Avrupa Birliği hukuku ve Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları ışığında göçmenlerin sağlık hakkı
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 984429
- Danışmanlar: PROF. DR. EZELİ AZARKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Göç olgusu, yalnızca sınırların değil, haklara erişimin de yeniden tanımlandığı bir alan olarak, özellikle sağlık hakkı bağlamında önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Avrupa Birliği hukuk sistemi içerisinde göçmenlerin sağlık hakkı; Temel Haklar Şartı, CEAS direktifleri ve Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) kararları aracılığıyla şekillenmekte, bu hak çoğu zaman doğrudan değil, insanlık dışı muamele yasağı gibi dolaylı ilkeler çerçevesinde değerlendirilmektedir. Normatif düzeyde tanınan haklara rağmen, sağlık hizmetlerinin kapsamı ve sunulma biçimi büyük ölçüde üye devletlerin takdirine bırakılmıştır. Bu durum, aynı hukuki çerçeveye tabi olan bireylerin farklı ülkelerde farklı muamele görmesine, dolayısıyla eşitsizliklerin derinleşmesine neden olmaktadır. Göçmenlerin sağlık hakkına fiili erişimi; idari prosedürlerin karmaşıklığı, bilgi ve dil engelleri, ekonomik eşitsizlikler ile sınır dışı edilme korkusu gibi çok boyutlu faktörler tarafından sınırlandırılmaktadır. ABAD'ın konuya ilişkin içtihatları da bu hakka yaklaşımı yansıtan önemli örnekler sunmaktadır. M'Bodj davasında, Divan yalnızca sağlık hizmetlerine erişimin yetersiz olması nedeniyle bir kişinin uluslararası koruma statüsü elde edemeyeceğini belirtmiş; ciddi sağlık sorunlarının ancak kasıtlı ayrımcılık durumlarında koruma kapsamında değerlendirilebileceğini ifade etmiştir. Abdida kararında ise, geri gönderme kararı verilen bireyin sağlık durumunun insanlık dışı muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiş, geri dönüşü olmayan sağlık zararları durumunda sınır dışı işlemlerinin durdurulabileceği vurgulanmıştır. Bu kararlar, sağlık hakkının mahkeme nezdinde doğrudan ve pozitif bir hak olarak değil, başka temel haklar aracılığıyla dolaylı biçimde ele alındığını göstermektedir. Göçmenlerin sağlık hizmetlerine erişiminde yaşanan ulusal farklılıklar, statü temelli ayrımcılık ve kurumsal belirsizlikler, Avrupa Birliği düzeyinde belirlenen normatif çerçevenin uygulamada yeterince etkili olmadığını ortaya koymaktadır. Sağlık hizmetlerinin çoğunlukla“acil ve temel”düzeyle sınırlandırılması, koruyucu ve sürdürülebilir hizmetlere erişimi engellemekte; bu da hem bireysel düzeyde mağduriyet yaratmakta hem de sistematik eşitsizlikleri beslemektedir. Bu durum, sağlık hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için erişimin yalnızca tanımsal düzeyde değil, aynı zamanda kurumsal, hukuki ve toplumsal mekanizmalar yoluyla da güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Migration reshapes not only geographical boundaries but also the ways in which fundamental rights are accessed, particularly in relation to the right to health. Within the framework of European Union law, the health rights of migrants are shaped through instruments such as the Charter of Fundamental Rights, CEAS directives, and the jurisprudence of the Court of Justice of the European Union (CJEU). However, this right is often interpreted indirectly through principles such as the prohibition of inhuman or degrading treatment, rather than as a standalone entitlement. Despite the normative recognition of this right, the scope and manner of healthcare provision remain largely at the discretion of Member States. As a result, individuals subject to the same legal framework may encounter vastly different levels of access depending on their country of residence. Migrants' ability to effectively access healthcare is limited by administrative complexity, language and information barriers, economic hardship, and fear of deportation. Case law from the CJEU further illustrates this approach. In M'Bodj, the Court held that lack of access to healthcare alone does not entitle an individual to international protection, unless discriminatory or deliberate state action is involved. In contrast, the Abdida ruling acknowledged that removal of a person suffering from a serious medical condition may violate the prohibition of inhuman treatment, thus requiring a suspension of expulsion orders. These cases show that health-related rights are addressed indirectly, often linked to broader fundamental rights concerns. The persistence of administrative, legal, and practical barriers highlights the need to strengthen access to healthcare not only through legal definitions, but also via institutional and policy-level mechanisms. Ensuring non-discriminatory, equitable, and secure access is essential for transforming the normative right to health into a lived reality for migrants within the European Union.
Benzer Tezler
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında avukat-müvekkil gizliliğinin korunması
Protection of attorney-client confidentiality in the light of the decisions of the European Court of Human Rights, the European Court of Justice and the Constitutional Court
MERT ELEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukMarmara ÜniversitesiAvrupa Birliği Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TAYYAR KARAYİĞİT
- Analyzing of legitimate interest under the general data protection regulation in the light of the court of justice of the European Union and the European Court of Human Rights Case Law
Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında genel veri koruma tüzüğü kapsamında meşru menfaatin analizi
İREM MUTLU
- Le droit du travail et de séjour des ressortissants Turcs dans l'Union Européenne à la lumière de la jurisprudence de la Cour de justice
ATAD içtihadları ışığında Avrupa Birliği'nde yaşayan Türk vatandaşlarının oturma ve çalışma hakları
BANU PULAT
Yüksek Lisans
Fransızca
2011
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN ARDA
- Avrupa Toplulukları Adalet Divanı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi arasında yargı yetkisinin kullanılmasında işbirliği
The cooperation of jurisdiction between European Court of Justice and European Court of Human Rights
AHMET OZAN DEĞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
PROF. DR. FÜSUN ARSAVA
- Türkiye'deki KOBİ'lerin Avrupa Birliği iç pazarında serbest dolaşım hakları
The free movement rights of SMEs in Turkey at the European common market
TUĞBA ÇAPAR
