Türkiye'de üstün yetenekli öğrencilerle çevre, doğa ve sürdürülebilirlik konularında yürütülen araştırmaların sistematik analizi
Turkey's systematic analysis of research conducted with gifted students on environment, nature, and sustainability
- Tez No: 984451
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, üstün yetenekli öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını, çevresel farkındalık düzeylerini, sürdürülebilirklik ile ilgili yeterliklerini, doğaya yönelik tutumlarını ve doğa temelli eğitim süreçlerinden edindikleri kazanımları ele alan tez ve makaleleri sistematik bir biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada sistematik inceleme yöntemi kullanılarak 2000–2023 yılları arasında Türkiye'de yapılmış lisansüstü tezler ile akademik makaleler değerlendirilmiştir. Bu bağlamda 33 araştırma; 2 doktora tezi, 5 yüksek lisans tezi ve 26 makale incelenmiştir. Çalışmaların seçiminde konu alanı, örneklem grubu, yayın türü gibi ölçütler dikkate alınmıştır. Veriler, YÖK Ulusal Tez Merkezi, DergiPark, TR Dizin, Google Akademik veri tabanlarından ulaşılan yayınlardan elde edilmiş; betimsel içerik analizi yoluyla ortak temalar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, Türkiye'de üstün yetenekli öğrencilerle ilgili yapılan tez çalışmalarının son yıllarda belirli üniversitelerde ve alanlarda yoğunlaştığı, ancak doktora düzeyinde yürütülen araştırmaların sayısının oldukça sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Çalışmaların çoğunlukla nicel yöntemlerle yürütülmesi, özel yetenekli bireylerin duygu, düşünce ve deneyimlerinin derinlemesine incelenmesini kısıtlamaktadır. Ayrıca, araştırma konularının belirli temalar etrafında toplandığı, sürdürülebilirlik ve disiplinlerarası yaklaşımlara yeterince yer verilmediği görülmüştür. Bu durum, alanda hem yöntemsel hem de tematik açıdan çeşitliliğin artırılmasına ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, gelecekte yapılacak çalışmaların nitel ve karma yöntemleri içermesi, farklı yaş gruplarını kapsaması ve sürdürülebilirlik temalı araştırmalara odaklanması, alanın bilimsel gelişimine ve uygulama boyutuna önemli katkılar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aims to systematically analyze theses and articles that address gifted students' attitudes toward the environment, levels of environmental awareness, competencies related to sustainability, attitudes toward nature, and the learning outcomes gained through nature-based education processes. Using a systematic review method, postgraduate theses and academic articles conducted in Türkiye between 2000 and 2023 were examined. In this context, 33 studies—including 2 doctoral dissertations, 5 master's theses, and 26 articles—were analyzed. The selection of studies was based on criteria such as research topic, sample group, and publication type. Data were obtained from the Council of Higher Education Thesis Center, DergiPark, TR Dizin, and Google Scholar databases, and common themes were identified through descriptive content analysis. The findings indicate that in Türkiye, research on gifted students has been concentrated in certain universities and academic fields in recent years; however, the number of doctoral-level studies remains limited. The predominance of quantitative approaches in existing research restricts the in-depth exploration of gifted individuals' emotions, thoughts, and experiences. Furthermore, the research topics tend to cluster around specific themes, with insufficient emphasis on sustainability and interdisciplinary perspectives. These results highlight the need for greater methodological and thematic diversity in future studies. Therefore, conducting more qualitative and mixed-method research, involving different age groups, and focusing on sustainability-oriented themes are recommended to contribute to both the scientific development of the field and its practical applications.
Benzer Tezler
- Toplumsal davranışın etmen temelli modellemesi: Organ bağışı örneği
Agent based modeling of social behaviour: The case of organ donation
ZAFER EREN
Doktora
Türkçe
2021
Sağlık Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAFER ERHAN BOZDAĞ
- Bilim ve sanat merkezlerindeki (BİLSEM) laboratuvar yeterliliklerinin ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of laboratory qualifications and applications in science and art centers (BİLSEM)
AHMET GEÇKİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET ÇETİN
- Investigating mathematically gifted students' statistical thinking: Environmental science data as enrichment
Matematikte üstün yetenekli öğrencilerin istatistiksel düşünme becerilerinin incelenmesi: Çevre bilimi verileri ile zenginleştirme
ZEYNEP ÖZEL
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE IŞIKSAL BOSTAN
DOÇ. DR. REYHAN TEKİN SİTRAVA
- Özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde bilim ve sanat merkezlerinin etkililiği
The effectiveness of science and art centers in the education of gifted students
GÖZDE AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL UFUK BİLGİN
- Üstün zekalı çocukların duygusal zekaya ilişkin gelişim süreçlerinde iletişimin rolü
The role of communication of gifted children' development processes relating to emotional quotient
NAİF KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İletişim BilimleriKocaeli Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL KARAGÖZ