Potasyum sülfat (K2SO4) tabanlı fosforların yapısal ve termolüminesans özelliklerinin araştırılması
Potassium sulphate (K2SO4) based phosphorus structural and thermoluminescence properties research
- Tez No: 983679
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET EKİCİBİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İyonlaştırıcı radyasyonun tespiti ve doz ölçümü, fizik ve yaşam bilimlerinde uzun süredir önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle medikal uygulamalarda hassas doz ölçümleri çok önemlidir. Bu nedenle, termolüminesans dozimetreleri (TLD), geleneksel yaklaşımların yetersiz kaldığı alanlarda etkili bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Katkılanmış potasyum sülfat (K2SO4), dozimetri uygulamalarında, iyonlaştırıcı radyasyona karşı yüksek duyarlılığı ve üstün termolüminesans (TL) özellikleriyle dikkat çekmektedir. Bu tez çalışmasında, Dy ve Na ile katkılanmış K2SO4 malzemesi katı hal sentezi yöntemi kullanılarak hazırlanmış ve iyonlaştırıcı radyasyona maruz bırakıldıktan sonra TL özelliklerini incelemiştir. Sentezlenen katkılı ve katkısız K2SO4 malzemelerinin yapısal ve morfolojik özellikleri, X-ışını kırınımı (XRD) ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) analizleri kullanılarak detaylı olarak incelenmiştir. Sonuçlar, homojen parçacık boyutu dağılımı ile orthorhombic saf K2SO4 yapısının katı hal sentez yöntemi ile başarılı bir şekilde elde edildiğini göstermiştir. Bu çalışmada katkısız ve katkılı K2SO4 numunelerinin TL ışıma eğrileri ve modellemeleri, termal stabiliteleri, soğrulan doza bağlı tepe davranışları, solma özellikleri ve tekrar kullanılabilirliği ve tuzak parametreleri detaylı olarak incelenmiştir. TL ölçümleri 90Y-90Sr beta kaynağına sahip DA-20 model Risø TL/OSL okuyucu cihazı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen ışıma eğrileri üzerinden en uygun doz yanıt eğrileri ve bunlara karşılık gelen dozimetrik tepe noktalarının TL mekanizmaları incelenmiştir. Sonuçlar, uygun katkı oranları ve sentez koşulları sağlandığında, katkılanmış K2SO4 malzemesinin ticari TLD'lere alternatif bir dozimetrik malzeme olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The detection and dose measurement of ionizing radiation have long held an important place in the physical and life sciences. Precise dose measurements are crucial, especially in medical applications. Therefore, thermoluminescence dosimeters (TLDs) stand out as an effective alternative in areas where traditional approaches are inadequate. Doped potassium sulfate (K2SO4) stands out in dosimetry applications for its high sensitivity to ionizing radiation and superior thermoluminescence (TL) properties. In this thesis, K2SO4 doped with Dy and Na was prepared using a solid-state synthesis method and its TL properties were examined after exposure to ionizing radiation. The structural and morphological properties of the synthesized doped and undoped K2SO4 materials were investigated in detail using X-ray diffraction (XRD) and Scanning Electron Microscopy (SEM) analyses. The results demonstrated that an orthorhombic pure K2SO4 structure with a homogeneous particle size distribution was successfully obtained by the solid-state synthesis method. In this study, the TL radiation curves and modelling, thermal stability, absorbed dose-dependent peak behaviour, fading properties, reusability, and trap parameters of undoped and doped K2SO4 samples were investigated in detail. TL measurements were performed using a DA-20 model Risø TL/OSL reader equipped with a 90Y-90Sr beta source. The TL mechanisms of the optimal dose response curves and the corresponding dosimetric peaks were investigated based on the obtained radiation curves. The results indicate that doped K2SO4 can be used as an alternative dosimetric material to commercial TLDs when appropriate doping ratios and synthesis conditions are met.
Benzer Tezler
- Farklı doz potasyum sülfat (K2SO4) uygulamasının kadife çiçeğinin (Tagetes erecta L.) verim ve kalitesi üzerine etkisi
The effect of application of different doses of potassium sulfate (K2SO4) on the yield and quality of marigold (Tagetes erecta L.)
AYŞE GÖRGÜLÜ
- Fosfojipsin sürdürülebilir yönetimi için potasyum sülfat ve kalsiyum fosfit gübreleri üretim prosesinin geliştirilmesi ve optimizasyonu
Development and optimization of potassium sulphate and calcium phosphite fertilizers production process for sustainable management of phosphogypsum
ERTUĞRUL ÇELİK
Doktora
Türkçe
2025
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA ERTUNÇ
- Potasyumlu gübrelerin yaprak uygulamasının kuraklık stresi altındaki domates bitkisi üzerindeki etkileri
The effects of foliar application of potassium fertilizers on tomato plant under drought stress
BAKİ TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatŞırnak ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDEREM AKHOUNDNEJAD
- Trakya İlkeren ve Early Cardinal çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) yapraktan farklı dozlarda potasyum ve magnezyum uygulamasının verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effect of foliar application of different doses of potassium and magnesium on the yield and quality characteristics of Trakya Ilkeren and Early Cardinal grape varieties (Vitis vinifera L.)
SALEH ALOMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BotanikÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH TANGOLAR
- Sürdürülebilir koşullarda farklı dozlarda potasyum uygulamasının ayçiçeğinin (Helianthus annuus cv. Roseta) verimine ve kalitesine etkisi
The effect of potassium application in different doses onyield and quality characteristics of sunflower undersustainable conditions
ONUR YENİGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FADUL ÖNEMLİ