Erzurum lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve beslenme tutumları: Dijital çağın yeme alışkanlıklarına etkisi
Social media addiction and eating attitudes among high school students in Erzurum: The impact of the digital age on eating habits
- Tez No: 983851
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Dışsal yeme, duygusal yeme, ergenlik dönemi, kısıtlayıcı yeme, sosyal medya bağımlılığı, Beslenme ve yeme bozuklukları, Hollanda yeme davranışı anketi, Sosyal medya, Teknolojik bağımlılık, Social media addiction, emotional eating, external eating, restrained eating, adolescence, Feeding and eating disorders, Dutch eating behavior questionaire, Social media, Technological dependence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile yeme tutumları (duygusal yeme, dışsal yeme, kısıtlayıcı yeme) arasındaki ilişkiyi incelemektir. Materyal ve Metot: 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinin Aziziye, Palandöken ve Yakutiye ilçelerindeki liselerde öğrenim gören 770 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu ve Hollanda Yeme Davranışı Anketi kullanılarak toplanmıştır. Analizler SPSS programında, ki-kare testi ve çoklu lojistik regresyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %28,2'si sosyal medya bağımlısı olarak belirlenmiştir. Çoklu lojistik regresyon analizi sonucunda sosyal medya bağımlılığının yeme tutumlarını anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür (p<0.05). Sosyal medya bağımlılığı arttıkça duygusal ve kısıtlayıcı yeme tutumları artarken, dışsal yeme davranışı azalmaktadır. Kısıtlayıcı yeme davranışının bağımlı bireylerde yaklaşık iki kat fazla görülmesi (OR=2.00) dikkat çekicidir. Ayrıca, sosyal medya fenomenlerinin dış görünüşlerinden etkilenme ve filtre kullanımı gibi dijital davranışlarla yeme tutumları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda, sosyal medya bağımlılığının ergenlerde yeme tutumlarını doğrudan etkilediğini göstermektedir. Sosyal medya kullanım düzeyi arttıkça duygusal ve kısıtlayıcı yeme eğilimlerinin yükselmesi, bireylerin yeme davranışlarını stres, kaygı ve duygusal dalgalanmalarla baş etmede bir strateji olarak kullandıklarını düşündürmektedir. Buna karşın dışsal yeme davranışındaki azalma, sosyal medya bağımlılığının bireylerin çevresel uyaranlara tepkiselliğini azalttığı şeklinde yorumlanabilir. Genel olarak bu bulgular, sosyal medya bağımlılığının ergenlerin beslenme düzeni üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ve yeme tutumlarındaki dengesizlikleri artırdığını ortaya koymaktadır. Sosyal medya kullanımının bilinçlendirilmesi ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarını destekleyen eğitim programlarının yaygınlaştırılması, ergenlerde daha dengeli yeme davranışlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between social media addiction and eating attitudes (emotional eating, external eating, and restrained eating) among high school students. Materials and Methods: The study was conducted in the 2024–2025 academic year with 770 students from high schools located in the Aziziye, Palandöken, and Yakutiye districts of Erzurum, Türkiye. Data were collected through a Demographic Information Form, the Short Form of the Social Media Addiction Scale for Adolescents (SMASA-SF), and the Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ). Data were analyzed using chi-square tests and multiple logistic regression. Results: Of all participants, 28.2% were identified as social media addicts. Multiple logistic regression analysis revealed that social media addiction significantly predicted eating attitudes (p<0.05). As addiction levels increased, emotional and restrained eating behaviors became more common, whereas external eating decreased. Restrained eating was nearly twice as prevalent among addicted individuals (OR=2.00). Significant relationships were also found between eating attitudes and digital behaviors such as being influenced by social media influencers and the use of filters or photo-editing tools. Conclusion: The findings indicate that social media addiction directly influences adolescents' eating attitudes. As social media use increases, emotional and restrained eating tendencies become more pronounced, suggesting that eating behaviors may serve as a coping mechanism for stress, anxiety, or emotional fluctuations. In contrast, the decrease in external eating implies that social media addiction may reduce individuals' responsiveness to environmental food cues. Overall, the results demonstrate that social media addiction significantly affects adolescents' eating patterns and contributes to the imbalance in eating attitudes. Promoting awareness of responsible social media use and implementing nutrition education programs that encourage balanced eating behaviors may help adolescents develop healthier and more regulated eating habits.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, fiziksel aktivite veuyku kalitesi ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between social media addiction, physical activity, and sleep quality among high school students
LEVENT KAŞIKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE ÇİNGÖZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK KARABABA
- Adölesanlarda instagram bağımlılığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between instagram addiction and eating attitudes in adolescents
YASİN BAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, sosyal duygusal sağlık düzeyleri ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social media addiction, social emotional health levels and coping styles in adolescents
SEDA NUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AY
- Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının anksiyete, stres, depresif belirtilerle ilişkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' social media addiction and anxiety, stress and depressive symptoms in terms of various variables
TOLGA BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBayburt ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN YILDIRIM
- Spor lisesi ile anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerin internet bağımlılığı ile saldırganlık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of internet addiction and aggression levels of students studying ın sports high school and anatolian high school
BURAK AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET HALUK SİVRİKAYA