Atatürk dönemi Türk romanında ötekileştirme (1923-1938)
Othering in Turkish novels of the Atatürk period (1923-1938)
- Tez No: 984265
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULMECİT CANATAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Erken Cumhuriyet Dönemi, Roman, Literature, Early Republican Period, Novel
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Atatürk dönemi Türk romanında“ötekileştirme”olgusunu ele almaktadır. 1923-1940 yılları arasında yayınlanan romanlar, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ulus inşa sürecinde edebiyatın oynadığı rolü gözler önüne sermektedir. Bu dönemde yazılan eserlerde, milliyetçi ve modernleşme odaklı ideolojilerin etkisiyle, toplum içinde“biz”ve“onlar”ayrımının oluşturulduğu gözlemlenmektedir. Tezde, romanlarda ötekileştirilen birey ve gruplar; etnik kimlik, dini inanç, kültürel farklılıklar ve siyasal görüşler açısından incelenmiş ve bu ayrımcılığın edebi anlatıdaki yansımaları çözümlemeye tabi tutulmuştur. Bu bağlamda, Halide Edib Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin ve Peyami Safa gibi yazarların eserleri inceleme kapsamına alınmıştır. Elde edilen bulgular, erken Cumhuriyet dönemi romanlarında ötekileştirmenin yalnızca toplumsal ve siyasal bir olgu değil, aynı zamanda metnin kurgusal yapısını belirleyen edebî bir araç olarak da işlev gördüğünü göstermektedir. Çalışmamızı yorumlama üzerine şekillendirdik. Metinleri devir, şahsiyet ve eser bağlamında analiz eden yöntemleri esas aldık. Yorum yapılırken bahsi geçen romanlarla ilgili yazılan kitapları, tezleri ve makaleleri okuyarak ilgili yerlerden alıntılarla destekledik.
Özet (Çeviri)
This study examines the phenomenon of“othering”in Turkish novels written during the Atatürk period. The novels published between 1923 and 1940 reveal the role of literature in the nation-building process of the newly established Republic of Turkey. In the works of this period, it is observed that, under the influence of nationalist and modernization-oriented ideologies, a distinction between“us”and“them”was constructed within society. In the thesis, individuals and groups that are othered in the novels are analyzed in terms of ethnic identity, religious belief, cultural differences, and political views, and the reflections of this discrimination within the literary structure are examined. Within this framework, the works of authors such as Halide Edib Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin, and Peyami Safa have been included in the scope of the analysis. The findings indicate that in early Republican novels, othering functions not only as a social and political phenomenon but also as a literary device shaping the fictional structure of the text. The study is structured around interpretation. It is based on analytical methods that examine texts within the context of their period, author, and work. During the interpretive process, relevant books, theses, and articles about the novels discussed were consulted, and the analysis was supported by direct references from these sources.
Benzer Tezler
- Atatürk Dönemi Türk romanında kadın kimliğinin inşası
Female identity construction in the Turkish novel during Atatürk's era
NEŞE DEMİRCİ
Doktora
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOZDOĞAN
- Atatürk Dönemi Türk romanında adlî süreçler ve mahkemelerin işleyişi
Judicial processes and functioning of courts in the Turkish novel of Atatürk Period
CENGİZ EKEN
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOZDOĞAN
- Atatürk Dönemi (1923-1938) Türk romanında Anadolu
Anatolia in Atatürk Period (1923-1938) of Turkish novel
CANAN SEVİNÇ
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. İSMAİL PARLATIR
- Türk romanında iktisadi kalkınma fikri (1923- 1938)
The idea of economic development in Turkish novel (1923-1938)
BİLAL KAS
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİM HİKMET POLAT
- 1970-1980 arası Türk romanında ekonomi
Economy in Turkish novels between 1970-1980
SELMA ÇELİK
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOZDOĞAN