Kubbe örtülü camilerde iç mekan hava kalitesi için uygun açıklık tasarımına yönelik bir yöntem önerisi
A suggestion of methodology toward designing of optimal aperture for the indoor air quality in domed mosques
- Tez No: 983740
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL AYÇAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Sayısal akışkanlar dinamiği, Computational fluids dynamic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kubbe örtülü camilerde iç mekân hava kalitesi için uygun açıklık tasarımı, camilerde havalandırma kaynaklı enerji tüketimlerinin azaltılması için mimari tasarım özelliklerini kullanılmasıdır. Mimari cephe tasarımının en önemli öğesi olarak açıklıklar, iç mekân düzenine bağlı olarak tasarlanmalıdır. Ülkemizde geniş bir yapı stoğuna sahip ve son yıllarda mekanik havalandırma sistemleri kullanılan cami yapıları enerji tasarrufu için bir potansiyeldir. Camilerin mimari yapısı, kubbe formundan kaynaklı geniş bir hacme sahiptir ve doğal havalandırma ile kaliteli iç mekân konforu için bu hacim avantaj sağlamaktadır. Bu tezde doğal havalandırma stratejileri için fırsat sunan bu mimari yapının, mekanik havalandırma sistemleri kullanılmadan iç mekân hava kalitesi standartları açısından değerlendirilmesini sorgulanmaktadır. Doğal havalandırma durumunun yeterli olup olmadığı, iç mekânda hava hareketinin sonuçlarının tahminine dayalı hesaplamalar ile sorgulanmıştır. Bilgisayarlı akışkanlar dinamiği (CFD) hesaplamaları için sınır koşullar, mevcut yapıdaki gerçek ortam verileri kullanılarak örtüşen yerinde ölçüm metoduyla doğrulanmıştır. CFD hesaplamalarında, doğru sınır koşulları ve doğru hesaplama modeli tespit etmek için gerçek ortam koşulları ile doğrulama analizi yapılmıştır. Çapraz havalandırma, çapraz havalandırma mahfil giriş açıklığı, 90 havalandırma ve kubbe havalandırması senaryolarına ait analizlerde, açıklık konumu, açıklık boyutu ve dış ortam sıcaklık verilerine göre analizler yapılmış ve iç mekân hava kalitesi (IAQ) standartları açısından değerlendirilmiştir. Mimari boyutlara dayalı sonuçlar ile dış ortam sıcaklığına dayalı sonuçlar, hava değişim oranı, ısıl konfor, cereyan oranı ve CO2 konsantrasyonu parametreleri bağlamında değerlendirilmiştir. Optimum koşulların tespitinde, standartların belirlediği sınır değerlere en yakın değerleri sağlayan modeller, optimum modeller olarak tanımlanmıştır. IAQ, açıklıklar arası mesafe, kullanıcı merkezi, hava çıkış açıklığının kullanıcı merkezine uzaklığı ve açıklıklar arası mesafenin kullanıcı merkezine uzaklığı gibi mimari tasarıma ait özelliklerden etkilenmektedir. Yarım kubbede bulunan açıklıklar, doğal havalandırmada etkin kullanıldığında yeterli iç mekân konfor koşullarını oluşturan hava hareketini sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Appropriate opening design for indoor air quality in domed mosques involves utilizing architectural design features to reduce energy consumption from ventilation in mosques. As the most important element of architectural facade design, openings should be designed according to the indoor organization. Mosque structures in our country, which have a large building stock and have been using mechanical ventilation systems in recent years, have the potential for energy savings. The architectural structure of mosques has a large volume due to the dome form, and this volume provides an advantage for natural ventilation and quality indoor comfort. This thesis questions the evaluation of this architectural structure, which offers opportunities for natural ventilation strategies, in terms of indoor air quality standards without the use of mechanical ventilation systems. Whether natural ventilation is sufficient has been questioned based on calculations predicting the results of air movement indoors. Boundary conditions for computational fluid dynamics (CFD) calculations were verified using overlapping in-situ measurement methods with actual environmental data from the existing structure. In CFD calculations, validation analysis was performed using real-world conditions to determine the correct boundary conditions and calculation model. Analyses were performed for cross ventilation, cross ventilation mahfil inlet, 90° ventilation, and dome ventilation scenarios based on opening position, opening size, and outdoor temperature data, and evaluated in terms of indoor air quality (IAQ) standards. Results based on architectural dimensions and outdoor temperature were evaluated in terms of air change rate, thermal comfort, draught rate, and CO2 concentration parameters. In determining the optimal conditions, models providing values closest to the limit values specified by the standards were defined as optimal models. IAQ is influenced by architectural design features such as the distance between openings, the user center, the distance of the air outlet opening from the user center, and the distance between openings from the user center. The openings in the half-dome provide sufficient air movement to create adequate indoor comfort conditions when effectively used in natural ventilation.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Ürgüp ve çevresindeki Türk-İslam devri yapıları (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
OSMAN ERAVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Sanat TarihiSelçuk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAŞİM KARPUZ
- İstanbul'da 19. yüzyıl Abdülmecid camileri
The 19th century Abdülmecid mosques in İstanbul
GÖZDE ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEMRA ÖGEL
- Çankırı (Merkez ilçe ve köyleri) Türk Dönemi mimari eserleri
Architectural monuments of the Turkish Period in the Çankırı province (Central towns and villages)
BETÜL ÖZCAN BALKIR
- Bir geçiş dönemi olarak İstanbul`da 3. Ahmet Devri mimarisi
Ottoman architecture in İstanbul during the period of Ahmet 3. (1703-1730)
GÜLÇİN CANCA
Doktora
Türkçe
1999
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ SÖNMEZ