Türk kültüründe hayvan metaforları: Irk Bitig örneği
Animal metaphors in turkish culture: The example of Irk Bitig
- Tez No: 983302
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF GÖKKAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Irk Bitig "Fal Kitabı'ndaki hayvan metaforları üzerinden eski Türk kültür ve sosyal hayatında hayvanların önemini inceleyecektir. Eski Türk runik yazısıyla kitap biçiminde kaleme alınan ve günümüze ulaşan en eski, en kapsamlı Türkçe eser olan Irk Bitig, zengin dilbilimsel ve kültürel içeriğiyle Türk kültürü ile tarihinin anlaşılmasına önemli katkılar sunmaktadır. Türk kültüründe hayvanlar, taşıdıkları sosyal ve kültürel değerlerle merkezi bir rol oynamaktadır. Eserde çeşitli bağlamlarda yer alan hayvan metaforları, bu figürlerin daha derin anlaşılmasına olanak tanıyarak Türk toplumunun değerleri, inançları ve sosyo-kültürel yapısını yansıtan kapsamlı bilgiler sağlamaktadır. Araştırmanın temelini, Irk Bitig'de geçen hayvan metaforlarının kapsamlı analizi oluşturacaktır. Çalışmanın kapsamı, bu metaforların Türk kültürü açısından incelenmesiyle sınırlıdır. Lakoff ve Johnson'un Kavramsal Metafor Teorisi temel teorik çerçeve olarak kullanılacaktır. Değerlendirilen metaforlar aracılığıyla eski Türk toplumunun dünya görüşü, inanç sistemleri ve sosyal düzen anlayışı gibi konular ele alınacak; metaforların bu kavramları nasıl şekillendirdiği açıklanacaktır. Bu zengin kaynağı temel alan araştırma, eski Türk toplumunda hayvanların rolünü ortaya koyarak Türk kültür tarihinde hayvanların çok katmanlı anlamını aydınlatmayı ve kültüre geniş bir perspektiften yaklaşmayı amaçlamaktadır
Özet (Çeviri)
This study will examine the importance of animals in ancient Turkish culture and social life through the animal metaphors in Irk Bitig“The Book of Omens.”Irk Bitig, written in book form using ancient Turkish runic script and the oldest and most comprehensive Turkish work to survive to the present day, offers significant contributions to the understanding of Turkish culture and history with its rich linguistic and cultural content. In Turkish culture, animals play a central role due to the social and cultural values they carry. The animal metaphors appearing in various contexts within the work enable a deeper understanding of these figures, providing comprehensive insights that reflect the values, beliefs, and socio-cultural structure of Turkish society. The foundation of the research will consist of a comprehensive analysis of the animal metaphors in Irk Bitig. The scope of the study is limited to the examination of these metaphors from the perspective of Turkish culture. Lakoff and Johnson's Conceptual Metaphor Theory will be used as the primary theoretical framework. Through the evaluated metaphors, topics such as the worldview, belief systems, and understanding of social order in ancient Turkish society will be addressed; it will also explain how these metaphors shape the aforementioned concepts. Based on this rich source, the research aims to reveal the role of animals in ancient Turkish society, illuminate the multifaceted meaning of animals in Turkish cultural history, and approach the culture from a broad perspective.
Benzer Tezler
- Animal metaphors in English and Turkish proverbs: A comparative study
İngiliz ve Türk atasözlerinde hayvan metaforları: Karşılaştırmalı bir çalışma
AYŞE DÜZGÜN ERBOĞA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İngiliz Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENCER ELKILIÇ
- Tiermetapher im Deutschen und Türkischen eine kontrastiv semantische studie
Almancadaki ve Türkçedeki hayvan metaforları karşılaştırmalı anlambilimsel bir çalışma
FATMA GELİP
Yüksek Lisans
Almanca
2015
Alman Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FUNDA ÜLKEN
- Harşit Vadisi Gümüşhane ve Şalpazarı üçgeninde eski Türk inanışları ve bu inançlara dair metaforlar
Old Turkish beliefs and metaphors in the triangle of Harşit Valley, Gümüşhane and Şalpazarı
SEVİL NİHAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Kapadokya ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF GÖKKAPLAN
- Türk kültüründe yer alan hayvan isimlerinin söz varlığı ve kavram alanı
Vocabulary and conceptual field of animal names in Turkish culture
SENA TUĞÇE MARAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
- Türk ve Kore kültüründe hayvan adı içeren atasözleri üzerine bir karşılaştırma
A comparison of proverbs containing animal names in Turkish and Korean culture
SEUNGMİ LEE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU