Sürdürülebilir mobilya tasarımında biyomalzemenin rolü ve iç mekân algısına etkisi
The role of biomaterials in sustainable furniture design and impact on interior perception
- Tez No: 984190
- Danışmanlar: PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sustainability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hızla artan iklim krizi, doğal kaynakların tükenmesi ve artan atık miktarı, tüketim odaklı sektörler olan iç mimarlık ve mobilya endüstrisinin sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Mobilya ve iç mekân bileşenlerinin büyük oranda petrokimyasal içerikli, toksik ve geri dönüştürülemeyen malzemelerden üretilmesi, bu sektörlerin ekolojik ayak izini artırmaktadır. Bu bağlamda tasarımda sürdürülebilirlik, iç mekân tasarımı disiplininde çevresel bir zorunluluğun yanı sıra malzeme seçiminden kullanıcı deneyimine kadar uzanan bütüncül bir yaklaşım olarak önem kazanmıştır. Sürdürülebilir tasarımın en temel ilkelerinden biri, yenilenebilir, düşük emisyonlu ve yerel biyomalzemelerin tasarım sürecinde önceliklendirilmesidir. Son yıllarda biyobozunur veya biyokompozit nitelikli malzemelerin karbon ayak izi düşürme potansiyelleri, bu malzemeleri sürdürülebilir iç mekân uygulamalarında öne çıkarmaktadır. Literatürdeki çalışmalar biyokompozitlerin çevresel avantajlarını ve malzeme özelliklerini ortaya koysa da bu malzemelerin işlevsel mobilyalara dönüştürüldüğünde kullanıcı deneyimini, mekân algısını ve tasarım çıktılarını nasıl etkilediğine dair önemli bir boşluk bulunmaktadır. Bu araştırma, söz konusu boşluğu doldurmak amacıyla mısır koçanı ve lignin kullanılarak geliştirilen biyokompozit malzemenin işlevsel bir mobilya yüzeyine dönüştürülmesini, malzemenin mekanik performansının test edilmesini ve prototip bir sandalyede uygulanarak iç mekân algısına etkisinin değerlendirilmesini amaçlamıştır. Araştırma, aynı zamanda biyobazlı malzemelerin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile ne ölçüde uyumlu olduğunu inceleyerek malzeme geliştirme ve tasarım sürecini küresel sürdürülebilirlik çerçevesine yerleştirmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında doküman analizi ile teorik altyapı oluşturulmuş, ardından tarımsal bir atık olan mısır koçanı ve doğal bağlayıcı lignin kullanılarak biyokompozit numuneler geliştirilmiştir. En uygun formülasyonla sandalyenin oturma ve sırt bileşenleri üretilmiş, prototipin mekanik performansı standart test prosedürlerine tabi tutulmuş; üretilen mobilya, mekân algısı boyutuyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, geliştirilen biyokompozit malzemenin yarı sünek bir kırılma davranışı sergilediğini ve ortalama 680.21 N maksimum basma dayanımına ulaştığını göstermiştir. Malzemenin ani kırılma yerine kademeli hasar mekanizmasına sahip olması, mobilya uygulamaları için gerekli yapısal güvenilirliği sağladığını kanıtlamıştır. Tasarım, kullanıcılarda çevresel bilinç ve teknolojik yenilik algısını aynı anda uyandırarak iç mekân atmosferine dokunsal ve görsel bir zenginlik katmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, tarımsal atıkların katma değerli, biyobozunur ve döngüsel tasarım ilkelerine uygun mobilya elemanlarına dönüştürülebileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The accelerating climate crisis, depletion of natural resources, and increasing waste generation have positioned the interior architecture and furniture sectors at the core of sustainability discussions. The extensive use of petrochemical-based, toxic, and non-recyclable materials in furniture and interior components intensifies the ecological footprint of these industries. Within this context, sustainable design has evolved into a holistic approach in interior design, encompassing material selection, user experience, and the prioritization of biomaterials, specifically, renewable, low-emission, and locally sourced options. In recent years, the potential of biocomposites to reduce carbon emissions has elevated their significance in furniture and interior applications. However, despite the documented environmental advantages and material properties of biocomposites, the literature lacks comprehensive insights into how such materials, when translated into functional design outputs, shape user experience, furniture design decisions, and interior space perception. Addressing this gap, the present study explores the transformation of a biocomposite material developed from corn cobs and lignin into a functional furniture surface, evaluates its mechanical performance, and investigates its impact on interior spatial perception through its application in a prototype chair. The research also examines the alignment of bio-based materials with the Sustainable Development Goals, situating the material development process within a global sustainability framework. The study first establishes a theoretical foundation through document analysis, followed by the development of biocomposite samples using corn cobs, a byproduct of agricultural waste, and lignin as a natural binder. Based on the optimal formulation, the seat and back components of a chair were produced, the prototype underwent standardized mechanical tests, and the resulting furniture piece was assessed in terms of interior space perception. Findings indicate that the developed biocomposite exhibits semi-ductile fracture behavior, with an average maximum compressive strength of 680.21 N. Its gradual failure mechanism and the bridging effect that maintains load-bearing capacity demonstrate its structural suitability for furniture applications. The prototype design enriched interior space perception by simultaneously evoking environmental awareness and technological innovation. Overall, the study highlights the potential of agricultural waste to be converted into value-added, biodegradable furniture components that align with sustainable design principles, thereby contributing to the advancement of biomaterial- and biocomposite-based furniture design for environmentally responsible interiors.
Benzer Tezler
- Mobilyada biyomalzeme uygulamalarının sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi: Bir sehpa tasarımı örneği
Evaluation of biomaterials applications in furniture in the context of sustainability: An example of a coffee table design
SELİN İLERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri Ürünleri TasarımıEge ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR KÖYMEN ÇAĞAR
- Geri dönüştürülmüş malzemelerin hareketli mobilya tasarımında kullanıcı algısı açısından değerlendirilmesi: Oturma birimleri üzerine bir araştırma
Evaluation of recycled materials in movable furniture design in terms of user perception: A study on seating units
BAHAR FERİDE ORBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç Mimari ve DekorasyonHaliç Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUR ÖZBEK
- Sürdürülebilir mobilya tasarımları ve pazar stratejilerinin incelenmesi üzerine bir araştırma
A research about examining sustainable furniture designs and marketing strategies
PINAR ELİF KARAKÖYLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri Ürünleri TasarımıEge ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE NÜKET ÖNDOĞAN
- Mobilya ve iç mekan tasarımında atık malzeme kullanımı
Waste material usage in furniture and interor design
GÜLSERAH INDIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonAnadolu Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM UÇAR
- Mobilya tasarımında tasarım ve zanaat ilişkisi üzerinden kültürel sürdürülebilirlik ve Türkiye'de durum
Designer and craftsmanship in furniture design relations through sustainability of culture and situation in Turkey
İREM SENEMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM BAŞARAN UZUNARSLAN