Diaphragma'nın nörovasküler yapılarının haritalandırılması ve nörodejenerasyonunun incelenmesi
Mapping of the neurovascular structures of the diaphragm and investigation of neurodegeneration
- Tez No: 985092
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜLİN ŞEN ESMER, PROF. DR. HALİL İBRAHİM AÇAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Anatomi, Anatomy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Anatomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, solunumun temel kası olan diaphragma thoracoabdominale (diaphragma)'nin nörovasküler anatomisini detaylı bir biçimde incelemek ve nörodejeneratif süreçler karşısındaki duyarlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızın ilk aşamasında diaphragma'ya ulaşan sinir ve damar yapılarına ilişkin morfolojik ilişkiler incelenmiş ve bu yapıların topografik seyri anatomik diseksiyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada; a., v. musculophrenica, a., v. pericardiacophrenica, a., v. phrenica superior ve a., v., n. intercostalis'lerin diaphragma'nın nörovasküler beslenmesindeki rollerinin sınırlı olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, özellikle diaphragma'nın nörovasküler beslenmesinde daha baskın olan a., v. phrenica inferior ve n. phrenicus'a daha fazla odaklanılmıştır. Araştırmaya 14'ü erkek 4'ü kadın olmak üzere 18 taze kadavra dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen kadavraların ortalama yaşı 43,77 +/- 19,73 ortalama ağırlıkları 79 +/- 26,4 kg ve ortalama boyları 169,5 +/- 10,88 cm'dir. Araştırmada; n. phrenicus sinister'in, n. phrenicus dexter'e göre diaphragma'ya daha önde ve apex cordis'e yakın bir yerde, n. phrenicus sinister'in ise v. cava inferior'un yakınında diaphragma'ya giriş yaptığı izlenmiştir. N. phrenicus'ların diaphragma'ya giriş yapmadan önce dallara ayrıldığı gözlenmiştir ve bu dallanmadan öncesinde n. phrenicus dexter'in ortalama kalınlığı 2,64 +/- 0,75 mm, n. phrenicus sinister'in ortalama kalınlığı 2,36 +/- 0,70 mm olarak ölçülmüştür. N. phrenicus dexter'in diaphragma'ya ortalama 21,01 +/- 7 mm'de ve ortalama 3,6; n. phrenicus sinister'in diaphragma'ya ortalama 10,74 +/- 3,81mm'de ve ortalama 3 dala ayrılarak bu dallanmaları yaptıkları belirlenmiştir. Ayrıca dalların ayrılış yönleri de belirlenerek bu bölgede yapılacak cerrahiler için güvenli alanlar belirlenmiştir. A. phrenica inferior'ların kaynaklandığı damarlar ve diaphragma üzerindeki dağılış paternleri dikkate alınarak 5 ana tip belirlenmiş ve kaynaklandığı damarlardan çıkış yerine göre çeşitli uzaklık ölçümleri yapılarak çıkış konumu belirlenmiştir. Bütün vakalarda a. phrenica bir çift olarak görülmüştür ve en sık olarak aorta abdominalis'ten ayrılmışlardır. Genel olarak a. phrenica inferior'ların her ikisi de çıkış yaptıktan sonra hemen sonra diaphragma'ların posterior kısımlarına doğru birer dal vermekte daha sonra kendilerine özgü dallanma paternini yaparak pericardium ön tarafında birbirlerine yaklaşmakta ve bazen de bu bölgede anastomoz yapmaktaydı. V. phrenica inferior'lar her iki tarafta a. phrenica inferior'larla birlikte seyrediyordu. Bu seyir sırasında her iki tarafta da en sık görülen sonlanma yeri v. cava inferior'du. Genel olarak, sağ tarafta daha sabit bir patern izlenirken, sol tarafta sonlanma çeşitliliği belirgindi. Sol tarafta 5, sağ tarafta 2 farklı dökülme paterni izlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, L-BMAA (β-N-metilamino-L-alanin) ile oluşturulmuş deneysel bir hayvan modeli kullanılarak nörodejenerasyon sürecinin diaphragma ve ilgili yapılar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ek olarak, glukoz kullanılarak elde edilen CDot'ların (karbon noktacıklar), n. phrenicus motor nöronlarına L-BMAA taşınımında rolünün olup olmadığı ve nörodejenerasyon sürecini etkisi test edilmiştir. Fizyolojik ve histopatolojik bulgular ışığında olası diaphragma'larda ve n. phrenicus motor nöronlarında yapısal/işlevsel değişiklikler ortaya konulmuştur. İnceleme sırasında ayrıca nörodejeneratif süreçlerin güç, koordinasyon ve CO2 metabolizması gibi fonksiyonlar üzerindeki etkileri de değerlendirilmiştir. Gruplar arasında motor koordinasyon bozukluklarına karşın, motor güç korunumu gözlemlenmiştir Uyanık CO₂ ölçümleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Diaphragma EMG'lerinde disinhibisyon ve enflamatuar süreçlerle ilişkilendirilen, tonik ve postinspiratuar aktivite artışları görülmüştür. Histolojik kesitlerde azalma gözlemlenen Nissl cisimcikleri nöronal dejenerasyonun histopatolojik göstergesi olarak yorumlanmıştır. Elde edilen veriler, hem insan anatomisine dair detaylı bir haritalama sunmakta hem de solunumsal nörodejeneratif hastalık sürecinin anlaşılmasına katkı sağlayabilecek niteliktedir. Çalışma, klinik cerrahi girişimlerde diyafram sinir/damar bütünlüğünün korunmasının önemine ve gelecekteki deneysel modellere ışık tutabilecek temel anatomik referanslara vurgu yapmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine in detail the neurovascular anatomy of the diaphragm (diaphragma thoracoabdominale), the primary muscle of respiration, and to evaluate its susceptibility to neurodegenerative processes. In the first stage of our study, the morphological relationships of the nerves and vessels supplying the diaphragm were examined, and the topographic course of these structures was analyzed through anatomical dissection. In the study, the roles of the musculophrenic artery and vein, pericardiophrenic artery and vein, superior phrenic artery and vein, and the intercostal artery, vein, and nerve in the neurovascular supply of the diaphragm were found to be limited. Therefore, particular attention was paid to