Diyabetik nöropatide distal ayak kaslarındaki atrofi varlığının ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of the presence of atrophy in distal (intrinsic) foot muscles in diabetic neuropathy
- Tez No: 984043
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE OYTUN BAYRAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Diyabetik nöropati, distal simetrik polinöropati, intrinsik ayak kasları, ultrasonografi, enine kesit alanı, abductor hallucis, flexor digitorum brevis, extensor digitorum brevis, elektronöromiyografi, Diabetic neuropathy, distal symmetrical polyneuropathy, intrinsic foot muscles, ultrasonography, cross-sectional area, abductor hallucis, flexor digitorum brevis, extensor digitorum brevis, electroneuromyography
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Diabetes mellitus en yaygın kronik hastalıklardan biridir ve 2050 yılına kadar prevalansın küresel çapta 853 milyona (%13) ulaşması beklenmektedir. Kronik hiperglisemi, gözler, böbrekler ve sinirler gibi çeşitli organlarda hasara neden olabilir. Diyabetin en sık komplikasyonlarından olan distal simetrik polinöropati (DSPN) hastaların %50'sinde görülebilir. Simetrik ve distalden başlayan, uzunluk-bağımlı bir aksonal polinöropati kliniği ile karakterize olan DSPN, motor tutulum ve kas atrofisi ile sonuçlanabilir. İntrinsik ayak kasları atrofi açısından hassastır, erken evrede etkilenebilir ve deformitelere, ayak ülserlerine yol açabilir. Ultrasonografi (USG), hızlı, taşınabilir, invaziv olmayan ve ekonomik bir yöntemdir. Bu nedenle son yıllarda kas kalınlığı, enine kesit alanı (cross-sectional area, CSA) ve ekojenite değerlendirmelerinde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada, diyabetik hastalarda DSPN varlığında ve yokluğunda intrinsik ayak kası atrofisinin USG ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kasların kesit alanı ölçümlerinin USG ile yapılması, bulguların elektrofizyolojik ve metabolik göstergelerle ilişkisinin ve tekrarlı ölçümlerde güvenirliğin belirlenmesi planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma Şubat 2025 ile Temmuz 2025 tarihleri arasında Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Nöroloji Bölümü'ne başvuran diabetes mellitus tanılı hastalar ve sağlıklı gönüllüler ile gerçekleştirildi. Sağlıklı kontroller (Grup 1, n=42), ENMG'si normal diyabetik hastalar (Grup 2, n=40) ve DSPN tanısı konulan diyabetik hastalar (Grup 3, n=35) olmak üzere üç grup oluşturuldu. Tüm katılımcılarda sağ ayakta extensor digitorum brevis (EDB), flexor digitorum brevis (FDB) ve abductor hallucis (AH) kaslarının CSA'ları USG ile ölçüldü. Diyabetik gruplarda aynı gün ENMG (elektronöromiyografi) incelemesi yapıldı. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS® (Version 21.0 for Windows, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) yazılımı kullanıldı. Kolmogorov-Smirnov testi, bağımsız değişkenli t-testi (unpaired t-test), Mann-Whitney U testi, one-way ANOVA, post-hoc Tukey testi, Dunn testi, Spearman korelasyon analizi ve Pearson ki-kare testi uygulandı. Aynı değerlendirici içi (intra-rater) güvenirlik, intraclass correlation coefficient [ICC(3,1)] ile hesaplandı. Bulgular: Elektrofizyolojik inceleme sonucunda 35 diyabetik hastada DSPN tanısı konuldu. Üç kasın (EDB, FDB, AH) CSA değerleri DSPN grubunda sağlıklılara göre anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). FDB ve AH kaslarında ENMG'si normal diyabetik bireylerde de sağlıklı kontrollere kıyasla CSA değerleri azaldı (her ikisi için de p=0,035). Diyabet süresi ile EDB, FDB ve AH kaslarının CSA değerleri arasında negatif yönde korelasyon saptandı. HbA1c düzeyi yalnızca AH CSA değeri ile korele bulundu. EDB CSA, EDB kasına ait bileşik kas aksiyon potansiyeli amplitüdü (BKAP) ve peroneal sinir iletim hızı (NCV) ile; AH CSA ise AH BKAP amplitüdü ile pozitif yönde koreleydi. Ölçüm güvenirliği (ICC=0,946–0,972) yüksek bulundu. Sonuç: İntrinsik ayak kası atrofisi, elektrofizyolojik olarak DSPN doğrulanmadan önce de USG ile saptanabilir. CSA ölçümleri hastalık süresi ve motor ünite fonksiyonu ile ilişkilidir ve tek değerlendirici ile yüksek güvenilirlik göstermektedir. Bulgular, diyabetik ayak açısından riskli hastaların takibinde USG'nin kullanılmasını desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Diabetes mellitus is one of the most common chronic disease. The prevalence is expected to reach 853 million (13%) globally by 2050. Chronic hyperglycemia can cause damage to various organs, such as the eyes, kidneys, and nerves. Distal symmetric polyneuropathy (DSPN), one of the most common complications of diabetes, can occur in 50% of patients. Characterized by a clinical picture of length-dependent axonal polyneuropathy starting symmetrically and distally, DSPN can result in motor involvement and muscle atrophy. Intrinsic foot muscles are susceptible to atrophy and can be affected at an early stage, leading to deformities and foot ulcers. Ultrasonography (USG) is a fast, portable, non-invasive and economical method. Therefore, in recent years, its use in the morphological assessment of muscles using parameters such as thickness, cross-sectional area (CSA), and echogenicity is rapidly becoming widespread. This study aimed to evaluate intrinsic foot muscle atrophy in the presence and absence of DSPN in diabetic patients using USG. Measurements of the cross-sectional area of muscles were carried out by USG, it was planned to determine the relationship of the findings with electrophysiological and metabolic indicators and reliability in repeated measurements. