Bir kamu poitikası analizi olarak Türkiye'nin yükseköğretime geçiş sistemi
Turkey's higher education transition system as a public policy analysis
- Tez No: 985443
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR KULAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de yükseköğretime geçiş sistemini kamu politikası süreç modeli çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Eğitim sisteminin en kritik eşiklerinden biri olan yükseköğretime geçiş süreci, yalnızca bireylerin kariyer ve yaşam yollarını değil, aynı zamanda toplumsal adalet, fırsat eşitliği ve insan kaynağının niteliğini de doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, yükseköğretime geçişe ilişkin politika kararlarının oluşumu, uygulanması ve değerlendirilmesi, kamu politikası disiplini açısından derinlemesine incelenmeyi gerektirmektedir. Çalışmada, kamu politikası analizinde yaygın olarak kullanılan süreç modeli temel alınarak Türkiye'de yükseköğretime geçiş politikalarının tarihsel gelişimi ve güncel uygulamaları beş temel aşamada incelenmiştir: gündeme geliş, politika formülasyonu, kanunlaştırma (karar alma), uygulama ve değerlendirme. Her aşamada; devlet kurumları, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), sivil toplum kuruluşları, medya, siyasi aktörler ve kamuoyunun oynadığı roller ile politika değişimlerine etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca, politika sürecinin belirli kırılma noktaları, -katsayı uygulaması, sınav sistemlerindeki dönüşümler ve 4+4+4 eğitim reformunun etkisi gibiörnek olay analizi yöntemiyle ele alınmıştır. Tezde hem nitel hem de nicel veri kaynaklarından yararlanılmış; mevzuat taramaları, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tutanakları, istatistiksel veriler ve literatür analizi birlikte kullanılmıştır. Bulgular, Türkiye'de yükseköğretime geçiş politikalarının çoğu zaman merkeziyetçi bir yaklaşımla, kısa vadeli çözümler ve sınav odaklı uygulamalar çerçevesinde şekillendiğini göstermektedir. Bununla birlikte, süreç modelinin ortaya koyduğu çerçeve, bu politikaların ardındaki aktörleri, dinamikleri ve sonuçları daha bütüncül bir bakış açısıyla anlamaya imkân sağlamaktadır. Bu tez, Türkiye'de yükseköğretime geçiş alanındaki politika yapım süreçlerinin daha şeffaf, kapsayıcı ve uzun vadeli hedeflere dayalı biçimde kurgulanmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze higher education admission policies in Turkey within the framework of the public policy process model. The transition to higher education, one of the most critical thresholds of the education system, directly influences not only individuals' career and life paths but also social justice, equal opportunity, and the quality of human capital. In this context, the formulation, implementation, and evaluation of policy decisions regarding university entrance require an in-depth examination from the perspective of public policy as a discipline. In this study, the policy process model, widely used in public policy analysis, is employed to examine the historical development and current practices of higher education admission policies in Turkey through five main stages: agenda-setting, policy formulation, decision-making (legislation), implementation, and evaluation. At each stage, the roles and influences of state institutions, the Council of Higher Education (YÖK), civil society organizations, the media, political actors, and public opinion are assessed in relation to policy changes. Moreover, certain turning points in the policy process—such as the coefficient regulation, transformations in the examination system, and the impact of the 4+4+4 education reform—are addressed through case study analysis. The thesis draws on both qualitative and quantitative data sources, including legislative reviews, records from the Grand National Assembly of Turkey (TBMM), statistical data, and literature analysis. The findings reveal that higher education admission policies in Turkey have often been shaped by a centralized approach, characterized by short-term solutions and exam-oriented practices. Nevertheless, the framework provided by the process model enables a more holistic understanding of the actors, dynamics, and outcomes behind these policies. This thesis aims to contribute to the design of more transparent, inclusive, and long-term-oriented policy-making processes in the field of higher education admission in Turkey.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Yükseköğretimde uluslararasılaşma: Türkiye'de ulusal siyasalar, kurumsal stratejiler ve uygulamalar
Internationalization in higher education: National policies, institutional strategies and implementations in Turkey
DEVRİM VURAL YILMAZ
Doktora
Türkçe
2014
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL SALLAN GÜL
- Bir kamu politikası çözümlemesi: Türkiye'nin yurtdışı lisansüstü burs politikası
A public policy analysis: Abroad graduate scholarship policy of Turkey
ONUR KULAÇ
Doktora
Türkçe
2016
Kamu YönetimiPamukkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR
- Türkiye'de kentleşme ve çevre sorunları alanında hazırlanmış kayıtlı lisansüstü tezlerin bibliyometrik incelemesi
Bibliometric analysis of registered graduate theses in the field of urbanization and environmental problems in Turkey
AHMET KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiAksaray ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ESKİN