Kahramanmaraş depremini yaşayan orta yaş grubu yetişkinlerde duyusal reaktivite, aktivite-rol dengesi ve uyku kalitesinin incelenmesi
Investigation of sensory reactivity, activity-role balance, and sleep quality in middle-aged adults experiencing the Kahramanmaraş earthquake
- Tez No: 983886
- Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CEMALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş depreminden doğrudan ve dolaylı olarak etkilenen bireylerin duyusal reaktivite düzeylerini, aktivite rol dengesini ve uyku kalitesini karşılaştırmak ve depremden doğrudan etkilenen bireylerde bu parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Tanımlayıcı ve kesitsel türde planlanan bu çalışma, 36-55 yaş aralığında olan ve depremden doğrudan (n=66) veya dolaylı (n=61) olarak etkilenmiş toplam 127 birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Adolesan/Yetişkin Duyu Profili Ölçeği, Aktivite-Rol Dengesi Anketi-11 Türkçe Versiyonu (ARDA11-T) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulanmıştır. Depremden doğrudan etkilenen bireylerin düşük kayıt, duyusal hassasiyet ve duyusal kaçınma alanlarında atipik düzeyde yer alma oranları depremden dolaylı etkilenen bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Depremden doğrudan etkilenen bireylerde ARDA11-T puanları daha düşük, dolaylı etkilenenlerde ise PUKİ puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Depremden doğrudan etkilenen bireylerde hem duyusal reaktivitelerine göre hem de genel olarak ARDA11-T ve PUKİ sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark veya ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Cinsiyet değişkenine göre duyusal kaçınma çeyreğinde çalışma durumuna göre ise düşük kayıt ve duyusal hassasiyet çeyreklerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Her iki grupta duyusal reaktivitenin arttığı, aktivite-rol dengesi ve uyku kalitesinin olumsuz etkilendiği bulunmuştur. Doğrudan etkilenenlerde ARDA11-T puanlarının düşük olması aktivite-rol dengesi kurmakta güçlük yaşandığını; dolaylı etkilenenlerde PUKİ puanlarının düşük bulunması ise uyku kalitesinin bozulduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, ergoterapi müdahalelerinin duyusal reaktivite, rol dengesi ve uyku alanlarını kapsayacak şekilde bütüncül olarak planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to compare the levels of sensory reactivity, activity-role balance, and sleep quality between individuals who were directly and indirectly affected by the Kahramanmaraş earthquake, and to examine the relationships among these parameters in those directly affected. This descriptive and cross-sectional study was conducted with a total of 127 individuals aged between 36 and 55 years, who were either directly (n = 66) or indirectly (n = 61) affected by the earthquake. Participants completed the sociodemographic information form, the Adolescent/Adult Sensory Profile, the Turkish version of the the Occupational Balance Questionnaire – 11 items (OBQ11-T), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). The proportion of individuals in the directly affected group who exhibited atypical levels in the low registration, sensory sensitivity, and sensory avoidance quadrants was significantly higher than in the indirectly affected group (p<0,05). OBQ11-T scores were lower in individuals directly affected by the earthquake, whereas PUKİ scores were higher in those indirectly affected (p<0,05). In individuals directly affected by the earthquake, no statistically significant difference or relationship was found between ARDA11-T and PUKİ results, either overall or according to their sensory reactivity (p>0.05). A significant difference was also observed in the sensory avoidance quadrant according to gender, and in the low registration and sensory sensitivity quadrants according to employment status (p<0,05). Both groups showed increased sensory reactivity, with impaired activity-role balance and sleep quality. Lower OBQ11-T scores in directly affected individuals indicate difficulties in role balance, while lower PUKİ scores in indirectly affected individuals reflect reduced sleep quality. Therefore, occupational therapy interventions should be holistically designed to address sensory reactivity, role balance, and sleep.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte yaşayan okul çağı çocuklarında psikiyatrik tanılar ve duygusal/davranışsal sorunlar
After the Kahramanmaras earthquake: In school-age children living in container city psychiatric diagnoses and emotional/behavioral problems
SÜMEYYE GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- Kahramanmaraş depremini yaşayan ergenlerin algıladıkları sosyal desteğin travma sonrası stres ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of perceived social support of adolescents experiencing kahramanmaraş earthquake on post traumatic stress and depression levels
ŞÜHEYDA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
- Deprem Kahramanmaraş'taki müzikal iklimi değiştirebilir mi? müziko-kültürel bağlamda müzik beğenisi üzerine bir alan araştırması
Can earthquake change the musical climate in Kahramanmaraş? a field study on music taste in musico-cultural context
ŞAZİYE NUR YURDALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MüzikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNSU YILMA ŞAKALAR
- Depremler sonrası ikincil afetler: 2023 Kahramanmaraş depremlerinden örnekler
Secondary disasters after earthquakes: Examples from the 2023 Kahramanmaraş earthquakes
GÖZDE BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İlk ve Acil YardımÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM GÜNDOĞDU
- 6 şubat depremleri ve artçı sarsıntılar sonrası gelişen deprem kaygı düzeyinin vertigo ve dizziness üzerine etkisi
The impact of post-february 6, earthquakes and aftershocks-induced earthquake anxiety on vertigo and dizziness
EYÜP DANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve BoğazKapadokya ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL BAŞARAN