Miras alanlarında sürdürülebilir ziyaretçi yönetimi: Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı'na yönelik bir araştırma
Sustainable visitor management in heritage sites: A research on the Bergama Multi-Layered Cultural Landscape Area
- Tez No: 984023
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA MEYDAN UYGUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Kültürel miras, Cultural heritage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı'nda uygulanmakta olan ziyaretçi yönetimi stratejilerini sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bergama, barındırdığı arkeolojik, tarihî ve tüm miras unsurlarıyla yalnızca Türkiye için değil, küresel ölçekte de önemli bir miras alanıdır. Ancak alanın korunması, tanıtımı ve sürdürülebilir kullanımı konusunda karşılaşılan yapısal ve yönetsel sorunlar, ziyaretçi sayısının potansiyelin altında kalmasına ve mirasın gelecek kuşaklara aktarımı sürecinde riskler oluşmasına neden olmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, hem alan yönetiminin mevcut durumunu analiz etmek hem de alana özgü, uygulanabilir ziyaretçi yönetimi stratejileri geliştirmek hedeflenmiştir. Miras alanlarının sürdürülebilirliği, kültürel ve doğal değerlerin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte ziyaretçi yönetimi, alanın taşıma kapasitesinin gözetilmesi, ziyaretçi deneyiminin iyileştirilmesi ve yerel toplulukların fayda sağlaması bakımından temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Görüşmeler, alan yönetimi, sürdürülebilir turizm ve kültürel miras konularında bilgi sahibi altı uzmanla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, tematik betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Bergama'daki ziyaretçi yönetimi uygulamalarının sürdürülebilirlik açısından yetersiz kaldığını ortaya koyarken; tanıtım eksikliği, ulaşım ve altyapı sorunları, miras unsurlarının yeterince değerlendirilmemesi gibi etkenlerin bu durumu pekiştirdiğini göstermektedir. Çalışma, hem yerel halkın kalkınmasına katkı sunacak hem de alanın özgün değerlerini koruyacak sürdürülebilir ziyaretçi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunarak literatüre ve uygulayıcılara katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine the visitor management strategies currently implemented in the Bergama Multi-Layered Cultural Landscape Area, which is inscribed on the UNESCO World Heritage List, within the framework of sustainability principles. Bergama, with its archaeological, historical, and all heritage elements, is an important heritage site not only for Türkiye but also on a global scale. However, structural and managerial problems encountered in the protection, promotion, and sustainable use of the area lead to visitor numbers remaining below their potential and create risks in the process of transmitting the heritage to future generations. Accordingly, the study aims both to analyze the current state of site management and to develop feasible visitor management strategies specific to the area. The sustainability of heritage sites is of great importance in terms of preserving cultural and natural values and transferring them to future generations. In this process, visitor management stands out as a fundamental tool in considering the carrying capacity of the site, improving visitor experience, and ensuring benefits for local communities. Within the scope of the research, semi-structured interviews and observation techniques, which are among qualitative research methods, were used. The interviews were conducted with six experts who have knowledge in the fields of site management, sustainable tourism, and cultural heritage. The data obtained were evaluated using the thematic descriptive analysis method. The research findings reveal that visitor management practices in Bergama remain insufficient in terms of sustainability, and show that factors such as lack of promotion, transportation and infrastructure problems, and the inadequate utilization of heritage elements reinforce this situation. The study contributes to the literature and practitioners by offering recommendations for the development of sustainable visitor management strategies that will both support the development of the local community and protect the unique values of the area.
Benzer Tezler
- Savaş alanlarında ziyaretçi yönetimi: Çanakkale Savaşları Gelibolu tarihi alanı örneği
Visitor management in battlefields: The cases of the Çanakkale Wars, Gelibolu historical site
ELİF TOPCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN GÜLTEKİN
- Gobustan Kültürel Peyzaj Koruma Alanı'nda sürdürülebilir ekoturizm, jeoturizm ve arkeoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable ecotourism, geotourism, and archaeotourism potential in the Gobustan Cultural Landscape Reserve
SAMIRA HASANZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Turizmİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiEkoturizm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEZİHE TURHAN TURAN
- Visitor management for sustainable tourism: The case of İstanbul's Princes' Islands
Sürdürülebilir turizm için ziyaretçi yönetimi: İstanbul Prens Adaları örneği
ELİF SELCEN ÇİFTLİKÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Turizmİstanbul Bilgi ÜniversitesiSanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAN ASU ROBİNS
- UNESCO dünya mirası alanlarında koruma ve alan yönetimi stratejileri: Letoon yönetim planı ve çevre düzenleme önerisi
Preservation and site management strategies in UNESCO world heritage sites: The management plan and environmental design proposal of the Letoon
AYBİKE YENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkBaşkent ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE BAHÇECİ
- Sürdürülebilir turizm bakış açısıyla talebin yönetilmesinde taşıma kapasitelerinin hesaplanması ve pazarlamama çerçevesinde incelenmesi: Kapadokya örneği
Calculation of carrying capacities in managing demand with a sustainable tourism perspective and investigation in the framework of demarketing: Cappadocia case
İREM BOZKURT
Doktora
Türkçe
2022
TurizmNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU EREN