the inferior phrenic artery and vein, and the phrenic nerve, which are more dominant in the neurovascular supply to the diaphragm. The research included 18 fresh cadavers, 14 male and 4 female. The mean age of the cadavers was 43.77 ± 19.73 years, the mean weight was 79 ± 26.4 kg, and the mean height was 169.5 ± 10.88 cm. In the study, the left phrenic nerve entered the diaphragm more anteriorly and closer to the apex of the heart than the right phrenic nerve, which entered near the inferior vena cava. It was noted that the phrenic nerves branched before entering the diaphragm, and before this branching, the mean thickness of the right phrenic nerve was measured as 2.64 ± 0.75 mm, and that of the left phrenic nerve as 2.36 ± 0.70 mm. The right phrenic nerve branched at an average distance of 21.01 ± 7 mm from the diaphragm into approximately 3.6 branches, while the left phrenic nerve branched at an average distance of 10.74 ± 3.81 mm into approximately 3 branches. The directions of these branches were also determined to identify safe zones for surgical procedures in this region. Considering the vessels from which the inferior phrenic arteries originated and their distribution patterns over the diaphragm, five main types were identified, and various distance measurements were taken to determine the exit points relative to their source vessels. In all cases, the inferior phrenic arteries appeared as a pair and most frequently originated from the abdominal aorta. Generally, both inferior phrenic arteries gave a branch toward the posterior parts of the diaphragm immediately after their origin, then followed their characteristic branching pattern, approaching each other anterior to the pericardium and occasionally forming anastomoses in this region. The inferior phrenic veins accompany the inferior phrenic arteries on both sides. During this course, the most frequent termination site on both sides was the inferior vena cava. Overall, the right side exhibited a more consistent pattern, while the left side showed marked variability. Five different drainage patterns were observed on the left side and two on the right. In the second stage of the research, an experimental animal model induced with L-BMAA (β-N-methylamino-L-alanine) was used to evaluate the effects of the neurodegenerative process on the diaphragm and related structures. Additionally, the potential role of glucose-based carbon dots in the transport of L-BMAA to phrenic motor neurons and their effect on the neurodegenerative process was tested. Based on physiological and histopathological findings, possible structural and functional changes in the diaphragm and phrenic motor neurons were revealed. Furthermore, the effects of neurodegenerative processes on functions such as strength, coordination, and CO₂ metabolism were evaluated. Despite motor coordination disorders among groups, motor strength was preserved, and no significant difference was found in awake CO₂ measurements. Diaphragm EMG recordings showed increases in tonic and postinspiratory activity associated with disinhibition and inflammatory processes. Histological sections revealed a reduction in Nissl bodies, interpreted as a histopathological indicator of neuronal degeneration. The data obtained provide a detailed map of human anatomy and may contribute to understanding the processes underlying respiratory neurodegenerative diseases. The study emphasizes the importance of preserving diaphragmatic nerve and vessel integrity during clinical surgical interventions and highlights fundamental anatomical references that may guide future experimental models.
Benzer Tezler
- Kronik böbrek yetersizliği olan hastalarda interskalen blok uygulamasında bupivakain ve ropivakainin karşılaştırılması
Comparison of bupivacaine and ropivacaine on interscalane branchial plexus block in patients with choronic renal failure
FUNDA GÜMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Anestezi ve Reanimasyonİstanbul ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FATİŞ ALTINTAŞ
- Genel anestezi altındaki hastaların operasyon bitiminde ekstübasyon zamanına karar vermede, ultrasonografik ve nöromusküler monitörizasyon (TOF) yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of the ultrasonographic and neuromuscular monitoring (tof) methods for decision to extubation time in patients under going general anesthesia
MUHARREM ATASEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Anestezi ve ReanimasyonKırıkkale ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN AYDIN
- Limb-girdle musküler distrofi hastalarında solunum kaslarının tutulumunun solunum fonksiyon testleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of respiratory muscle involvement with pulmonary function testsin patients with limb-girdle muscular dystrophy
ELİF NAZ KADEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ÇELMELİ
- Nöromüsküler iletim ve kas kontraktilitesinde hipoksi etkisi ile oluşan değişiklikler üzerine pentoksifilinin etkileri
Effects of pentoxifylline on neuromuscular transmission and skeletal muscle contractility during hypoxia and reoxygenation
FATMA ŞİMŞEK DURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
FizyolojiHacettepe ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ABİT YALÇIN RIDVANAĞAOĞLU
- Mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda diyafram kalınlığı ve ventilatörden ayırma ilişkisi
Interaction between diaphragm thickness and weaning inmechanically ventilated patients
ELİF KOYUNCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Anestezi ve ReanimasyonManisa Celal Bayar ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET AYDIN