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with patients diagnosed with diabetes mellitus and healthy volunteers who presented to the Department of Neurology of Samsun Ondokuz Mayıs University between February 2025 and July 2025. Three groups were formed: healthy controls (Group 1, n=42), diabetic patients with normal ENMG findings (Group 2, n=40), and diabetic patients diagnosed with DSPN (Group 3, n=35). In all participants, the CSAs of the right foot extensor digitorum brevis (EDB), flexor digitorum brevis (FDB), and abductor hallucis (AH) muscles were measured by USG. ENMG (electroneuromyography) examination was performed on the same day in diabetic groups. The statistical analyses used IBM SPSS® (Version 21.0 for Windows, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) software. Kolmogorov-Smirnov test, unpaired t-test, Mann-Whitney U test, one-way ANOVA, post-hoc Tukey test, Dunn test, Spearman correlation analysis, Pearson chi-square test were applied. Intra-rater reliability was calculated by intraclass correlation coefficient [ICC (3,1)]. Results: As a result of electrophysiological examination, DSPN was diagnosed in 35 diabetic patients. CSA values of the three muscles (EDB, FDB, AH) were significantly lower in the DSPN group compared to healthy controls (p<0.05). In diabetic patients with normal electrodiagnostic findings (without DSPN), CSA values of the plantar intrinsic muscles FDB and AH were also significantly reduced compared with healthy controls (p=0.035 for both). The duration of diabetes was negatively correlated with the CSA values of EDB, FDB and AH muscles. The HbA1c level was correlated only with the AH CSA value. EDB CSA was positively correlated with compound muscle action potential amplitude (CMAP) and peroneal nerve conduction velocity (NCV) of the EDB muscle; AH CSA was positively correlated with AH CMAP amplitude. Measurement reliability (ICC=0.946-0.972) was found to be high. Conclusion: Intrinsic foot muscle atrophy can also be detected by USG before electrophysiological confirmation of DSPN. CSA measurements are associated with disease duration and motor unit function and show high reliability with a single rater. These findings support the use of USG in the follow-up of patients at risk for diabetic foot.
Benzer Tezler
- Diyabetik periferik polinöropatili hastaların postür özelliklerinin incelenmesi: Kontrollü ve deneysel bir çalışma
Postural characteristics of diabetic peripheral polyneuropathy: Controlled and experimental study
ABDULVAHAP KAHVECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ZİNNUROĞLU
- Diyabetik sıçanlarda aynı periferik sinir içerisindeki farklı çaplardaki liflerin iletim parametrelerinin incelenmesi
Evaluating the conduction parameters of different diametered fibers in the same peripheric nerve, in diabetic rats.
ÇAĞDAŞ ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
NörolojiPamukkale ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATTİLA OĞUZHANOĞLU
- Distal simetrik nöropati tanısı almış diyabetik hastalarda otonom nöropati varlığının klinik ve elektrofizyolojik testler ile araştırılması
İnvestigation of autonom neuropathy via clinical and electrophysiological tests in diabetic patients with distal symmetric polyneuropathy
ZEYNEP BEBEK YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
NörolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN TUNALI
- Diyabetik periferik nöropatisi olan tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda ayak bileği eklem pozisyon duyusunun izokinetik dinamometre ile değerlendirilmesi
Di̇yabeti̇k peri̇feri̇k nöropati̇si̇ olan ti̇p 2 di̇yabetes melli̇tuslu hastalarda ayak bi̇leği̇ eklem pozi̇syon duyusunun i̇zoki̇neti̇k di̇namometre i̇le değerlendi̇ri̇lmesi̇
ÖZLEM KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKırıkkale ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ELEM İNAL
- Diyabetik ve non-diyabetik olgularda ince lif nöropati tanısında kısa segment sinir ileti çalışması ile standart elektrofizyolojik testlerin ve klinik nöropati ölçütlerinin karşılaştırılması ve tanısal değerleri
Comparison of short segment nerve conduction studies, standard electrophysiological tests and clinical neuropathy criterions of diabetic and non-diabetic cases in diagnosis of small fiber neuropathy and their diagnostic values
ÖZGÜR BOYRAZ