Nöropazarlama yaklaşımıyla spor ürünü tüketicilerinin satın alma niyeti ve duygu durumunun incelenmesi
Examining sports product consumers purchase intentions and emotional state using a neuromarketing approach
- Tez No: 985574
- Danışmanlar: PROF. DR. KADİR YILDIZ, PROF. DR. SERDAR TOK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Spor yönetimi, spor pazarlaması, nöropazarlama, duygu durumu, satın alma, tüketici davranışı, sanal gerçeklik, E-spor, Sport management, sport marketing, neuromarketing, mood, purchasing, consumer behaviour, virtual reality, E-sports
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, geleneksel pazarlama ve dijital pazarlama yöntemlerinin potansiyel alıcılarda duygu durumu ile ilişkili psikofizyolojik aktivite ve satın alma niyetine olan etkisinin incelenmesidir. Günümüzde spor tüketicileri klasik pazarlama stratejilerinden kolay etkilenmediği düşünülerek yeni ve farklı uyaranlar ile duygunun etkisini incelemek için geleneksel yöntem olarak televizyon, dijital bir araç olarak sanal gerçeklik deneyimi ile spor tüketicilerinin verdikleri psikofizyolojik tepkiler incelenmiştir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden deneysel model kullanılarak; deney ve kontrol gruplu ön test–son test deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup; örneklem büyüklüğünün yeterliliği G*Power yazılımı ile değerlendirilmiştir. Çalışma grubunu, düzenli geliri bulunan 30 kadın ve 30 erkek olmak üzere toplam 60 yetişkin spor tüketicisi oluşturmaktadır. Çalışmada veriler, katılımcıların duygu durumlarını değerlendirmek amacıyla Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) ve satın alma niyetlerini belirlemek için modifiye edilmiş Görsel Analog Skala (VAS) kullanılarak veriler toplanmıştır. Analizler sonucunda, Televizyon (TV) ve Sanal Gerçeklik (SG) gruplarında bazı psikofizyolojik parametrelerde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. TV/SG karşılaştırmasında yalnızca Elekto Dermal Aktivite (EDA), Nabız Hacmi Genliği (BVA) ve dakikadaki solunum sayısı (RSP) değerlerinde anlamlı farklar bulunmuştur. SG grubunda ise Elektro Dermal Aktivite (EDA), Kalp Atım Hızı (KAH) ve PNN50 parametrelerinde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. TV grubunda anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Deneyim öncesi ve sonrası pozitif duygu durumlarında anlamlı bulgular TV/SG (p=,049) grubunda, TV (p=,039) grubunda ve SG (p=,021) grubunda olduğu tespit edilmiştir. Televizyon ve sanal gerçekliği deneyimleyen TV\SG grubunda satın alma niyetini %15 düzeyinde yordadığı, sanal gerçeklik deneyimi satın alma niyetini pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı %48 düzeyinde yordadığı saptanmıştır. Sonuç olarak, sanal gerçeklik deneyimi duygu durumu ve satın alma niyeti harekete geçirmede televizyon deneyimine göre daha yüksek psikofizyolojik tepkiler vermiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of traditional marketing and digital marketing methods on psychophysiological activity and purchase intention associated with emotional state in potential buyers. Considering that today's sports consumers are not easily affected by classical marketing strategies, the reactions of sports consumers were examined with television as a traditional method and virtual reality experience as a digital tool in order to examine the effect of emotion with new and different stimuli. As a research method, experimental pre-test, post-test control group model from quantitative research methods was used. The study group of the research consists of a total of 60 sports consumers, 30 women and 30 men with income determined by purposive sampling method, calculated using G*Power 3.1 software to evaluate the adequacy of the sample size. In the study, the data were collected using the 'Affective State' scale developed by Watson et al. (1988) and adapted into Turkish by Gençöz (2000) and the Visual Analogue Scale (VAS) was used to measure the purchasing states. The quantitative data of the research were analysed with SPSS Statistics 25.0 software. As a result of the research, significant results were found only in EDA, BVA and RSP parameters in TV\SG group and in EDA, HRV and PNN50 parameters in SG group. No significant results were found in the TV group. Significant findings in positive emotional states before and after the experience were found in TV/SG (p=,049) group, TV (p=,039) group and SG (p=,021) group. It was found that TV and virtual reality experience predicted the purchase intention at the level of 15% in the TV\SG group, and virtual reality experience predicted the purchase intention positively and highly significant at the level of 48%. As a result, virtual reality experience gave higher psychophysiological responses than television experience in activating the emotions of sports consumers and triggering their purchase intentions.
Benzer Tezler
- Ziyaretçi bakış açısıyla sanal müzeler: Nöropazarlama yaklaşımıyla bir araştırma
Virtual museums from visitors' perspectives: A research with a neuromarketing approach
HANDAN AYTEKİN
Doktora
Türkçe
2023
TurizmDokuz Eylül ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRHAN AKTAŞ
- An analysis of voters' perception of visual advertisements with respect to neuromarketing approach: Eye-tracking study
Nöropazarlama yaklaşımıyla seçmenlerin görsel reklam algılarının analizi: Göz izleme çalışması
AHMET ALİOĞLU
Doktora
İngilizce
2018
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE ŞEBNEM BURNAZ
- Nöromimari yaklaşımı ve hastane yapılarındaki mekânsal öğelerin kullanıcılar üzerindeki etkisinin incelenmesi
Neuro-architecture approach and evaluation of the effect of spatial elements in hospital buildings on the users
ELİF SÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İç Mimari ve DekorasyonKarabük ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL TURCAN
- Nöropazarlama yaklaşımında sosyal medya reklamlarına ilişkin algıların reklam değerine ve marka farkındalığına etkisi
The effect of perceptions of social media advertisements on advertising value and brand awareness in neuromarketing approach
ÖZGÜR ELMASTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiNöropazarlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜL DAĞLI
- Nöropazarlama ve alışveriş sitelerinde güven uyandıran web tasarımı
Neuromarketing and trust building web design on online shopping sites
HÜLYA KAYA BAYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriÜsküdar ÜniversitesiNöropazarlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHA BAYGÜL ÖZPINAR