GLP-1 agonistlerinin tip 2 diyabetli bireylerde metabolik ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of GLP-1 agonists on metabolic and quality of life in individuals with type 2 diabetes
- Tez No: 984906
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL MERT, DR. EVİN BOZKUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Family Medicine, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Glukagon Benzeri Peptit-1 Reseptör Agonistleri, Obezite, Tip 2 Diyabet, Yaşam Kalitesi, Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists, Obesity, Type 2 Diabetes, Quality of Life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 diyabet ve obezite; metabolik ve psikososyal yükleri olan önemli sağlık sorunlarıdır. Tip 2 diyabet ve obezite birlikteliği metabolik ve hormonal dengesizlikler yoluyla iştah kontrolünü güçleştirmekte ve uyku kalitesini bozmakta; bu tablo ise bireylerin genel yaşam kalitesinde belirgin bir düşüşe sebep olmaktadır. Bu çalışma, Glukagon Benzeri Peptit-1 Reseptör Agonisti (GLP-1 RA) kullanan obezitesi ve tip 2 diyabeti olan hastaları bütüncül bir yaklaşımla değerlendirerek tedavinin metabolik ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. Materyal ve Metot: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniklerine, 01.08.2025-30.11.2025 tarihleri arasında başvuran beden kitle indeksi (BKİ) ≥30 kg/m² olan bireylerde GLP-1 RA kullanan 48 hastaya ve konvansiyonel diyabet tedavileri uygulanan 43 hastaya başlangıçta ve sonrasında üçüncü ayda anket uygulanarak gerçekleştirilen prospektif kesitsel çalışmadır. Çalışmaya katılanların, GLP-1 RA kullanan hastalarda rutin bakılan metabolik parametreleri (HbA1c, BKİ), hemogramı ve biyokimyasal parametreleri (glukoz, üre, kreatinin, AST, ALT, trigliserit, HDL, LDL, TSH, sT4) hastane sisteminden alınarak başlangıçta ve üçüncü ayda kaydedildi, sosyodemografik özellikleri kaydedildi. İştah ile yeme davranışı üzerindeki etkileri içeren sorular soruldu. Psikolojik durum (anksiyete, depresyon) için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği; uyku kalitesi için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi; yaşam kalitesi için EQ-5D-5L Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. Bulgular: Çalışmamızın üçüncü ayı sonunda GLP-1 agonisti kullanan grupta (Grup1), GLP-1 agonisti kullanmayan (Grup 2) 'ye göre vücut ağırlığı, BKİ ve HbA1c düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptanmıştır (p<0,05). Genelleştirilmiş Tahmin Denklemlerine göre Grup 1'in iştah skorundaki azalma olasılığının Grup 2 'ye göre 5,25 kat arttığı görülmüştür. Öğün sıklığının azaldığı ve yeme süresinin uzadığı belirlenmiştir. Tatlı ve yağlı gıda yeme isteğinde başlangıç ve üçüncü ay arasında Grup 1'de anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,001). Egzersiz alışkanlıklarında gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. Tedavinin 3. ayında, Grup 1' de egzersiz durumunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir (p=0,035). Psikolojik parametreler değerlendirilediğinde, Grup 1' de anksiyete ve depresyon düzeylerinde anlamlı gerileme ve yaşam kalitesi skorunda (EQ-5D-5L ve VAS) belirgin artış kaydedilmiştir fakat uyku kalitesi (PUKİ) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Tedavi sürecinde en sık bildirilen yan etki bulantı (%35,4) olmakla birlikte hasta memnuniyetinin %84,4 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda, diyabet komplikasyonlarını önlemek amacıyla daha genç yaş grubunda GLP-1 agonisti kullanımının tercih edildiği saptanmıştır. Tedavinin 3. ayında HbA1c ve vücut ağırlığında istatistiksel olarak anlamlı düşüş kaydedilmiştir. Tedavinin 3. ayında Grup 1'de tatlı ve yağlı besin tüketiminde azalma , egzersiz, yeme süresi, yeme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı iyileşme olduğu belirlenmiştir. Metabolik iyileşmeye ek olarak anksiyete-depresyon düzeylerinde azalma ve yaşam kalitesinde artış gözlenmiştir. En sık görülen yan etki bulantı olmasına rağmen tedavi memnuniyetinin yüksek olması, ilacın tolere edilebilir ve sürdürülebilir bir seçenek olduğunu göstermektedir. Mevcut yükleriyle ciddi bir sağlık problemi olan obezitenin güncel tedavi yöntemleriyle GLP-1 agonistlerinin etkinliğini arttırmak için yeme farkındalığı eğitimi, egzersiz, farmakolojik tedaviyi içeren bütüncül bir yaklaşımın aile hekimliği pratiğine entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Type 2 diabetes and obesity are significant health issues with metabolic and psychosocial burdens. The coexistence of type 2 diabetes and obesity complicates appetite control and disrupts sleep quality through metabolic and hormonal imbalances, leading to a noticeable decline in individuals' overall quality of life. This study aims to evaluate patients with obesity and type 2 diabetes using Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists (GLP-1 RAs) through a holistic approach, examining the effects of treatment on metabolic parameters and quality of life. Materials and Methods: This prospective