Suat Derviş'in eserlerinde toplum ve kadın ilişkisi
Society and women's relationship in Suat Derviş's works
- Tez No: 985195
- Danışmanlar: PROF. DR. TURAN KARATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının kadın yazarları arasında yer alan Suat Derviş'in edebi eserlerini, özellikle, toplum ve kadınlar arasındaki sosyal ve kültürel bağlantılara değinerek incelemektedir. Genel anlamda, sanatın toplumsal bir görev olduğuna ve edebiyatın temel amacının insan merkezli anlayış ve söylemi içerisinde barındırması gerektirdiğine inanan Derviş, toplum ve kadın arasındaki sosyokültürel ilişkiler hakkında önemli sorular sorarak kadın bireylerin maruz kaldığı cinsiyetçilik, iş ve ev hayatındaki sömürgecilik, fiziksel, psikolojik şiddet ve cinsel istismar gibi sorunların toplum ile ilintili olduğunu ileri sürer. Böylelikle kadın ve toplumun birlikte mercek altına alınarak değerlendirilmesi gerektiğine dair kuvvetli bir inanç besleyen Derviş, bu düşünceyi birleştiren pek çok tematik edebî eser üretmekten kaçınmaz. Eserlerinde sunduğu çeşitli unsurlarda geleneksel norm ve kaidelerin, ataerkil yapının etkileriyle şekillenmesiyle toplumun, düşünce ve uygulamalarında kadının indirgenmesine karşı bir tutum sergileyen Suat Derviş, bu yönüyle edebiyatımıza farklı bir bakış açısı ve yeni bir soluk kazandırmıştır. Yazarın en belirgin özelliklerinden biri, edebî eserlerinde toplum ve kadın ilişkisinin işlevselliğini ön plana çıkartan söylemleri ve temaların hakimiyetidir. Bu noktada eserlerinde herhangi bir sınırlılık veya değişmez kurallarla ele alınmayan toplum ve kadın imgeleri, alışılmış düşünce ve kaidelerin dışında ele alınmıştır. Böylelikle bir kadın edebiyatçının gözünden, yaşadığı toplum ve hemcinslerinin sorunları çeşitli açılar ve kavramlarla ilişkilendirilerek sentez edilmiştir. Çalışmada üzerinde durulan bir diğer husus, Suat Derviş'in edebî eserlerinde meydana getirdiği toplum eleştirisidir. Özellikle kadın kahramanların sorunlarını ele alarak gerçekleştirdiği bu tenkidî yaklaşımlarında, toplumun geleneksel yönlerine dair sunulan öğelerin odak noktasında kadın kahramanların toplumsal norm ve kaidelerden kaçışı ve birey olma çabaları yer alır. Bu bağlamda, çalışmanın ilk bölümünde, Suat Derviş'in hayatı ve edebi kişiliği, ikinci bölümünde 20. yüzyılın ilk yarısında Türk toplumu ve Türk toplumunda kadın olgusu, son kısımda ise Suat Derviş'in eserlerinde toplum ve kadın ilişkisinin tesirleri incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the literary works of Suat Derviş, who was among the female writers of Turkish literature in the Republican Period, especially by referring to the social and cultural connections between society and women. In general, Derviş, who believes that art is a social duty and that the main purpose of literature requires human centered understanding and discourse, asks important questions about the sociocultural relations between society and women and claims that problems such as sexism, colonialism in home and work life, physical, psychological violence and sexual abuse that women are exposed to are related to society. Thus, Derviş, who has a strong belief that women and society should be evaluated by being examined together, does not hesitate to produce many thematic literary works that combine this idea. Suat Derviş, who showed an attitude towards the reduction of women in society, thoughts and practices by shaping the traditional norms and rules in the various elements she presents in her works, with the effects of the patriarchal structure, brought a different perspective and a new breath to our literature in this aspect. Thus, through the eyes of a woman writer, the society she lives in and the problems of her compatriots have been synthesized by relating them with various angles and concepts. Another issue emphasized in the study is the social criticism created by Suat Derviş in her literary works. Especially in these critical approaches, which she performs by addressing the problems of female heroes, the focus of the elements presented about the traditional aspects of society includes the escape of female heroes from social norms and norms and their efforts to become individuals. In this context, in the first part of the study, the life and literary personality of Suat Derviş, in the second part, the phenomenon of women in Turkish society and Turkish women in the first half of the 20th century, last part of the century, the effects of the relationship between society and women were studied in the works of Suat Derviş.
Benzer Tezler
- Suat Derviş'in gazete yazılarında siyaset, toplum ve kadın
Politics, society and women in Suat Derviş's news articles
EMİNE SEDA ÇEKİN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk İnkılap Tarihiİstanbul ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL ÇAKAN HACIİBRAHİMOĞLU
- Türk kadın yazarların romanlarında (1960-1980) işledikleri konular ve eğitim kavramına yaklaşımları
Themes and educational approaches in Turkish women writers' novels (1960-1980)
GÖKSU ÇİÇEKLİ KOÇ
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN TUNCER
- Türk edebiyatında kadınların gezi kitapları
Travel books of women in Turkish literature
MUAMMER SEFA OKKALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİN GONCA GÖKALP ALPASLAN
- Köşklerden sokaklara röportajları, hikâyeleri ve romanlarıylaSuat Derviş
From mansions to streets: Interviews, stories and novels by Suat Derviş
DİLAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜVEN AVCI
- Erken Cumhuriyet döneminde fikir-sanat yayıncılığı: Yeni Edebiyat
Intellectual and artistic publishing in the Early Republican period: New Literature
NUR ÖZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA T. DURMUŞ