Kırsal kerpiç mimarisi üzerine değerlendirme ve koruma önerileri: Elâzığ/Örençay örneği
Evaluation and conservation proposals for rural adobe architecture: The case of Elâzıg/Orencay
- Tez No: 983250
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET KURUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kırsal mimari, yerel kimliğin korunmasında ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bölgesel malzeme kullanımı, yapı teknikleri ve bölge halkının yaşam biçimini yansıtan mekânsal düzenlemeler kırsal mimarinin özgün karakterini oluşturur. Ancak günümüz şartlarında kırsal mimari alanları yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Yaşam şartlarının değişmesi, kentsel alanlara yapılan göçler ve doğal afetler gibi birçok etkenin sebebiyet verdiği yok olma tehlikesi Elâzığ ili Örençay Köyünde de kendini göstermektedir. Bu çalışma, Elâzığ ili Örençay Köyü örneği üzerinden geleneksel kerpiç kırsal mimarinin mimari, kültürel ve yapısal özelliklerini değerlendirmeyi; korunması ve yeniden işlevlendirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır. Örençay Köyü'nde gerçekleştirilen alan araştırması kapsamında bulunan mevcut konut yapısıyla birlikte bu alanın zamanla geçirdiği değişim incelenmiş, yapım teknikleri, yerleşim dokusu ve işlevsel dönüşümler analiz edilmiş, mevcut dokulardaki yok olma tehlikesi irdelenmiş ve sorunlar tespit edilerek belgelenmiştir. Elde edilen bulgular, geleneksel kerpiç yapıların fiziksel bozulmalarının ve kültürel kopuşlarının giderek arttığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, önerilen koruma stratejileri arasında özgün yapı dokusunun korunarak yeniden işlevlendirilmesi, katılımcı planlama, sürdürülebilir kullanım ve arkeopark modeli gibi yenilikçi yaklaşımlar yer almaktadır. Yapılan çalışmalar doğrultusunda, yerleşimdeki geleneksel dokunun korunmasına ilişkin mevcut sorunlar belirlenmiş ve bu doğrultuda koruma önerileri geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Rural architecture plays a significant role in preserving local identity and transmitting cultural heritage to future generations. The use of regional materials, building materials, and settlement arrangements that transform regional lifestyles constitute the unique characteristics of rural architecture. However, in today's climate, rural architecture is facing the threat of extinction in these areas. This threat, attributed to numerous factors such as changes in living conditions, migration from deforested areas, and natural disasters, is also evident in Elazığ and Örençay Village. This study evaluates the architectural, cultural, and structural characteristics of traditional adobe rural architecture, using the example of Örençay Village in Elazığ Province, and offers suggestions for its preservation and reuse. The field research conducted in Örençay Village examines the existing housing structure and its evolution over time. Construction techniques, settlement patterns, and functional transformations are analyzed. The threat of extinction in existing structures is examined, and problems are identified and documented. The findings reveal that the physical deterioration and cultural dislocation of traditional adobe structures are increasing. In this regard, proposed conservation strategies include innovative approaches such as preserving and repurposing the original building fabric, participatory planning, sustainable use, and the archaeological park model. Studies have identified existing challenges related to the preservation of the settlement's traditional fabric, and conservation recommendations have been developed accordingly.
Benzer Tezler
- Kırsal mimari bağlamında konya halkapınar evlerinin mimarisi üzerine bir inceleme
An investigation about architecture of konya halkapinar houses in the context of rural architecture
REYHAN MERVE DELİBAŞ
- Kırsal mirasın korunmasının kırılganlığı üzerine: Dikili-Yahşibey Köyü örneği
On the fragility of rural heritage conservation: The case of Dikili-Yahşibey Village
TUĞÇE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİNE YILDIZ SALMAN
- An inquiry into the values and problems for conservation of traditional mud brick houses in Ağlasun, Burdur
Ağlasun, Burdur'da bulunan geleneksel kerpiç konutların korunmasına yönelik değerlerin ve problemlerin araştırılması
CANSU CAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ŞAHİN GÜÇHAN
- Kırsal mimari bağlamında Isparta/Çünür yerleşimi konut yapıları üzerine bir inceleme
An investigation on dwelli̇ngs of Isparta/Cünür settlement in rural architectural context
CEMAL AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ŞİMŞEK TOLACI
- Arapgir'in geleneksel mimari dokusunun kentsel ve kırsal alan kapsamında incelenmesi
An analysis of the traditional architectural texture of arapgir within the scope of urban and rural areas
MUHAMMED OYTUN KASAPGİL
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER