Yapay zekâ destekli araçlarla öğretim materyali hazırlama eğitiminin özel eğitim öğretmenlerine yüz yüze ve çevrimiçi sunumlarının karşılaştırılması
Comparing face-to-face and online delivery of AI-supported instructional material preparation training for special education teachers
- Tez No: 983794
- Danışmanlar: PROF. DR. SEZGİN VURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, Özel eğitim öğretmenleri, Materyal hazırlama, Özel gereksinimli bireyler, Artificial intelligence, Special education teachers, Material preparation, Individuals with special needs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekânın (YZ) günümüzde tüm eğitim alanlarında olduğu gibi özel eğitimde de önemli dönüşümleri başlattığı söylenebilir. YZ özellikle tanılama, değerlendirme, öğretimi bireyselleştirme ve materyal hazırlama amacıyla özel eğitimde kullanılabilir. Bu araştırmada amaçlanan özel eğitim öğretmenlerine yönelik hazırlanan YZ destekli araçlar ile materyal hazırlama eğitim paketinin yüz yüze ve çevrimiçi sunumlarının etkililiğini karşılaştırmak ve özel eğitim öğretmenlerin bu araçları nasıl kullandıklarını veya kullanmama nedenlerini belirlemektir. Ayrıca eğitim paketinin sunulmasının ardından öğretmenlerin eğitim paketine ve öğrencilere yansımaları ile ilgili görüşlerini derinlemesine incelemektir. Bu araştırma, iç içe karma yöntem deseni ile desenlenmiştir. Araştırmanın nicel bölümü tam deneysel desen olan Solomon Dört Grup tasarımıyla, nitel bölümü ise fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Elde edilen nicel ve nitel bulgular birleştirme desenine uygun olarak bütünleştirilmiştir. Araştırmada YZ destekli araçlar ile materyal hazırlama eğitiminin yüz yüze ve çevrimiçi sunumlarının her iki grupta da etkili olduğu ancak yüz yüze ve çevrimiçi eğitimlerin arasında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Nitel bulgulara göre, özel eğitim öğretmenlerinin eğitimden memnun kaldıkları, bu araçlara ilişkin bilgi sahibi oldukları, YZ destekli araçlar ile öğrenciler için materyal hazırladıkları ulaşılan temalar arasında yer almaktadır. Ayrıca eğitimden bir ay sonra araştırmaya katılan özel eğitim öğretmenlerinin YZ destekli araçları kullanarak sınıfları ve öğrencileri için çeşitli materyaller hazırladıkları ve bu materyalleri öğrencilerine sundukları görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenler tarafından öğrencilerin sunulan bu materyallere karşı ilgi duydukları vurgulanmıştır. Bu araştırmada nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirilmiş ve eğitimin öğrencilere yansımaları tartışılmıştır. Araştırma sonucunda araştırmacılara, uygulamacılara ve politika yapıcılara çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
It can be argued that artificial intelligence (AI) has initiated significant transformations in special education, as it has across all fields of education. AI can be used in special education particularly for diagnosis, assessment, individualized instruction, and material development. The aim of this study is to compare the effectiveness of face-to-face and online delivery formats of an AI-supported material development training package designed for special education teachers, and to identify how teachers use these AI- supported tools or the reasons why they choose not to use them. Additionally, the study seeks to examine in depth teachers' reflections on the training package and its impact on their students. This research was designed using an embedded mixed-methods approach. The quantitative component employed a true experimental design based on the Solomon Four-Group model, while the qualitative component was conducted using a phenomenological design. The quantitative and qualitative findings were integrated in accordance with a merging design. The results indicated that AI-supported material development training was effective in both face-to-face and online formats, with no significant difference detected between the two. Qualitative findings revealed themes indicating that special education teachers were satisfied with the training, gained knowledge about AI-supported tools, and used these tools to create instructional materials for their students. Furthermore, one month after the training, teachers continued to use AI-supported tools to prepare various materials for their classrooms and students, and they reported presenting these materials to their learners. Teachers emphasized that students showed interest in the materials developed with AI-supported tools. The study concludes by discussing the combined quantitative and qualitative findings and their implications for students. Recommendations for researchers, practitioners, and policymakers are also provided.
Benzer Tezler
- Sağlıklı okul çocuklarının hastalık ve hastane algılarına inovatif bir eğitim yönteminin etkisinin değerlendirilmesi: Etkileşimli dijital animasyon videosu
Evaluation of the effect of an innovative education method on the disease and hospital perceptions of healthy school children: Interactive digital animation video
ELİFNUR BAŞOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE SEVAL
- Fen bilgisi öğretmen adaylarında dijital okuryazarlık: Yapay zekâ destekli istasyon tekniğinin etkileri
Digital literacy in science teacher candidates: The effects of artificial intelligence-supported station technique
FATMANUR GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KAYACAN
- Yapay zekâ destekli dijital matematik hikâyeleriyle matematik öğretimi: İlkokul dördüncü sınıf öğrencileriyle bir karma yöntem araştırması
Teaching mathematics with artificial intelligence-supported digital math stories: A mixed method study with fourth grade elementary school students
HATİCE AĞAÇKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURİ CAN AKSOY
- Öğretmen adaylarının yapay zekâ etkinlikleri hazırlama deneyimlerinin incelenmesi
An investigation of teacher candidates' experiences in preparing artificial intelligence activities
NAGEHAN ORAK OKANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BAŞCI NAMLI
- Artırılmış gerçeklik destekli Fransızca dinleme materyallerinin öğrencilerin akademik başarı ve motivasyonlarına etkisi
The effect of augmented reality-supported French listening materials on students' academic achievement and motivation
ŞULE ÇINAR YAĞCI
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ÖZÇELİK
PROF. DR. MUZAFFER ÖZDEMİR