18., 19. ve 20. yüzyıl Türk şiirinde beş şehir (Bursa, Edirne, İstanbul, Konya, Diyarbakır)
Five cities in 18th-19th and 20th century Turkish poetry (Bursa, Edirne, İstanbul, Konya, Diyarbakır)
- Tez No: 984438
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA UĞURLU ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış, Anadolu'nun tarihi seyrine yön vermiş, ilim ve bilim merkezleri olarak öne çıkan; tarihsel süreç içerisinde çeşitli devlet ve imparatorlukların hüküm sürdüğü Bursa, Edirne, İstanbul, Konya ve Diyarbakır şehirleri şiirler ışığında farklı perspektiften ele alınmaya çalışılmıştır. Bu kentlerin 18.,19. ve 20. yüzyıl Türk şiirine yansımaları analiz edilmiştir. Çalışmada, başkent olma sırasına göre önce Bursa, Edirne ve İstanbul; ardından Konya ve Diyarbakır şehirlerinin tarihsel ve kültürel bağlamda edebî metinlerdeki yansımaları ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmada, şehirlerin estetik unsurları, güzelleri, mimarî yapıları, toplumsal dokuları, tarihî özellikleri ile diğer şehirlerle yapılan karşılaştırmalar gibi temalar detaylı olarak mercek altına alınmıştır. Söz konusu yüzyıllarda, özellikle edebî bağlamda yaşanan toplumsal değişim ve dönüşümlerin şairlerin dizelerine yansıma biçimleri, çalışmanın temel inceleme konuları arasında yer almıştır. Çalışmanın hacmi büyük oranda İstanbul muhtevalı şiirlerden müteşekkildir. İstanbul'un jeopolitik konumu, coğrafî özellikleri ve tarihî birikiminin yanı sıra; Roma, Bizans ve Osmanlı gibi köklü imparatorluklara ve medeniyetlere ev sahipliği yapmış olması, onun edebî metinlerde yoğun bir şekilde yer almasının başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. Edebî metinlerde söz konusu yüzyıllarda, temsil sıklığı bağlamında İstanbul'u müteakiben Diyarbakır, Edirne, Bursa ve Konya gelmektedir. Bu sıralama, söz konusu şehirlerin tarihî, kültürel ve sosyo-politik önemleriyle paralellik arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the cities of Bursa, Edirne, Istanbul, Konya, and Diyarbakır—centers that hosted many civilizations, shaped the historical course of Anatolia, stood out as hubs of knowledge and science, and witnessed the rule of various states and empires throughout history—are examined from different perspectives in the light of poetry. The reflections of these cities on Turkish poetry of the 18th, 19th, and 20th centuries have been analyzed. In line with their historical order as capitals, Bursa, Edirne, and Istanbul are discussed first, followed by Konya and Diyarbakır, focusing on their representations in literary texts within historical and cultural contexts. The study closely investigates themes such as the aesthetic elements of the cities, their beauties, architectural structures, social fabric, historical characteristics, and comparisons with other cities. Among the central issues explored are the ways in which the social changes and transformations of these centuries, particularly in a literary context, are reflected in the verses of poets. A significant portion of the study is composed of poems centered on Istanbul. Beyond its geopolitical position, geographical features, and historical heritage, Istanbul's role as the host of great empires and civilizations such as Rome, Byzantium, and the Ottoman Empire stands as one of the main reasons for its prominence in literary texts. In terms of frequency of representation in the literature of the aforementioned centuries, Istanbul is followed by Diyarbakır, Edirne, Bursa, and Konya. This order corresponds closely to the historical, cultural, and socio-political significance of these cities.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl âşıklık geleneği temsilcisi Halil Daylak ve şiirleri üzerine bir inceleme
A study on Halil Daylak, representative of the 21st century minstrelsy tradition, and her poems
ŞEYMA MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Burdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE TÜRKAN
- Âşık Sadık Gül (Hayatı-sanatı ve eserleri)
The life, art and poems of Âşik Sadık Gül
AYNUR KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk Bilimi (Folklor)Nevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇERİBAŞ
- İnebolu'da Türk mimarisi (19. ve 20. yüzyıl)
Turkish architecture in İnebolu (19 th. and 20 th. century)
HATİCE ÇOPUR AKSUNGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ASLI SAĞIROĞLU ARSLAN
- 18.-20. yüzyıl Bursa sivil mimarisinde boyalı nakışlar ve duvar resimleri
Painted embroideries and murals in Bursa civil architecture in the 18th-20th century
SEVGİ ÖTÜNÇ
Doktora
Türkçe
2021
Sanat TarihiAnadolu ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ERTUĞRUL
- 17. ve 20. yüzyıllar arasındaki ilahilerin biçimsel analizi
Structural analyses of ilahi between 17th and 20 th centuri̇es
YASİN TIĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BAŞAK İLHAN HARMANCI