Matematik eğitiminde yapay zekâ kullanımına ilişkin matematik öğretmenleri ile öğretmen adaylarının algı ve yetkinliklerinin incelenmesi
An examination of the perception and competencies of mathematics teachers and teacher candidates on the use of artificial intelligence in mathematics education
- Tez No: 985667
- Danışmanlar: PROF. DR. ERSEN YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Algı, Matematik eğitimi, Yapay zeka, Yetkinlik, Perception, Mathematics education, Artificial intelligence, Competence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının matematik eğitiminde yapay zekâ (YZ) kullanımına yönelik algılarını ve bu alandaki yetkinliklerini incelemektir. Günümüzde eğitim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, öğretmenlerin yapay zekâyı etkili ve pedagojik biçimde kullanabilmelerini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, araştırmada hem öğretmenlerin hem de öğretmen adaylarının YZ'ye ilişkin tutumları ile sahip oldukları yetkinlikler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Materyal ve Yöntem: Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışma grubu, ilköğretim matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Veriler, algı ve yetkinlik düzeylerini ölçmeye yönelik iki ayrı 5'li Likert tipi ölçekle toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın bulguları, hem öğretmenlerin hem de öğretmen adaylarının matematik eğitiminde yapay zekâ kullanımına yönelik algılarının genel olarak olumlu olduğunu göstermektedir. Öğretmen adayları bu konuda öğretmenlere kıyasla daha yüksek algı puanları elde etmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, hem algı ölçeğinin dört boyutlu yapısının hem de yetkinlik ölçeğinin on beş boyutlu yapısının örneklem üzerinde geçerli bir biçimde doğrulandığını ortaya koymuştur. Yetkinlik düzeylerine ilişkin bulgular, öğretmen adaylarının özellikle bazı teknoloji entegrasyonu alanlarında daha hazır olduğunu, öğretmenlerin ise uygulama temelli alanlarda pratik deneyim açısından öne çıktığını göstermektedir. Sonuç: Sonuç olarak, her iki grubun da yapay zekânın matematik eğitimindeki potansiyelini fark ettiği; ancak yetkinlik düzeylerinin farklılaştığı belirlenmiştir. Öğretmen adayları kuramsal ve teknoloji odaklı yetkinliklerde daha yüksek puanlar alırken, öğretmenler uygulamaya yönelik alanlarda daha güçlüdür. Bu durum, yapay zekâ temelli öğretim süreçlerinde her iki grubun da farklı gelişim ihtiyaçlarına sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, öğretmen eğitimi programları ile hizmet içi eğitimlerde yapay zekâ okuryazarlığı ve teknoloji entegrasyonunun güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The purpose of this study is to examine the perceptions of mathematics teachers and pre-service teachers regarding the use of artificial intelligence (AI) in mathematics education and their competence in this area. The rapid developments in educational technologies today require teachers to be able to use artificial intelligence effectively and pedagogically. In this context, the study comparatively evaluated both teachers' and pre-service teachers attitudes toward AI and their competencies in this area. Material and Methods: The research was conducted using a descriptive survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of primary school mathematics teachers and pre-service teachers. Data were collected using two separate 5-point Likert-type scales designed to measure perception and competence levels. The data obtained were analysed using the SPSS programme. Findings: The findings of the study indicate that both in-service teachers and preservice teachers hold generally positive perceptions toward the use of artificial intelligence in mathematics education. Preservice teachers obtained higher perception scores compared to in-service teachers. The results of the confirmatory factor analysis demonstrated that the four-factor structure of the perception scale and the fifteen-factor structure of the competency scale were strongly validated within the sample. Regarding competency levels, preservice teachers appeared more prepared in certain areas related to technology integration, whereas in-service teachers showed greater strength in practice-based competencies stemming from classroom experience. Conclusion: In conclusion, both groups recognize the potential of artificial intelligence in mathematics education; however, their competency levels differ. Preservice teachers scored higher in theoretical and technology-oriented competencies, while in-service teachers were stronger in application-based areas. These results indicate that both groups have different developmental needs in AI-supported instructional processes. The findings highlight the necessity of enhancing AI literacy and technology-integration components within teacher education programs and in-service training.
Benzer Tezler
- Matematik eğitiminde yapay zekânın kullanımına yönelik farklı paydaş görüşlerinin incelenmesi
An investigation of diverse stakeholders' views on the use of artificial intelligence in mathematics education
FEYZA FATMA KOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikAfyon Kocatepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN EROL
- Matematik eğitiminde yapay zekâ destekli ölçme ve değerlendirme: Doküman analizi ve ilkokul öğretmenlerinin görüşleri
Artificial intelligence-supported measurement and assessment in mathematics education: Document analysis and primary school teachers' views
ÖMER SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ULUM
- Geometri eğitiminde yapay zeka kullanımının öğretmen perspektifinden değerlendirilmesi: 5. sınıf geometrik şekiller ünitesi örneği
An assessment of the use of artificial intelligence in geometry education from teacher perspective: The case of 5th grade geometric shapes unit
FATMA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE YAVUZ
- Web 3.0 araçlarının fen eğitimine entegrasyonunun, öğretmen adaylarının TPAB öz yeterlilik düzeylerine, yapay zeka, eğitsel sanal gerçeklik ve eğitimde metaverse kullanımlarına ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of the integration of web 3.0 tools into science education, pre-service teachers' tpack self-efficacy levels and their attitudes towards the use of artificial intelligence, educational virtual reality and metaverse in education
ZEHRA ÖZTÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Fen bilimleri öğretiminde ChatGPT uygulamasına yönelik fenbilimleri öğretmenlerinin görüşleri
Science teachers' opinions on the application of ChatGPT in science teaching
EBRAR AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA TEMÜR