Geri Dön

Yetişkinlerde karbonhidrat kalite indeksi ile kardiyometabolik risk faktörleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between carbohydrate quality index and cardiometabolic risk factors in adults

PDF İndir

  1. Tez No: 983858
  2. Yazar: BÜŞRA YILDIZ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÜNER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Halk Sağlığı, Beslenme ve Diyetetik, Public Health, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, Beslenme değerlendirmesi, Beslenme durumu, Beslenme incelemeleri, Sağlıklı beslenme, Nutritional habits, Nutrition assessment, Nutritional status, Nutrition surveys, Healthy nutrition
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstinye Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yetişkin bireylerde kardiyometabolik risk faktörleri ve besin alımları ile karbonhidrat kalite indeksi arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Kesitsel araştırma kapsamında, 08.03.2025–13.05.2025 tarihleri arasında İstinye Üniversitesi Liv Hospital Bahçeşehir Check-up Polikliniğine başvuran 190 birey (113 kadın, 77 erkek) basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Sosyodemografik bilgiler ve besin tüketim verileri anketle toplanmış; antropometrik ölçümler ve biyokimyasal bulgular kaydedilmiştir. Çalışmada karbonhidrat kalite indeksi, glisemik indeks (r = –0,204; p = 0,005) ve glisemik yük (r = –0,733; p <0,001) ile anlamlı düzeyde negatif; glikolize hemoglobin (r = 0,183; p = 0,012), diyet lifi (r = 0,336; p <0,001), çözünmeyen lif (r = 0,415; p <0,001), magnezyum (r = 0,187; p = 0,010) ve bazı vitamin alımlarıyla pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Karbonhidrat kalite indeksi kadınlarda anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmış (t = 3,641; p <0,001), düşük glisemik indeks grubunda karbonhidrat kalite indeksi puanları daha yüksek bulunmuştur (F = 11,282; p <0,001). Ayrıca, Framingham Risk Skoru kardiyometabolik hastalık riskini anlamlı şekilde öngörmüş (OR = 1,130; p <0,001) ve total kolesterol (OR = 1,02; p <0,001) ile vücut yağ oranı (OR = 1,02; p = 0,012) bağımsız yordayıcı olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, karbonhidrat kalitesinin metabolik sağlıkla anlamlı ilişkili olduğunu göstermektedir. Yüksek karbonhidrat kalite indeksi düzeyine sahip bireylerde daha iyi glisemik parametreler, düşük abdominal obezite ve daha dengeli mikro besin ögesi alımı gözlenmiştir. Bu sonuçlar karbonhidrat kalite indeksinin diyet kalitesinin kapsamlı bir belirteci olarak potansiyelini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aimed to evaluate the relationship between the carbohydrate quality index, nutrient intake, and cardiometabolic risk factors in adults. This cross-sectional study included 190 individuals (113 women, 77 men) who applied to the İstinye University Liv Hospital Bahçeşehir Check-up Clinic between March 8 and May 13, 2025. Participants were selected using simple random sampling. Sociodemographic data and dietary intake were collected via questionnaires; anthropometric measurements and biochemical findings were recorded. The carbohydrate quality index was found to be significantly negatively associated with glycemic index (r = –0.204; p = 0.005) and glycemic load (r = –0.733; p <0.001), and positively associated with glycosylated hemoglobin (r = 0,183; p = 0,012), dietary fiber (r = 0.336; p <0.001), insoluble fiber (r = 0.415; p <0.001), magnesium (r = 0.187; p = 0.010), and certain vitamins. Carbohydrate quality index scores were significantly higher in women (t = 3.641; p <0.001) and in the low glycemic index group (F = 11.282; p <0.001). Additionally, the Framingham Risk Score significantly predicted the risk of cardiometabolic disease (OR = 1.130; p <0.001), and total cholesterol (OR = 1.02; p <0.001) and body fat percentage (OR = 1.02; p = 0.012) were identified as independent predictors. The findings indicate that carbohydrate quality is significantly associated with metabolic health. Individuals with higher carbohydrate quality index scores exhibited better glycemic parameters, lower abdominal obesity, and more balanced micronutrient intake. These results highlight the potential of the carbohydrate quality index as a comprehensive indicator of dietary quality.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    993222

    The Effect of Dietary Protein and Physical Activity on Appetite, Food Intake, and Gastric Emptying in Older Adults

    Diyet Proteini ve Fiziksel Aktivitenin Yaşlı Yetişkinlerde İştah, Yiyecek Tüketimi ve Mide Boşalması Üzerindeki Etkisi

    DİLARA DERİCİOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Beslenme ve DiyetetikUnıversıty Of Readıng

    Beslenme Ana Bilim Dalı

    DR. MIRIAM CLEGG

  2. Tez No

    864185

    İstanbul ilindeki vegan ve vejetaryen bireylerin karbonhidrat kalitesi ile beslenme bilgi düzeyinin değerlendirilmesi ve kilofobi ile ilişkisinin incelenmesi

    Evaluation of carbohydrate quality and nutritional knowledge levels of vegan and vegetarian individuals in İstanbul and investigation of their relationship with fatphobia

    FATMA BEYZA GÖKCÜOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikÜsküdar Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN

  3. Tez No

    834943

    Batman'da yaşayan yetişkin kadınların eğitim durumlarının diyet örüntüleri ve diyet kalite indeksleri üzerine etkisini inceleme çalışması

    Investigative study on the impact of education levels on the dietary patterns and diet quality indices among adult women living in Batman

    AYDAN ÖZÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

  4. Tez No

    713953

    Yetişkin kadınlarda duygu durumunun beslenme davranışı, diyet kalitesi, fiziksel aktivite düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisi

    The relationship of mood with nutritional behavior, diet quality, physical activity level and sleep quality in adult women

    BETÜL ŞEREF

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK

  5. Tez No

    417232

    Yetişkin kadınlarda uyku kalitesi, beslenme durumu ve kan lipit profili ilişkisi

    Assessing realitonship between sleep quality, nutritional status and blood lipid profile in women

    MERYEM ELİF ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURCAN YABANCI AYHAN

Geri Dön