Sağlık çalışanlarında tükenmişlik ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde mükemmeliyetçilik ve merhamet yorgunluğunun biçimlendirici rolü
The moderating role of perfectionism and compassion fatigue in the relationship between burnout and psychological well-being among healthcare professionals
- Tez No: 983359
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI EYRENCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, Psikolojik İyi Oluş, Tükenmişlik, Mükemmeliyetçilik, Merhamet Yorgunluğu, Healthcare Professionals, Psychological Well-Being, Burnout, Perfectionism, Compassion Fatigue
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sağlık çalışanlarının psikolojik iyi oluş ve tükenmişlik ilişkisinde mükemmeliyetçilik ve merhamet yorgunluğunun biçimlendirici etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 18–56 yaş aralığında çeşitli sağlık alanlarında görev yapan 254 sağlık çalışanı (64 hekim, 97 hemşire, 43 psikolog ve 50 diğer sağlık alanı) ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Warwick Edinburgh İyi Oluş Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Merhamet Yorgunluğu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örnekler T-Testi, ANOVA, korelasyon analizi ve biçimlendirici etkiyi test etmek amacıyla Hayes'in PROCESS Model 2'sinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, psikolojik iyi oluş ve tükenmişlik ilişkisinde mükemmeliyetçilik ve merhamet yorgunluğunun biçimlendirici etkisi olduğu saptanmıştır. Özellikle, sağlık çalışanlarının psikolojik iyi oluşu ile duyarsızlaşma arasındaki negatif ilişki üzerinde kendine yönelik mükemmeliyetçilik ve merhamet yorgunluğu düzeylerinin belirleyici olduğu görülmüştür. Ayrıca katılımcıların yaş, cinsiyet, çalışma alanı, mesleki kıdem ve gelir düzeyi algısı gibi demografik özelliklerine göre; psikolojik iyi oluş, tükenmişlik alt boyutları, mükemmeliyetçilik alt boyutları ve merhamet yorgunluğu düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç olarak, mükemmeliyetçilik ve merhamet yorgunluğunun farklı düzeylerine bağlı olarak psikolojik iyi oluş ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin değiştiği belirlenmiştir. Bu bulgu, sağlık çalışanlarının psikolojik iyi oluşlarını desteklemeye yönelik programlarda mükemmeliyetçilik eğilimleri ve merhamet yorgunluğunun dikkate alınması gerektiğini ve bu değişkenlerin tükenmişlikle başa çıkma süreçlerinde kritik bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the moderating role of perfectionism and compassion fatigue in the relationship between psychological well-being and burnout among healthcare professionals. The research was conducted with 254 healthcare professionals aged between 18 and 56 (64 physicians, 97 nurses, 43 psychologists, and 50 from other health fields). The Warwick Edinburgh Psychological Well-Being Scale, Maslach Burnout Inventory, Multidimensional Perfectionism Scale, and Compassion Fatigue Short Scale were administered. Independent Samples T-Test, ANOVA, correlation analysis, and Hayes' PROCESS Macro Model 2 were used for data analysis. Findings indicated that perfectionism and compassion fatigue had a moderating effect on the relationship between psychological well-being and burnout. Specifically, self-oriented perfectionism and compassion fatigue levels were found to influence the negative relationship between psychological well-being and depersonalization. In conclusion, it was determined that the relationship between psychological well-being and burnout varied depending on different levels of perfectionism and compassion fatigue. These findings suggest that intervention programs designed to support the psychological well-being of healthcare professionals should consider perfectionism tendencies and compassion fatigue, as these factors play a critical role in coping with burnout.
Benzer Tezler
- Kadın sağlık çalışanlarında düzenli egzersizin iş yaşamı, fiziksel sağlık ve psikolojik iyilik hâli üzerine etkileri
The effects of regular exercise on work life, physical health, and psychological well-being among female healthcare workers
ÇİĞDEM ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sporİstanbul Gedik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATAKAN ÇAĞLAYAN
- Sosyal hizmet uzmanlarında psikolojik iyi oluş, travma bilgili bakım ve tükenmişlik
Psychological well-being, trauma-informed care and burnout in social workers
EBRAR RİMA MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetNecmettin Erbakan ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TEKİN
- Çok boyutlu çalışana destek müdahale ve tükenmişlik önleme programı'nın (ÇADEM-TP) psikososyal destek çalışanlarının travmatik stres tükenmişlik ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisi
Effectiveness of multidimensional support intervention and burnout prevention program (ÇADEM-TP) on the traumatic stress, burn-out and psychological resilience levels of psychosocial support professionals
MELİS DEMİRCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM CERİT
- Çalışan iyi oluşunun iş talepleri ve kaynakları modeli ile araştırılması
Investigation of employee well-being by job demands and resources model
SERDAR ÖZBAYRAK
- Tüketim kültürünün beyaz yakalı çalışanların tükenmişlikleri üzerine etkisi
The effect of consumption culture on the burnout at white collar employees
EMEL EV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT OMAY