Ahşap camilerde yangın risklerinin analizi, değerlendirilmesi ve öneriler: Sivrihisar ulu cami
Analysis, evaluation, and recommendations for fire risks in timber mosques: The case of Sivri̇hisar grand mosque
- Tez No: 985201
- Danışmanlar: PROF. DR. HİCRAN HANIM HALAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Koruma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemizde ve Dünya'da yangın felaketi, can ve mal kayıplarına yol açan ciddi bir afettir. Özellikle tarihi yapılar gibi kültürel mirasımız için birçok tehdit unsuru ve koruma sorunu varken bu tehditlerin başında yangın gelir. Yangın hem fiziksel çevreyi hem de kültürel kimliği yok etme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, tarihi yapıların yangına karşı korunması ve özgün yapılarına zarar vermeden önlemler alınması ve çözümler üretilmesi hayati önem taşır. Türkiye'de bu bilincin bir yansıması olarak, 2002 yılında“Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik”çıkarılmış bu yönetmeliğe 2009 yılında“Tarihi Yapılar”bölümü eklenmiştir. Yangından korunma, yalnızca yetkili kurumların değil, tüm toplumun ortak sorumlulukla ve bilinçle kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için çaba göstermesi gereken bir konudur. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, tarihi ahşap yapılarda yangın risklerinin belirlenmesi, analiz edilmesi, risklerin yönetilerek en aza indirgenmesi yoluyla, özellikle ahşap camilerde yangın güvenliğinin sağlanması ve kültürel mirasın korunmasıdır. Tezin kapsamını 2023 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan Sivrihisar Ulu Cami oluşturmaktadır. Tezin asıl amacı, yapının mevcut durumunu ve yangın risklerini belirlemek ve bu bağlamda yapıda yangın öncesi, sırası ve sonrasında alınmış ve alınabilecek güvenlik önlemlerini ortaya koyarak, yangın riskini en aza indirmektir. Bu amaca ulaşmak için altı aşamalı bir yöntem izlenmiştir. Bu yöntem, tarihi ahşap yapıların yangın risklerini bir araştırma problemi olarak belirlemekle başlar. Ardından, Sivrihisar Ulu Cami'de mevcut durum ve alınan önlemlerin yeterliliği analiz edilerek, yasal düzenlemeler ışığında değerlendirmesi ve öneriler sunulması ile sonuçlanır. Bu araştırma ile Ulu Cami ve benzer yapılar için gelecekte oluşturulabilecek yangın risk yönetim planlarına altlık oluşturmak ve literatüre özgün bir katkı sunmakta hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Fire disasters constitute a significant global and national threat, frequently causing substantial loss of life and property. For cultural heritage, particularly historic structures, fire poses the foremost danger, holding the potential to obliterate both the physical form and cultural identity of a site. Consequently, the fire protection of historic buildings, coupled with the implementation of non-damaging, structure-specific mitigation strategies, is of paramount importance. In Turkey, this awareness led to the 2002 promulgation of the“Regulation on Fire Protection of Buildings,”with a dedicated section on“Historic Structures”added in 2009. Fire prevention is posited as a collective social responsibility—extending beyond authorized agencies—vital for the preservation of cultural heritage for future generations. The primary objective of this study is to investigate and minimize fire risks in historic wooden structures, specifically focusing on the ensuring fire safety and heritage conservation in wooden mosques. The scope of this thesis is defined by the Great Mosque of Sivrihisar, which was inscribed on the UNESCO World Heritage List in 2023.The central aim is to diagnose the mosque's current condition and inherent fire risks, subsequently identifying and proposing comprehensive security measures—to be implemented pre-fire, during a fire event, and post-fire—to achieve maximum risk minimization. This objective is realized through a six-phased methodology: commencing with the identification of fire risks in historic wooden structures as a research problem, proceeding through a detailed analysis of the existing condition and adequacy of current measures at the Great Mosque of Sivrihisar, and concluding with a regulatory evaluation and the presentation of expert recommendations. This research endeavors to establish a foundation for future fire risk management plans applicable to the Ulu Mosque and similar heritage structures, thereby providing an original contribution to the existing literature.
Benzer Tezler
- Dünya miras alanlarında afet riskleri: Ankara Arslanhane (Ahi Şerafettin) Camii özelinde bir inceleme
Disaster risks in world heritage areas: Ankara Arslanhane (ahi Şerafettin) Mosque specially
ESİN KARAMAN
- Samsun ve ilçelerinde Türk mimari eserleri
Turkish architectural works in Samsun and its districts
MEHMET SAMİ BAYRAKTAR
Doktora
Türkçe
2005
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA GÜNDOĞDU
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Samsun-Çarşamba'da çantı tekniğinde inşa edilmiş ahşap camilerin belgelenmesi ve vernaküler mimari miras bağlamında incelenmesi
Documentation of wooden mosques constructed with canti structure in Samsun–Carsamba and investigation in the context of vernacular architectural heritage
ÇİĞDEM FURTUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET BİNAN
- Yenice (Karabük) kırsal konut mimarisi
Yenice (Karabük) rural housing architecture
ÖZLEM TELLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sanat TarihiKarabük ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANAR AZİZSOY