Adıyaman ilinde 6 Şubat depremleri sonrası deprem anksiyetesi ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between earthquake anxiety and sleep quality after the 6 February earthquakes in Adıyaman province
- Tez No: 984042
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMMÜHAN YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Adıyaman ilindeki yetişkin bireylerde deprem anksiyetesi ve uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi etkileyen sosyodemografik ve depremle ilişkili faktörleri belirlemektir. Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Adıyaman ili Gölbaşı ilçesindeki üç Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaş üstü 339 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Deprem Anksiyetesi Ölçeği (DAÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizde tanımlayıcı yöntemlerin yanı sıra Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %54,9'u kadın olup yaş ortalaması 43,12±14,11 idi. Deprem anksiyetesi puanları ile uyku kalitesi puanları arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=,417, p<0,01). Kadın katılımcıların deprem anksiyetesi düzeyleri ve PUKİ puanları erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Deprem anında bölgede bulunanların ve depremde yakınını kaybedenlerin anksiyete düzeyleri ve uyku bozuklukları anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Evi orta hasarlı olan katılımcıların anksiyete düzeylerinin, ağır hasarlı olanlara kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,015). Çalışmamız, 6 Şubat depremleri sonrası deprem anksiyetesi ile kötü uyku kalitesi arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Kadın cinsiyet, depremde yakın kaybı yaşamak, deprem anında bölgede bulunmak ve evin orta hasarlı olması gibi faktörler hem artmış anksiyete hem de bozulmuş uyku kalitesi için önemli risk faktörleri olarak saptanmıştır. Bu bulgular, deprem sonrası psikososyal müdahalelerde risk gruplarının belirlenmesi ve hedefe yönelik destek programlarının geliştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between earthquake anxiety and sleep quality in adults in the province of Adıyaman affected by the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes, and to identify the sociodemographic and earthquake related factors influencing this relationship. This cross-sectional, descriptive study was conducted with 339 voluntary participants over the age of 18 who presented to three Family Health Centers in the Gölbaşı district of Adıyaman. Data were collected using a sociodemographic information form, the Earthquake Anxiety Scale (EAS), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). In addition to descriptive methods, statistical analysis included Spearman's correlation analysis, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Chi-square tests. A significance level of p<0.05 was accepted. Of the participants, 54.9% were female, with a mean age of 43.12±14.11 years. A positive, moderate, and statistically significant correlation was found between earthquake anxiety scores and sleep quality scores (r=0.417, p<0.01). Female participants had significantly higher levels of earthquake anxiety and PSQI scores compared to males (p<0.001). The anxiety levels and sleep disturbances of those who were in the region at the time of the earthquake or lost relatives were found to be significantly higher (p<0.05). It was determined that the anxiety levels of participants whose homes were moderately damaged were higher than those whose homes were severely damaged (p=0.015). Our study revealed a strong relationship between earthquake anxiety and poor sleep quality following the February 6 earthquakes. Factors such as female gender, experiencing the loss of a relative, being present in the region during the earthquake, and living in a moderately damaged house were identified as significant risk factors for both increased anxiety and impaired sleep quality. These findings are of critical importance for psychosocial interventions in the aftermath of disasters, particularly for identifying at-risk groups and developing targeted support programs.
Benzer Tezler
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası üniversite öğrencilerinin depresyon anksiyete ve travma sonrası stres düzeylerinin algılanan sosyal destek açısından yordanması
Prediction of depression, anxiety, and post-traumatic stress levels of university students in terms of perceived social support after the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes
MEHMETCAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin yıkıcı etkisiyle başa çıkmada etkili olan faktörler
Factors effective in coping with destructive impacts of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes
BÜŞRA MELTEM ÖZGÖLET
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu ile depresyon arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin çoklu aracılığı
The multiple mediation role of emotion regulation in the relationship between posttraumatic stress disorder and depression among adolescents who experienced the Kahramanmaraş-centred earthquakes on February 6, 2023
FERAY BAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YILDIZ
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık) merkezli deprem sonrası konteyner kentte kalan kadınların yaşam deneyimleri: Adıyaman ili örneği
Life experiences of women living in container cities after the February 6, 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık) centered earthquake: The case of Adıyaman province
NİDA BAŞAK TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. GÖNÜL ONUR SEZER
- 06 şubat kahramanmaraş depreminin betonarme karkas yapılarda etkisinin incelenmesi ve değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği
Investigation and evaluation of the effects of the 6 february kahramanmaraş earthquake on reinforced concrete frame structures:the case of Diyarbakir
SEDAT ASLAN