Kişilik özellikleri ve demografik nitelikler ile yatırım kararları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between personality traits, demographic characteristics, and investment decisions
- Tez No: 984661
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SADİYE OKTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Kişilik Özellikleri, Davranışsal Finans, Yatırım Kararları, Demografik Faktörler, Beş Faktör Kişilik Modeli, Personality Traits, Behavioral Finance, Investment Decisions, Demographic Factors, Five-Factor Personality Model
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, bireysel yatırımcıların kişilik özellikleri ve demografik yapılarının yatırım kararları üzerindeki etkisini incelemektir. Geleneksel finans kuramı, yatırımcıları tamamen rasyonel bireyler olarak ele alırken (Fama, 1970), davranışsal finans yaklaşımı insanların yatırım kararlarını yalnızca mantıkla değil; duygusal, psikolojik ve sosyal faktörlerin etkisiyle aldıklarını öne sürmektedir (Thaler, 1999b; Barberis & Thaler, 2003). Bu doğrultuda araştırmada, Beş Faktör Kişilik Modeli temel alınarak dışa dönüklük, sorumluluk, uyumluluk, deneyime açıklık ve duygusal denge boyutlarının yatırım davranışları üzerindeki olası etkileri incelenmektedir (McCrae & Costa, 1999). Ayrıca yatırım kararlarında rol oynayan duygusal tepkiler ve bilişsel yanılgılar da davranışsal finans perspektifinden değerlendirilmektedir (Pompian, 2006; Statman, 2018). Araştırma nicel yöntemle yürütülmekte olup, Türkiye ve Azerbaycan'da yaşayan 208 bireysel yatırımcıdan CBF-PI-15 Kişilik Ölçeği ve Finansal Davranışlar Ölçeği aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilecek veriler tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmada, dışa dönük bireylerin daha fazla risk alabileceği, nevrotik eğilimleri yüksek bireylerin ise riskten kaçınma eğiliminde olacağı öngörülmektedir. Deneyime açık bireylerin yenilikçi yatırım araçlarını tercih etmesi, sorumluluk düzeyi yüksek bireylerin ise planlı ve güvenli yatırımlara yönelmesi beklenmektedir. Araştırmanın, kişilik özelliklerinin yatırım davranışları üzerindeki etkisini ortaya koyarak bireyselleştirilmiş yatırım danışmanlığı uygulamalarına katkı sağlaması ve davranışsal finans literatürüne yeni bir bakış açısı katmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of individual investors' personality traits and demographic characteristics on their investment decisions. While traditional finance theory defines investors as entirely rational decision-makers (Fama, 1970), the behavioral finance approach argues that investment decisions are shaped not only by logic but also by emotional, psychological, and social factors (Thaler, 1999b; Barberis & Thaler, 2003). Accordingly, this research is based on the Five-Factor Personality Model, which explores the potential effects of extraversion, conscientiousness, agreeableness, openness to experience, and emotional stability on investment behavior (McCrae & Costa, 1999). In addition, emotional responses and cognitive biases influencing investment decisions are evaluated within the framework of behavioral finance (Pompian, 2006; Statman, 2018). The research was conducted using a quantitative method, and data were collected from 208 individual investors living in Turkey and Azerbaijan through the CBF-PI- 15 Personality Scale and the Financial Behaviors Scale. The obtained data were analyzed using descriptive statistics, correlation, and regression analyses. The study anticipates that extroverted individuals may take more risks, while those with high neurotic tendencies are expected to exhibit risk-averse behavior. Individuals with high openness to experience are expected to prefer innovative investment instruments, whereas those with high levels of conscientiousness are likely to engage in planned and secure investments. The research contributes to personalized investment advisory practices by revealing the effects of personality traits on investment behavior and offers a new perspective to the behavioral finance literature.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Liderlik ve otorite: Lise öğrencilerinin liderlik ve otorite algısı üzerine bir araştırma
Leadership and authority: The research for high school student?s perception about leadership and authority
MURAT PAZARBAŞ
Doktora
Türkçe
2012
İletişim BilimleriSelçuk ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KALENDER
- Yatırımcı özelliklerinin portföy yönetimine etkisi
Başlık çevirisi yok
ELMAS ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Ticaret ÜniversitesiSermaye Piyasası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ÇANKAYA
- Yurtlarda barınan öğrencilerin sosyal ve psikolojik sorunları ve bu sorunların çözümü için önerilebilecek bir eğitim programının amaçları
The social and psychological problems of student residents in turkey and the objectives of a training program that can be suggested for the solution of these problems
RAMAZAN ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Programları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT TANDOĞAN
- Otel çalışanlarının beş faktör kişilik özellikleri ile sendika algıları arasındaki ilişkiler: Kemer bölgesi örneği
The relationships between five-factor personality traits and trade union perceptions of hotel employees: The sample of Kemer region
İSA DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeSüleyman Demirel ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER AKGÜN TEKİN