Mobil market alışverişi uygulamalarının mobil sağlık uygulamaları ile entegrasyonunun tüketici davranışı kapsamında incelenmesi
Examining the integration of mobile grocery shopping applications with mobile health applications within the scope of consumer behavior
- Tez No: 985668
- Danışmanlar: PROF. DR. TAŞKIN DİRSEHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Global Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günlük ihtiyaçların karşılanmasında mobil market alışverişi, sağlıklı kilo yönetiminde ise beslenme uygulamalarının kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu iki hizmetin tek bir platformda bütünleşmesi hem tüketici deneyimini zenginleştirme hem de mobil teknoloji araştırmaları için yeni bir perspektif sunma potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, mobil market alışverişinin beslenme uygulamalarına entegre edildiği bir senaryoda kullanıcıların kullanım niyetini belirleyen faktörleri ortaya koymayı ve test etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş; bu kapsamda odak grup görüşmeleri (n = 23) hibrit tematik analiz yöntemiyle, nicel aşama verileri ise SmartPLS4 programından faydalanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (n = 456) ile analiz edilmiştir. Çalışmada Birleşik Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Teorisi II modeli, çeşitli risk algıları gibi deneyimsel faktörlerin yanı sıra, kişisel yenilikçilik, fiyat duyarlılığı ve sağlık bilinci psikografik değişkenleriyle genişletilmiştir. Nitel bulgular, faydacı ve hedonik motivasyonlar, kişiselleştirme, oyunlaştırma ve kişisel yenilikçiliğin kullanım niyetini olumlu; gizlilik riski, finansal risk, psikolojik risk gibi çeşitli risk algılarınınsa olumsuz etkilediğini göstermektedir. Nicel bulguların da bu sonuçları desteklediği; sosyal etkinin kullanım niyeti üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğu (ß = 0,255) ve kişisel yenilikçiliğin hem kullanım niyeti (ß = 0,230) hem de fayda algıları üzerinde güçlü ve olumlu; risk algıları üzerinde ise güçlü ve olumsuz bir etki yarattığı görülmüştür. Modelin yüksek açıklayıcılık düzeyi (R2 = 0,567) bu bulguları desteklemektedir. Modele yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi kontrol değişkenleri dahil edildiğinde açıklayıcılık gücü artmıştır (R2 = 0,582). Sonuçlar, geleneksel teknoloji kabul modellerinin dijital çağın dinamiklerini açıklamada yetersiz kaldığını ve genişletilmiş BTKKT II modelinin bu boşluğu önemli ölçüde giderdiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Mobile grocery shopping has become increasingly prevalent for meeting daily needs, while nutrition applications are widely used for healthy weight management. Integrating these two digital services on a single platform holds the potential to both enhance consumer experience and provide new perspectives for mobile technology research. This study aims to identify and test the factors influencing users' behavioral intention in a scenario where mobile grocery shopping is integrated with a nutrition application. A mixed-methods approach was adopted, incorporating focus group interviews (n=23) analyzed through hybrid thematic analysis, and quantitative data examined via Structural Equation Modeling (SEM) using SmartPLS4 (n = 456). The Unified Theory of Acceptance and Use of Technology II (UTAUT2) model was extended with experiential factors such as perceived risks, and psychographic variables including personal innovativeness, price sensitivity, and health consciousness. Qualitative findings indicate that utilitarian and hedonic motivations, personalization, gamification, and personal innovativeness positively influence behavioral intention, whereas various perceived risks—such as privacy, financial, and psychological risks—have negative effects. Quantitative results corroborate these findings: social influence exhibits the strongest effect on behavioral intention (β = 0.255), while personal innovativeness strongly and positively affects both behavioral intention (β = 0.230) and perceived benefits, and negatively impacts perceived risks. The model demonstrates high explanatory power (R² = 0.567), which increases to R² = 0.582 when control variables including age, gender, and education are incorporated. These results suggest that traditional technology acceptance models are insufficient to explain the dynamics of mobile technology adoption, and that the extended UTAUT2 model effectively addresses this gap.
Benzer Tezler
- Dijitalleşme, kültür ve kentsel mekân etkileşimi: Tasarım kurgusu yaklaşımı
Digitalization, culture and urban space interaction: A design fiction approach
ZEYNEP GÜLCE AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- Akıllı kart teknolojisi ve bankacılık sektöründeki uygulamaları
Smartcard technology and the applications in the banking sector
ZEYNEP AYDOĞDU
- Online hizmet uygulamalarında tüketici tercihleri üzerine bir araştırma
A research on consumer choices at online service application
GÖZDE KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeKocaeli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL HACIEFENDİOĞLU
- Online market ve yemek siparişi verilen aplikasyonların (telefon uygulamalarının) 18-50 yaş arası bireylerin besin tüketimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Nutritional habits of university students on the campus,the preference of the places that provide this service andthe factors affecting it
EZGİ OSMANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
- Genişletilmiş Online Alışveriş Kabul Modeli (GOAKM) ile gıda alışverişi yapma davranışlarının belirlenmesi ve ilgi alanına özel yenilikçiliğin etkisi: Online gıda alışverişi üzerine bir araştırma
Determining food shopping behaviors with the Extended Online Shopping Acceptance Model and the effect of domain specific innovativeness: A study on online food shopping
İÇİM ÖZER