Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı(MASLD) tanılı hastalarda GLP-1 reseptör agonistlerinin hepatosteatoz üzerine etkileri
Effects of GLP-1 receptor agonists on hepatosteatosis in patients diagnosed with metabolic dysfunction-related fatty liver disease (MASLD)
- Tez No: 984502
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZDEN YILDIRIM AKAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: MASLD, GLP-1 reseptör agonistleri, eksenatid, hepatosteatoz, abdomen ultrasonografi, MASLD, GLP-1 receptor agonists, exenatide, hepatic steatosis, abdominal ultrasonography
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu retrospektif çalışmanın amacı, İzmir SBÜ Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) tanısı alıp glukagon-like peptid-1 reseptör agonisti (GLP-1 RA) tedavisi uygulanan erişkin olgularda, bu ajanların karaciğer yağlanması, fibrozis ve ilişkili klinik-biyokimyasal parametreler üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışmasına, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'nde 01/01/2020 – 31/12/2023 tarihleri arasında GLP-1 reseptör agonisti (eksenatide) tedavisi başlanan, Metabolik Disfonksiyon İlişkili Yağlı Karaciğer Hastalığı (MASLD) tanısı almış, alkol kullanımı veya başka primer karaciğer hastalığı olmayan 232 hasta dahil edildi. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası karaciğer fonksiyon testleri (AST, ALT, ALP, GGT), lipid parametreleri (trigliserid, LDL, HDL), glisemik kontrol göstergeleri (HbA1c, açlık kan şekeri), platelet sayısı, FIB-4 indeksi, vücut ağırlığı ve hepatik steatoz dereceleri (abdomen ultrasonografi ile) karşılaştırıldı. İstatistiksel analizlerde SPSS v27 programı kullanılarak bağımlı gruplarda t testi ve McNemar-Bowker testi uygulandı. Sonuçların klinik anlamlılığı Cohen's d etki büyüklüğü hesaplanarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 54,3 ± 9,6 yıl olup, %78,4'ü (n=182) kadındı. Tedavi sonrası AST, ALT, ALP ve GGT değerlerinde anlamlı düşüş tespit edildi (tüm p<0,001). Lipid profili açısından trigliserid ve LDL düzeylerinde anlamlı düşüş, HDL düzeyinde ise anlamlı artış saptandı (p<0,001). HbA1c ve açlık kan şekeri seviyelerinde belirgin düzelmeler kaydedildi (p<0,001). Karaciğer fibrozis göstergesi olarak kullanılan FIB- 4 skorunda orta düzeyde anlamlı bir düşüş (p<0,001) ve vücut ağırlığında ortalama 3,98 kg'lık anlamlı bir azalma gözlendi (p<0,001). Ultrasonografi ile değerlendirilen hepatosteatoz derecelerinde tedavi sonrası istatistiksel anlamlı iyileşme saptandı; grade 3 hepatosteatoz oranı %29,7'den %6,9'a gerilerken, grade 1 oranı ise %28,4'ten %52,2'ye yükseldi (p<0,001). Platelet sayılarında tedavi öncesi ve sonrası arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0,421). Sonuç: Bu çalışma, MASLD tanılı hastalarda GLP-1 reseptör agonisti eksenatide kullanımının kilo kaybı-bağımlı ve bağımsız yollarla hepatik steatoz şiddetini anlamlı şekilde azalttığını, karaciğer fonksiyonlarını ve metabolik parametreleri iyileştirdiğini göstermiştir (tüm p<0,001). Elde edilen bulgular, GLP-1 reseptör agonistlerinin MASLD tedavisinde etkili bir seçenek olabileceğini desteklemektedir. Uzun vadeli prospektif çalışmalarla bu sonuçların doğrulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this retrospective study was to evaluate the direct and indirect effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1 RA) on hepatic steatosis, fibrosis, and associated clinical and biochemical parameters in adult patients diagnosed with metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) who were treated at İzmir SBÜ Bozyaka Education and Research Hospital. Materials and Methods: A total of 232 patients diagnosed with MASLD who initiated GLP-1 receptor agonist (exenatide) therapy between January 1, 2020, and December 31, 2023, at İzmir Bozyaka Education and Research Hospital Endocrinology Outpatient Clinic were included in this retrospective cohort study. Patients with alcohol use or other primary liver diseases were excluded. Liver function tests (AST, ALT, ALP, GGT), lipid parameters (triglycerides, LDL, HDL), glycemic control markers (HbA1c, fasting blood glucose), platelet count, FIB-4 index, body weight, and hepatic steatosis grades (evaluated via abdominal ultrasonography) were compared before and after treatment. Statistical analyses were conducted using SPSS v24, employing paired t-tests and McNemar-Bowker tests for dependent groups. Clinical significance of results was assessed using Cohen's d effect size. Results: The mean age of the participants was 54.3 ± 9.6 years, and 78.4% (n=182) were female. Significant reductions in AST, ALT, ALP, and GGT levels were observed following treatment (all p<0.001). Triglyceride and LDL cholesterol levels decreased significantly, whereas HDL cholesterol levels increased significantly (p<0.001). Marked improvements were recorded in HbA1c and fasting blood glucose levels (p<0.001). A moderate significant reduction in the FIB-4 index, used as a marker of liver fibrosis, and an average weight loss of 3.98 kg were noted (both p<0.001). Hepatic steatosis grades evaluated by ultrasonography significantly improved post-treatment; grade 3 hepatosteatosis decreased from 29.7% to 6.9%, while grade 1 increased from 28.4% to 52.2% (p<0.001). No significant difference was observed in platelet counts before and after treatment (p=0.421). Conclusion: This study demonstrated that treatment with the GLP-1 receptor agonist exenatide significantly reduced hepatic steatosis severity through both weight-dependent and independent mechanisms and improved liver functions and metabolic parameters in patients with MASLD (all p<0.001). These findings support the potential utility of GLP-1 receptor agonists in the management of MASLD. Further validation of these results through long-term prospective studies is recommended.
Benzer Tezler
- Psöriazis ve psöriatik artrit tanılı hastalarda metabolik disfonksiyon ilişkili hepatosteatoz gelişme sıklığı ve etkili risk faktörleri
Incidence and effective ri̇sk factors of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease development in patients diagnosed with psoriasis and psoriatic arthritis
ŞEYMA BETÜL GÖREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİME ERMURAT
UZMAN AYŞE GÖKÇE
- Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer (MAFLD) tanılı diyabetik ve nondiyabetik bireyler arasında BARD skoru ve karaciğer dalak atenüasyon oranlarının karşılaştırılması
Comparison of BARD score and liver-spleen attenuation ratio between diabetic and non-diabetic individuals with metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD)
MERVE AKBULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU
DR. İSMAİL GÖKHAN KALAYCI
- Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı(MASLD) olanlarda ursodeoksikolik asit tedvisinin serum hepassocin, clusterin ve IL-6 üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
MERVE ERTUĞ İLHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU DEMET ÖZEL COŞKUN
DR. NAZLI PELİN KIRKAYAK
- Erişkinlerde metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors for fatty liver disease associated with metabolic dysfunction in adults
GÜLBÜKRE DÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN PALA
- Eksenatid tedavisinin tek başına kullanımı ile SGLT-2 inhibitörleri ile eksenatid kombinasyon tedavisinin metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı üzerine etkisinin non-invaziv tanı yöntemleri ile incelenmesi
The effects of exenatide and SGLT-2 inhibitors combination on metabolic dysfunction associated fatty liver disease using non-invasive diagnostic methods
SELEN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDE NUR FIRAT