Mahtumkulu'nun düşüncelerini gençlere öğretmek (Yapay zekâ temelinde)
Teaching Mahtumkulu's thoughts to young people (Based on artificial intelligence)
- Tez No: 985444
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONER SAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Mahtumkulu, yapay zekâ, Akıldar-300, Türkmen robotu, Mahtumkulu, artificial intelligence, Akıldar-300, Turkmen robot
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET MAHTUMKULU'NUN DÜŞÜNCELERİNİ GENÇLERE ÖĞRETMEK (YAPAY ZEKÂ TEMELİNDE) Açıkgöz, Hasan Yüksek Lisans Tezi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları ABD Tez Yöneticisi: Doç. Dr., Soner SAĞLAM Ekim 2025, XI+131 Sayfa Bu yüksek lisans tezi, 18. yüzyıl Türkmen şairi Mahtumkulu'nun“ideal insan ve ideal Türkmen tipi”ne dair şiirlerindeki nasihatleri, günümüz genç nesline (6-14 yaş) yapay zekâ uygulamaları aracılığıyla aktarmayı amaçlamaktadır. UNESCO tarafından 2024 yılının“Mahtumkulu Firâkî Yılı”ilan edilmesi, şairin evrensel bilgeliğinin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Mahtumkulu'nun şiirlerinde yer alan ahlâki bağlamda, bireysel ve toplumsal yaşamda ideal Türkmen, dinî-tasavvufî bağlamda ideal insan ana temaları etrafında yer alan alt temaların/nasihatlerin yapay zekâ teknolojileriyle modern çağa ve gençlere nasıl ulaştırılabileceğini araştırmaktadır. Araştırma kapsamında, gençlerin ilgisini çekecek şekilde yapay zekâ destekli bir soru-cevap uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulama, Mahtumkulu'nun doğumunun 300. yılına atıfla 300 soruluk bir yapıyla kurgulanmış, ancak tezin sınırlılıkları gereği 100 soruluk bir örneklemle incelenmiştir. Bu sorular aracılığıyla, Mahtumkulu'nun nasihatleri gençlerin kolayca anlayabileceği ve etkileşime geçebileceği bir formata dönüştürülmüştür. Elde edilen bulgular, yapay zekâ destekli öğrenme materyallerinin, kültürel ve ahlaki değerlerin gençlere etkili bir biçimde öğretilmesinde önemli bir potansiyel taşıdığını göstermektedir. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin kültürel mirasın korunması ve aktarılması alanında yenilikçi bir yöntem sunduğunu savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT TEACHING MAHTUMKULU'S THOUGHTS TO YOUNG PEOPLE (BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE) Açıkgöz, Hasan Master Thesis Contemporary Turkish Dialects and Literatures Thesis Supervisor: Assoc. Prof. Dr., Soner SAĞLAM October 2025, XI+131 Pages This master's thesis aims to convey the advice given by the 18th-century Turkmen poet Mahtumkulu in his poems on the“ideal human and ideal Turkmen type”to today's younger generation (ages 6-14) through artificial intelligence applications. UNESCO's declaration of 2024 as the“Year of Mahtumkulu Firâkî”emphasizes the importance of the poet's universal wisdom. This study investigates how the sub-themes/advice surrounding the main themes of the ideal Turkmen in individual and social life in a moral context and the ideal human being in a religious-mystical context in Mahtumkulu's poems can be conveyed to the modern age and young people through artificial intelligence technologies. Within the scope of the research, an AI-supported question-and-answer application has been developed to attract the interest of young people. This application was designed with 300 questions in reference to the 300th anniversary of Mahtumkulu's birth, but due to the limitations of the thesis, it was examined with a sample of 100 questions. Through these questions, Mahtumkulu's advice was transformed into a format that young people could easily understand and interact with. The findings show that AI-supported learning materials have significant potential for effectively teaching cultural and moral values to young people. This study argues that AI technologies offer an innovative method for preserving and transmitting cultural heritage.
Benzer Tezler
- Mahtumkulu'nun şiir üslubu
Stylistics of Mahtumkuli's poems
YAGHOOB RAHIMIDASHLIBOROON
Doktora
Türkçe
2019
DilbilimAnkara ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK ERDEM
- Karacaoğlan ve Mahtumkulu'nda sevgiliye ait güzellik unsurları üzerine mukayeseli bir inceleme
A comparative analysis of Karacaoglan's and Mahtumkulu's poems that have beauty elements of beloved
NİHAL AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TEMİZKAN
- Mahtumkulu Divanı'nın tahlili
Analysis of Mahtumkulu Divan
BİLAL ERĞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZCAN
- Mahtumkulu Divanında sosyal hayat
Social life in Mahtumkulu Divan
KADRİYE IŞIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESRA AKBALIK
- Mahtumkulu divanında insan
Human in Mahtumkulu's Diwan
SEBİHA SEDEFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYATİ YILMAZ