İkinci dil olarak Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin konuşmalarındaki hataların analizi
Error analysis of the speech of Syrian students learning Turkish as a second language
- Tez No: 983297
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Konuşma hataları, Türkçe eğitimi, Turkish education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İkinci ya da yabancı dil öğretiminde öğrenciler hedef dilde kendilerini ifade ederken sıklıkla hata yapabilmektedirler. Bu hatalar dil öğrenme sürecinde öğrencilerin ne düzeyde oldukları ya da öğrenme güçlüğü yaşadığı konuların neler olduğu hakkında yol gösterici olabilmektedir. Bu nedenle bu hataların hangi sıklıkla, hangi kullanımlarda ve ne şekilde gerçekleştiğinin tespit edilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ikinci dil olarak Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin Türkçe konuşma hatalarını tespit etmek ve bu hataların türlerini içerik analizi yöntemiyle incelemektir. Ortaokul düzeyinde öğrenim gören 40 Suriyeli öğrenci ile ders dışı birebir görüşme yapılarak ses kayıtları alınmıştır. Daha sonra öğrencilerin konuşmalarındaki biçim bilgisi, konuşma akıcılığı, söz dizimi, telaffuz ve sözcük hataları tespit edilerek türlerine göre sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 3517 biçim bilgisi hatası, 3181 konuşma akıcılığı hatası, 1652 telaffuz hatası, 1491 söz dizimi hatası, 1018 sözcük hatası olmak üzere toplamda 10859 hata tespit edilmiştir. En çok yapılan hata olan biçim bilgisi hatalarında; en çok hâl eklerinde hata yaptıkları, Türkçe ekleri kullanmama eğiliminde oldukları ya da ekleri görev ve anlam bakımından birbirleriyle karıştırarak hatalı kullandıkları görülmüştür. Konuşma akıcılığı hatalarında ise en çok dolgu sözcük hatası olmak üzere uzatma, dolu durak, boş durak, tekrarlama, tereddüt, yanlış başlangıç gibi konuşma akıcılığını olumsuz etkileyen hatalar yaptıkları; bu hataların ise genellikle sözcük bilgileri yetersiz kaldığında, kendilerini ifade etmekte güçlük yaşadıklarında ve hata yaptıklarını fark ettikleri durumlarda meydana geldiği görülmüştür. Telaffuz hatalarında ise öğrenciler ses değiştirme, ses ekleme, ses yutma ve yerel söyleyiş hataları yapmışlardır. En çok yapılan telaffuz hatası ise ses değiştirme hatası olmuştur ve bu seslerin başında /p/ ve /ü/ sesleri gelmiştir. Türkçede yer alan ancak ana dilleri Arapçada yer almayan seslerde sıklıkla telaffuz hatası yapmışlardır. Söz dizimi hatalarında hem ögelerin hem de sözcük gruplarının diziminde hata yapmışlardır. Türkçe yüklem sonlu bir dil olmasına rağmen sıklıkla yüklemden sonra özne, nesne, yer tamlayıcısı ya da zarf tümleci gibi ögeleri kullanmışlardır. Sözcük gruplarının diziminde ise en çok tamlama gruplarında olmak üzere bağlama, edat, unvan, özel isim, fiilimsi, saat ve tekrar gruplarında söz dizimi hatası yapmışlardır. Sözcük hatalarında ise genellikle sözcüklerin anlamından ya da eş diziminden kaynaklanan hatalar yapmışlardır. Genel olarak bu hatalar değerlendirildiğinde; Türkçe ve Arapçanın farklı dil ailelerinde olması ve iki dil arasında fonolojik yapıdan söz dizimsel yapıya kadar birçok tipolojik farklılıkların bulunması öğrencilerin Türkçe konuşmalarında sıklıkla hata yapmalarına neden olmuştur. Ayrıca öğrencilerin öğrenme eksiklikleri, hatalı öğrenmeleri, kuralları aşırı genellemeleri ya da tam anlamıyla uygulayamamaları gibi durumlar da hataların yapılmasında etkili olmuştur.
Özet (Çeviri)
In teaching a second or foreign language, students can frequently make errors while expressing themselves in the target language. These errors can provide guidance about the students' level in the language learning process or the issues they are experiencing learning difficulties. Therefore, it is very important to determine the frequency, usage and way these errors occur. The aim of this study is to identify the Turkish speaking errors of Syrian students learning Turkish as a second language and to examine the types of these errors using the content analysis method. Audio recordings were taken through interviews conducted outside class hours with 40 Syrian students at the middle school level. Then, the morphology, fluency, syntax, pronunciation and lexical errors in the students' speech were identified and classified and evaluated according to their types. As a result of the research, a total of 10859 errors were identified, including 3517 morphological errors, 3181 speaking fluency errors, 1652 pronunciation errors, 1491 syntax errors, and 1018 lexical errors. In the morphological errors, which are the most common errors,; It was observed that they made the most errors with case suffixes, tended not to use Turkish suffixes, or confused them with each other in terms of function and meaning, using them incorrectly. Among fluency errors, the most common errors were filler errors, as well as prolongations, full stops, empty stops, repetitions, hesitations, and false starts, which negatively impact speech fluency. These errors were generally observed when their vocabulary was insufficient, when they had difficulty expressing themselves, or when they realized they had made a error. In pronunciation errors, students made sound changes, vocal insertions, vocal swallowing, and local pronunciation errors. The most common pronunciation errors were sound changes, with the sounds /p/ and /ü/ appearing at the beginning. They frequently made pronunciation errors with sounds that exist in Turkish but not in their native Arabic. Syntax errors included errors in the ordering of both elements and word groups. Although Turkish is a predicate-finite language, they frequently used elements such as subject, object, locative complement, or adverbial complement after the predicate. In the syntax of word groups, they made syntax errors, most commonly in phrase groups, but also in conjunctions, prepositions, titles, proper nouns, gerunds, times, and repetitions. In lexical errors, they generally originated from the meaning or collocation of words. Generally speaking, these errors indicate that the fact that Turkish and Arabic are from different language families and that there are numerous typological differences between the two languages, from phonology to syntax, led to students making frequent errors in Turkish. Furthermore, students' learning disabilities, inaccurate learning, overgeneralization of rules, or failure to fully apply them also contributed to these errors.
Benzer Tezler
- A cross-cultural study on language learning strategy use of Syrian and Turkish high school EFL students
İngilizceyi ikinci bir dil olarak öğrenen Suriyeli ve Türk lise öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerini kullanımları üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
ELİF DALAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BEDİR
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Suriyelilerin yazma becerileri üzerine bir araştırma
A research on the writing skills of the syrians learning Turkish as a foreign language
ALİ ÖZARSLAN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ERDEM
- Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğrenim sürecine yönelik öğretmen görüşleri
Teacher views aimed at process of Turkish learning of Syrian students
İBRAHİM OĞRAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA NUR TİRYAKİ
- Türkiye'de Türkçe öğrenen Suriyeli ortaokul öğrencilerinin yazılı anlatımda yaptıkları dil yanlışları
Language mistakes in the written expression of The Syrian secondary school students learning Turkish i̇n Turkey
RABİA ATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT GÜN
- İkinci dil olarak Türkçe öğrenme süreçlerinin ekolojik arka planının belirlenmesi: Zumbo'nun ekolojik çerçevesi ışığında bir inceleme
Determining the ecological background of the processes of learning Turkish as a second language: An examination in light of Zumbo's ecological framework
ELİF JAMINI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TALHA GÖKTENTÜRK