6 Şubat depremleri sonrasında afetzedelerin sosyal hayatlarını yeniden inşası: Kent, mahalle ve ev bağlamında sosyolojik bir araştırma
Reconstructing the social life of disaster victims after the February 6 erthquakes: A sociological study in the context of urban, neighborhood and household dynamics
- Tez No: 983623
- Danışmanlar: PROF. DR. İSLAM CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler, bireylerin sosyal hayatlarında da köklü değişimlere yol açan olağanüstü durumlardır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler, çok sayıda insanın yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalmasına neden olmuş, bu durum ise gündelik yaşam pratiklerinde, sosyal ilişkilerde ve mekânsal aidiyetlerde ciddi dönüşümler yaratmıştır. Afet sonrası yeniden yerleşim süreçleri, bireylerin sosyal çevreleriyle kurdukları ilişkilerin niteliğini de yeniden şekillendirmiştir. Sosyal hayatın yeniden inşa süreci, çok katmanlı bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda kent, mahalle ve ev gibi mekânsal birimler, bireylerin gündelik yaşam düzenlerini sürdürme, sosyal bağ kurma ve aidiyet hissetme açısından merkezi öneme sahiptir. Ancak afet sonrası yer değiştirme, bu mekânsal birimlerle kurulan ilişki biçimlerini dönüştürmekte, sosyal uyum, dayanışma ve aidiyet gibi unsurlar yeni biçimler kazanmaktadır. Yerinden edilme, belirsizlik ve geçicilik gibi durumlar bireylerin gündelik hayat ritimlerinde kesintilere yol açmaktadır. Bu durum ise sosyal bağların yeniden inşa edilmesini hem zorunlu hem de kırılgan hâle getirmektedir. Bu bağlamda, afet sonrası sosyal yaşama dair yapılan analizler toplumsal dayanışma biçimlerinin, güven ilişkilerinin ve yeni aidiyet formlarının izlerini sürmek açısından da önem arz etmektedir. Bu çalışmada afet sonrası sosyal yaşamın üç temel düzlemde nasıl yeniden kurgulandığı ele alınacaktır. Kent, mahalle ve ev; afetin ardından insanların hayata yeniden tutunmaya çalıştığı üç temel alandır. Kent, ortak yaşamın yeniden kurulduğu büyük çerçeveyi; mahalle, insanların dayanışma ve aidiyet duygusunu yeniden inşa ettiği sosyal çevreyi; ev ise en kişisel kayıpların hissedildiği, ama aynı zamanda yeniden başlama umudunun filizlendiği yeri temsil eder. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, afetzedelerle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler aracılığıyla yeni yaşam alanlarında deneyimledikleri sosyal değişimler incelenmiştir. Araştırma kapsamında özellikle komşuluk ilişkilerindeki dönüşüm, gündelik yaşam pratikleri, sosyal çevreyle kurulan etkileşim biçimleri ve evin 'yuva' olma işlevi ele alınmıştır. Deprem sonrası süreçte sosyal hayatın yeniden inşası hem bireysel hem de toplumsal düzeyde yeni anlamlandırmalar üretmiş, bu da sosyal ilişkilerin yapısında hem süreklilik hem de kırılma noktaları doğurmuştur. Bu bağlamda çalışma, afet sonrası sosyal hayatın değişen doğasını anlamaya yönelik bir çözümleme sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Disasters are extraordinary situations that lead not only to physical destruction but also to profound transformations in individuals' social lives. The earthquakes that occurred on February 6, 2023, forced a large number of people to leave their living spaces, resulting in significant changes in daily life practices, social relationships, and spatial attachments. Post-disaster resettlement processes require not only adaptation to new physical environments but also a reconfiguration of the quality and structure of social ties. The reconstruction of social life emerges as a multidimensional phenomenon. In this context, spatial units such as the city, neighborhood, and home hold central importance for maintaining daily routines, forming social bonds, and developing a sense of belonging. However, displacement caused by disasters transforms the way individuals relate to these spaces, giving rise to new forms of social cohesion, solidarity, and belonging. Situations such as displacement, uncertainty, and temporariness disrupt the rhythms of everyday life and render the reconstruction of social ties both necessary and fragile. Analyses of post-disaster social life are therefore important not only for tracing the effects of trauma but also for understanding evolving forms of community support, trust relations, and belonging. This study examines how social life is reconstructed in three key spatial dimensions following a disaster. A qualitative research method was adopted, and in depth interviews with disaster-affected individuals were conducted to analyze the social changes they experienced in their new living environments. The study particularly focuses on changes in neighborly relations, daily routines, modes of interaction with the social environment, and the transformation of the home as a place of emotional security. The post-earthquake period has generated new meanings on both individual and collective levels, revealing both continuities and ruptures in the structure of social relations. In this regard, the study aims to offer a sociological analysis of the evolving nature of social life in the aftermath of disaster.
Benzer Tezler
- Afete müdahale ekiplerinin duygusal emek bağlamında yaşam deneyimlerinin incelenmesi
Exploring the life experiences of disaster responders in the context of emotional labor
HACER ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetBitlis Eren ÜniversitesiAcil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT TEK
- Mekan deneyimi bağlamında afet sonrası toplumsal aidiyet ve adaptasyon süreci: 6 Şubat Hatay ili Antakya ilçesi deprem örneği
Social belonging and adaptation process after a disasterin the context of place experience: The case of theFebruary 6 earthquake in Antakya district, Hatay province
İREM GÖKSU COŞKUNER
- Afetlerden sonra yerinde edilmiş nüfus için farklı tipteki barınakların ve geçici barınma çözümlerin etkinliğini ve verimliliğini karışılaştırmak
Comparing the effectiveness and efficiency of different types of shelters and temporary housing solutions for displaced populations after disasters
ABDURRAHMAN ZÜBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiAcil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ÖZDEMİR ÇAĞLAYAN
- Kahramanmaraş 6 şubat asrın felaketi sonrası depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, and quality of life after the february 6th catastrophe of the century in Kahramanmaraş
ŞÜKRÜ EKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Afetzedeler açısından manevi danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi Kahramanmaraş örneği
Evaluation of spiritual counseling and guidance services for disaster victims Kahramanmaraş example
AYŞE NUR ALPEREN CİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKütahya Dumlupınar ÜniversitesiManevi Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT AKTI