Gerçekçi sinema ve Derviş Zaim filmlerinin anlatı tasarımı
Realist cinema and the narrative design of Derviş Zaim's films
- Tez No: 983341
- Danışmanlar: PROF. SEÇKİN ÖZMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema ve Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sanatta ve sinemada gerçekçilik tartışmalarını kuramsal ve tarihsel boyutlarıyla ele alarak, Derviş Zaim'in gerçekçi gelenekle örtüşen filmlerini incelemektedir. Tezin temel amacı, gerçekçi sinema geleneğinin Derviş Zaim'in sinemasında nasıl işlediğine ve yönetmenin özgünlüğüne dair sistemli bir yaklaşım geliştirmektir. Tezin akışında, sanatta ve sinemada gerçekçi yaklaşım, tarihsel bir perspektiften takip edilerek Türk sinemasında gerçekçiliğin izi sürülmüş; Türk sinemasının 1960–1990 yılları arasındaki toplumsal gerçekçi mirası, çağdaş dönemin estetik ve anlatı biçimleriyle ilişkilendirilmiş ve Zaim'in filmleri bu tarihsel süreklilik bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma için, fenomenolojik yaklaşım, Seymour Chatman'ın anlatı çözümlemesi modeli ve gerçekçi sinema geleneğinin içerik ve biçim özellikleri kullanılarak özgün bir analiz yöntemi geliştirilmiştir. Derviş Zaim, filmlerindeki gerçekçi anlatı stratejilerini, gelenek ve modernite arasında kurduğu özgün bir dengeyle sağlamaktadır. Zaim sineması, belgeselci duyarlılıkla kurmaca estetiği dengeli biçimde yoğuran; yaşanmakta olan toplumsal gerçekliği, derin bir tarihsel geçmişe dayanan sembollerle ve metaforlarla zenginleştiren özgün bir gerçekçilik anlayışına sahiptir. Araştırma sürecinde elde edilen bulgular, Derviş Zaim sinemasının yalnızca güncel Türk sinemasında gerçekçiliğin izini sürmek açısından değil, aynı zamanda sanat-toplum ilişkisini yeniden düşünmek bakımından da katkılar sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the debates on realism in art and cinema from both theoretical and historical perspectives, with a particular focus on the films of Derviş Zaim that align with the realist tradition. The primary aim of the study is to develop a systematic approach to understanding how the tradition of realist cinema operates within Zaim's oeuvre and to highlight the director's originality. In the course of the thesis, the realist approach in art and cinema is traced historically, followed by an exploration of the trajectory of realism in Turkish cinema. The legacy of social realism in Turkish cinema between 1960 and 1990 is contextualized in relation to contemporary aesthetic and narrative forms, and Zaim's films are analyzed within this framework of historical continuity. For the analysis, a unique methodological model is developed by combining phenomenological perspectives, Seymour Chatman's narrative analysis framework, and the formal and thematic characteristics of the realist cinematic tradition. Derviş Zaim sustains his realist narrative strategies through a distinctive balance between tradition and modernity. His cinema embodies an original form of realism that blends documentary sensibilities with fictional aesthetics, enriching contemporary social reality with symbols and metaphors rooted in a deep historical past. The findings of this research demonstrate that Zaim's cinema contributes not only to tracing the trajectory of realism in contemporary Turkish cinema but also to rethinking the relationship between art and society.
Benzer Tezler
- Yeni Türk Sinemasında yeni gerçekçi sinema akımının yönetmenin sinematografik yaklaşımı ve görüntü evrenine etkileri
The effects of the neorealism cinema movement on the director's cinematographic approach and image universe in New Turkish Cinema
TUNCAY TÜRKYILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALE TORUN
- Tarihsel ve toplumsal dönüşümler çerçevesinde İtalya ve Türkiye'de gerçekçi sinema
Italy in the historical and social transformation framework and realist cinema in Turkey
MELEK KILCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul Arel ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT MENGÜ
- Muhsin Ertuğrul ve Lütfi Ömer Akad sinemasında teatral ve gerçekçi etkinin incelenmesi
An examination of theatrical and realistic impression in Muhsin Ertuğrul and Lütfi Ömer Akad
SENA ERTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü SanatlarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZBEK
- 2000 sonrası Türk sinemasında toplumcu gerçekçi yaklaşım: Dar gelirli kadın karakterlerin sorunları ve geçim mücadeleleri
Social realist approaches in post-2000 Turkish cinema: The problems and survival struggles of low-income female characters
MAHMUT SENCER TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA KOTAN
- Metin Erksan sinemasında toplumsal gerçekçilik ve bunun filmlerine yansıması?
?social realism in the filmography of Metin Erksan and it?s reflections on his films?
EVREN GÜNEVİ USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HALİM ESEN