Beklenen fayda ve beklenti teorisi kapsamında aşırı güven ve riskten kaçınma davranışının yerel gıda tüketim tercihine etkisi
The effect of overconfidence and risk aversion on local food consumption preferences within the context of expected utility and prospect theory
- Tez No: 984017
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA AKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Doğal gıda, Yavaş yemek, Natural food, Slow food
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaygınlaşan fast food tüketiminin etkisiyle kilo problemlerinde artış olduğu düşünülmektedir. Diğer yandan küresel ısınmaya bağlı gerçekleşen doğa olaylarında ve orman yangınlarında belirgin artışlar görülmektedir. Ormanlar yandığında yöresel flora ve fauna yok olmaktadır. Sıcaklık artışı üretimi olumsuz etkilerken yöresel ürünleri üretme imkanını ortadan kaldırmaktadır. Bir diğer tehlike yöresel, bireysel ya da KOBİ düzeyindeki üretimi yok etmesidir. Tüm bu sebeplerden yerel gıda üretimi ve tüketimi önem kazanmaktadır. Ancak alan yazına bakıldığında yerel gıda tüketimine yönelik alt boyutlardan yerel gıda üretiminin ve tüketiminin sağlık, maliyet avantajı, güven duygusu (tüketilen besinin üretim aşamalarını ve içeriğini, tarladan sofraya nihai tüketim zincirini bilmekle güven duyma), sağlığı tehdit eden (somut) unsurlardan, inanç sistemine aykırı olan (soyut) unsurlardan, yani riskten kaçınma boyutlarına ilişkin bilginin azlığı dikkat çekmektedir. Bu araştırmada, beklenti, beklenen fayda, aşırı güven ve riskten kaçınma davranışları ile yerel gıda tüketim ilişkisi ortaya konmuştur. Araştırmada yöntem olarak nicel araştırma ve veri toplamak için anket kullanılmıştır. Veriler Kahramanmaraş il merkezinde yaşayan 384 kişiden toplanmıştır. Araştırma kapsamında anketten elde edilen veriler IBM SPSS paket programı kullanılarak frekans analizi yapılmıştır. Demografik veriler ortaya konmuştur. Araştırmada kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Bulgulardan elde edilen verilere göre, yerel halkın aşırı güven algılarının yerel gıda tüketim niyeti algılarına (p<0.000) dolaylı ve pozitif gözüken etkinin anlamlı olduğu, yerel halkın beklenen fayda algılarının yerel gıda tüketim niyeti algılarına (p<0.000) dolaylı ve pozitif gözüken etkinin anlamlı olduğu, yerel halkın beklenti algılarının yerel gıda tüketim niyeti algılarına dolaylı ve pozitif gözüken etkinin anlamlı olduğu (p<0.000),yerel halkın riskten kaçınma davranışlarının yerel gıda tüketim niyeti algılarına dolaylı ve pozitif gözüken etkinin anlamlı olmadığı (p>0.087) sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
It is thought that the impact of widespread fast food consumption is increasing the risk of weight problems. Furthermore, there are significant increases in natural disasters and forest fires related to global warming. When forests burn, local flora and fauna are destroyed. Rising temperatures negatively impact production, eliminating the ability to produce local products. Another danger is the potential for the destruction of local, individual and SME production. For all these reasons, local food production and consumption are gaining importance. However, a review of the literature reveals a striking paucity of information on the sub-dimensions of local food consumption, including health, cost advantages, a sense of trust (a sense of security derived from knowing the production stages and ingredients of the food consumed, and the final consumption chain from farm to table), and the avoidance of health-threatening (tangible) elements and belief-contradictory (intangible) elements in other words, risk aversion. This study explores the relationship between expectation, expected benefit, overconfidence, and risk aversion behaviors and local food consumption. The research used quantitative research as the method, and a survey was used to collect data. Data were collected from 384 people living in the provincial center of Kahramanmaraş. Frequency analysis of the data obtained from the survey was conducted using the IBM SPSS package program. Demographic data were presented. Partial least squares structural equation modeling was applied in the research. According to the data obtained from the findings, the indirect and positive effect of the local people's perception of overconfidence on the perception of local food consumption intentions (p<0.000) was significant, the indirect and positive effect of the local people's perception of expected benefits on the perception of local food consumption intentions (p<0.000) was significant, the indirect and positive effect of the local people's perception of expectations on the perception of local food consumption intentions was significant (p<0.000), and the indirect and positive effect of the local people's risk aversion on the perception of local food consumption intentions was not significant (p>0.087).
Benzer Tezler
- Bireysel yatırımcılarda risk toleransı ve aşırı güven kavramının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Risk tolerance of individual investors and a comprative analysis on concept of overconfidence
YASEMİN KUYUCULAR
Doktora
Türkçe
2020
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ SEZER
- Hisse senedi piyasalarında anomaliler ve bunları açıklamak üzere geliştirilen davranışsal finans modelleri İMKB`de bir uygulama
Anomalies in stock markets and behavioural finance models developed to explain these a practise in ISE
OSMAN BARAK
- Davranışsal iktisat perspektifinden Türkiye'de gayrimenkul alıcı danışmanlığının uygulamalı bir analizi
An applied analysis of real estate buyer representation in Turkey from a behavioral economics perspective
SENİH BAYANKULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ekonomiİzmir Demokrasi Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞATAY TUNÇSİPER
- Multivariate stochastic prioritization of dependent actuarial risks under uncertainty
Bağımlı aktüeryal risklerin belirsizlik altında çokdeğişkenli stokastik önceliklendirilmesi
EZGİ NEVRUZ
Doktora
İngilizce
2018
Aktüerya BilimleriHacettepe ÜniversitesiDOÇ. DR. ŞAHAP KASIRGA YILDIRAK
PROF. DR. ASHİS SENGUPTA
- Risk altında karar almada neoklasik ve alternatif yaklaşımlar: Kayıplar alanında risk tavırlarına ilişkin davranışsal bir araştırma
Neoclassical and alternative approaches to decision making under risk: A behavioral research relating to risk attitudes in the loss domain
GELENGÜL KOÇASLAN