Muvakkat yapıların imar planlarının uygulanması üzerine etkileri: Trabzon / Ortahi̇sar örneği
The impacts of temporary structures on the implementation of zoning plans: The case of Trabzon / Ortahi̇sar
- Tez No: 985200
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN HÜSEYİN ERKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel mekân, yalnızca planların kâğıt üzerindeki öngörüleriyle değil, uygulamada ortaya çıkan boşlukların geçici çözümleriyle de şekillenmektedir. Planların öngördüğü 20–25 yıllık uzun vadeli kararların yanında, muvakkat yapılar plan kararlarından bağımsız, kısa vadeli ihtiyaçların ürünü olarak kentsel dokuda yer edinebilmektedir. 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde imar programları plan uygulamasını düzenlesede, uygulamadaki gecikmeler muvakkat yapılaşmayı teşvik etmektedir. Bu yapılar mülkiyet haklarını geçici olarak korurken, altyapı ve ulaşım üzerinde öngörülemeyen baskılar yaratmaktadır. Bu çalışma, 2015–2023 yılları arasında, Ortahisar'da düzenlenmiş muvakkat yapı ruhsatlarına ilişkin MAKS verisinin mekânsal analizi, 2025 yılı itibarıyla Ortahisar ilçesinde gerçekleştirilen saha gözlemleri ve muvakkat yapıların planlama süreci içerisindeki etkileri ile tespit edilen durumun genel mi Ortahisar'a özgü mü olduğunu anlamak amacıyla uzman görüşmelerinin yapıldığı çoklu bir yöntemle yürütülmüştür. Trabzon Ortahisar'da yapılan araştırma, muvakkat yapıların plan bütünlüğünü zedelediğini, geçicilik özelliğini kaybederek uzun vadeli kullanımlara dönüşebildiğini, mali ve sosyal adalet açısından çelişkilere yol açtığı ve mevzuattaki boşlukları görünür kıldığını ortaya koymuştur. Çalışma, imar programları ve denetimlerin güçlendirilmesi, kamu alanlarında geçici yapılaşmanın sınırlandırılması, geçici yapılan plan notlarında detaylandırılması, çevre koruma önlemleri alınması, mevzuatların netleştirilmesi ve şeffaf ruhsat süreçlerinin oluşturulması gibi öneriler geliştirmektedir. Böylece uzun vadeli planlama vizyonu ile geçici yapı izinleri arasındaki gerilimin yönetilmesine yönelik bir yol haritası sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Urban space is shaped not only by the projections of plans on paper but also by the temporary solutions that emerge in practice to fill implementation gaps. Alongside the long-term decisions of 20–25 years envisioned by plans, muvakkat (temporary) structures may occupy the urban fabric as short-term responses independent of planning decisions. Although zoning programs regulate plan implementation within the framework of Law No. 3194, delays in execution encourage temporary construction. These structures temporarily preserve property rights while creating unforeseen pressures on infrastructure and transportation systems. This study was conducted through a multi-method approach that combines the spatial analysis of MAKS data related to temporary building permits issued in Ortahisar between 2015 and 2023, field observations carried out in Ortahisar district as of 2025, and expert interviews to determine whether the observed situation is specific to Ortahisar or reflects a general condition. The research conducted in Trabzon Ortahisar reveals that temporary structures undermine the integrity of urban plans, often lose their provisional nature by turning into long-term uses, cause contradictions in terms of financial and social equity, and expose legal gaps within the current regulations. The study proposes strengthening zoning programs and inspection mechanisms, restricting temporary construction in public areas, detailing temporary uses in plan notes, adopting environmental protection measures, clarifying regulations, and establishing transparent permit procedures. In this way, it offers a roadmap for managing the tension between long-term planning visions and short-term temporary building permissions.
Benzer Tezler
- Mevcut betonarme binalarda kullanılan güçlendirme yöntemlerinin hasar olasılığı bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the fragility curve of strengthening methods used in present concrete constructions
ERDEM ÇAĞLAR KOCABEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İnşaat MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT SERDAR KIRÇIL
- Tarihi vesikalara göre Anadolu muvakkithaneleri
Anadolu temporary houses according to historical documents
UMMAHAN ÖZALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
- Muvakkit-Zâde Mehmed Pertev'in divanındaki değerler ve topluma yansımaları/görüntü seviyeleri
Values Muvakkit-Zâde Mehmed Pertev's Divan and their reflections on society/image levels
SEDA KAÇMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ULUCAN
- Türkiye`de mahalli idarelerin reorganizasyonunda il özel idareleri
In Turkey administrative sistem of reorganization administration of province
ATANUR AYDIN
- Türkiye'de üniversite reformları
University reforms in Turkey
HASİBE ÇETİN
Doktora
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABRİ BÜYÜKDÜVENCİ