cross-sectional study was conducted among individuals with a body mass index (BMI) ≥30 kg/m² who applied to the Endocrinology and Metabolism Diseases outpatient clinics of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital between 01.08.2025 and 30.11.2025. Questionnaires were administered initially and at the third month to 48 patients using GLP-1 RAs and 43 patients receiving conventional diabetes treatments. Metabolic parameters routinely monitored in patients using GLP-1 RAs (HbA1c, BMI), blood counts, and biochemical parameters (glucose, urea, creatinine, AST, ALT, triglycerides, HDL, LDL, TSH, sT4) were collected from the hospital system, recorded at the beginning and the third month. Sociodemographic characteristics were recorded. Questions regarding the effects on appetite and eating behaviors were asked. The Hospital Anxiety and Depression Scale was used to assess psychological status (anxiety, depression); the Pittsburgh Sleep Quality Index was used to evaluate sleep quality; and the EQ-5D-5L Quality of Life Scale was applied for quality of life assessment. Results: At the end of the third month, a statistically significant decrease in body weight, BMI, and HbA1c levels was found in the group using GLP-1 agonists (Group 1) compared to those not using GLP-1 agonists (Group 2) (p<0.05). According to Generalized Estimating Equations, the likelihood of a decrease in appetite scores in Group 1 was 5.25 times higher than in Group 2. It was determined that meal frequency decreased and meal duration increased. A significant difference was found in the desire to eat sweet and fatty foods between the beginning and the third month in Group 1 (p=0.001). No significant differences in exercise habits were observed between the groups. By the third month of treatment, a statistically significant increase in exercise was detected in Group 1 (p=0.035). Evaluating psychological parameters, there was a significant reduction in anxiety and depression levels and a notable increase in quality of life scores (EQ-5D-5L and VAS) in Group 1, but no statistically significant change was observed in sleep quality (PSQI) between the groups. The most frequently reported side effect was nausea (35.4%), whereas patient satisfaction was found to be 84.4%. Conclusion: Our study found that GLP-1 agonist use is preferred in younger age groups to prevent diabetes complications. Statistically significant reductions in HbA1c and body weight were recorded by the third month of treatment. There were statistically significant improvements in the consumption of sweet and fatty foods, exercise, meal duration, and meal frequency in Group 1. In addition to metabolic improvements, reductions in anxiety-depression levels and increases in quality of life were observed. Despite nausea being the most common side effect, the high level of treatment satisfaction indicates that the medication is a tolerable and sustainable option. It is recommended that a holistic approach, including food awareness training, exercise, and pharmacological treatment with GLP-1 agonists, be integrated into family medicine practices to enhance the effectiveness of current treatment methods for obesity, a serious health issue with significant burdens.
Benzer Tezler
- Eksenatidin obez tip 2 diyabetik hastalarda APRI ve FİB-4 indeksleri üzerine etkisi
The effect of exenatide on APRI and FIB-4 indexes in obese patients with type 2 diabetes mellitus
GAMZE ERGÜN SEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL MERT
- Diyabetik ratlarda liraglutide tedavisinin erektil fonksiyonlar üzerine etkileri
The impact of liraglutide treatment on the erectile function of the diabetic rats
SERKAN GÖNÜLTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA SEMERCİÖZ
- Diyabetik hastalarda SGLT-2 inhibitörleri kullanımının kolonoskopi hazırlığına etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of sodium–glucose cotransporter-2 (SGLT-2) inhibitor use on colonoscopy preparation in patients with diabetes
SEHER SÜMER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU
DR. UĞUR ÖNAL
- Aterosklerotik kalp hastalığı ve/veya kronik böbrek hastalığı komorbiditeleri olan tip 2 diyabetes mellıtüs tanılı hastaların güncel kılavuzlar eşliğinde oral antidiyabetık kullanımının retrospektif olarak araştırılması
Retrospective analysis of oral antidiabetic drug utilization in patients with type 2 diabetes mellitus and comorbid atherosclerotic heart disease and/or chronic kidney disease in accordance with current guidelines
ŞEYMA CANAVAR KÖSALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN ÖZDEMİR BAŞER
- Uzun süreli eksenatid ve glarjin kullanan Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda hepatik steatatosis parametrelerinin karşılaştırılması
Evaluation of hepatic steatosis parameters in Type 2 diabetes mellitus patients receiving long-term exenatide or insulin glargine therapy
MERTCAN KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıBursa Uludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ERTÜRK