at 100 mM NaCl level). However, no statistically significant differences were recorded in ABTS activity. According to the findings obtained from nutrient element analyses; significant decreases occurred in P, K, Ca, Fe, Zn and Mg contents in severe salt application. However, no significant responses were determined in Mn and Cu contents. The data obtained within the scope of the study were subjected to a series of statistical analyses. In this context, correlation analysis, PCA, hierarchical clustering and Cosine similarity analyses performed in the study showed that phenolic compounds may have significant relationships with antioxidant activities and nutrient elements. In particular, it was determined that parameters such as rosmarinic acid, quercetin, K and Fe can be used as biomarkers in salt stress assessments.
Benzer Tezler
- Tuz stresi altındaki fesleğen bitkisinde sekonder metobolitlerin ontogenetik varyasyonunun belirlenmesi üzerine bir araştırma
An investigation on the determination of ontogenetic variations of secondary metabolites in basil plants subjected to the salt stress
GAMZE ÜREGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FizyolojiIğdır ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN KULAK
- Tuz stresi altında yetiştirilen fesleğen (Ocimum basilicum L.) fidelerine melatonin uygulamalarının fizyolojik parametrelere etkisi
Effect of melatonin treatments on physiological parameters of basil (Ocimum basilicum L.) seedlings growing under salt stress
BURAK BAHÇESULAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL DIRAZ YILDIRIM
- Farklı tuz stresi koşullarında fesleğen (ocimum basilicum L.) bitkisinin verim ve kalitesinin değişimi
Changes of yield and quality in sweet basil (ocimum basilicum L.) under different salt stress conditions
MEHMED EMİN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÜMÜŞÇÜ
- Melatonin ve spermin uygulamalarının tuz stresi altındaki fesleğen (Ocimum basilicum L.) bitkisinin fenolik bileşiklere ve antioksidan aktivitesine etkisi
The effect of melatonin and spermin applications on phenolic compounds and antioxidant activity of basil (Ocimum basilicum L.) plant under salt stress
MERAL KARAÇOCUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL DIRAZ YILDIRIM
- Bitki büyüme düzenleyicilerin fesleğen (Ocimum basilicum L.)'de tuz stresi ve antioksidan bileşenler üzerine etkileri
Effects of plant growth regulators on antioxidant compounds and salt stress in sweet basil (Ocimum basilicum L)
NİLGÜN BİLGİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BotanikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENGÜL KARAMAN