Çataloğlu kayısı çeşidinin klon seleksiyonu ve moleküler karekterizasyonu
Clonal selection and molecular characterization of çataloğlu apricot variety
- Tez No: 985737
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURHANETTİN İMRAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çataloğlu kayısı çeşidi ilkbahar geç donlarına dayanıklı, Hacıhaliloğlu ve Kabaaşı kayısı çeşitlerinden sonra en fazla yetiştiriciliği yapılan verimli kurutmalık bir kayısı çeşididir. Malatya ekolojisinde çeşidin hızla yayılıyor olması ve bir çok farklı klonlarının bulunması, verimli ve kaliteli klonların tespit edilip üretime kazandırılması açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma Malatyanın ilçelerinde (Yeşilyurt, Doğanşehir, Darende, Yazıhan, Kale, Hekimhan, Battalgazi, Akçadağ) gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 22 farklı klon ve Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde bulunan Ulusal Genetik Kaynaklar Parselindeki tescilli standart Çataloğlu kayısı çeşidi kontrol olarak incelenmiştir. Değiştirilmiş Tartılı Derecelendirme Yöntemiyle klonların toplam değer puanları belirlenmiş ve yeni nesil dizileme (DArT) tekniğiyle de Moleküler karektarizasyonları gerçekleştirilmiştir. Çataloğlu klon seleksiyonu arazi çalışmalarında fenolojik gözlemler alınmış ve morfolojik özellikler incelenmiştir. Klonların yaşları 5 ile 38 aralığında, taç genişliği 420-1203 cm, taç yüksekliği 265-1280 cm, gövde çevresi 37-139 cm olarak belirlenmiştir. Labaratuvar çalışmalarında meyve analizleri gerçekleştirilmiş olup, yapraklarda moleküler karektarizasyon için DNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. DNA izolasyon aşaması sonrasında örnekler Diversity Arrays Technology şirketine (Avustralya) gönderilmiştir. Meyve kalite özellikleri bakımından klonların meyve ağırlıkları 26,66-46,41g arasında, et/çekirdek oranı 12,93-19,37 arasında ve suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) %21,67-27,30 brix arasında değişim göstermiştir. Yapılan moleküler çalışma sonucunda Çataloğlu klonlarına ait PCA ve kümeleme analizleri klonların genetik yapısının büyük oranda benzer olduğunu, ancak Çataloğlu 19 klonunun genetik olarak belirgin şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur. Tartılı derecelendirme ve moleküler analiz sonucunda ÇK5, ÇK15, ÇK19, ÇK21, ÇK22 klonlarının aynı koşullar altında verim ve meyve kalite özellikleri incelenerek üretime kazandırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Çataloğlu is a productive drying apricot cultivar that is tolerant to late spring frosts and, following Hacıhaliloğlu and Kabaaşı, is the most extensively grown cultivar. The rapid spread of this cultivar in the Malatya ecology and the presence of numerous different clones make it important to identify high-yielding and high-quality clones and introduce them into production. This study was conducted in the districts of Malatya (Yeşilyurt, Doğanşehir, Darende, Yazıhan, Kale, Hekimhan, Battalgazi, Akçadağ). In the study, 22 different clones and the registered standard Çataloğlu apricot cultivar in the National Genetic Resources Plot within the Apricot Research Institute Directorate were examined as a control. The total value scores of the clones were determined using the Modified Weighted Ranking Method, and their molecular characterization was carried out using the next-generation sequencing (DArT) technique. Phenological observations were taken and morphological characteristics were examined during the field studies of Çataloğlu clone selection. The ages of the clones were determined to range from 5 to 38 years, and their canopy widths, canopy heights, and trunk circumferences were measured as 420–1203 cm, 265–1280 cm, and 37–139 cm, respectively. In the laboratory studies, fruit analyses were conducted, and DNA was isolated from the leaves for molecular characterization. Following the DNA isolation stage, the samples were sent to Diversity Arrays Technology (Australia). In terms of fruit characteristics, the fruit weights of the clones ranged from 26.66 to 46.41 g, the flesh/seed ratio ranged from 12.93 to 19.37, and the soluble solids content (SSC) varied between 21.67% and 27.30 °Brix. The molecular analysis of the Çataloğlu clones, using PCA and clustering analyses, revealed that the genetic structure of the clones was largely similar, but that the Çataloğlu 19 clone was genetically significantly different.
Benzer Tezler
- Dört yerli-iki yabancı kayısı çeşidinin karşılıklı melezlenmesiyle elde edilen genotiplerin fenolojik ve pomolojik karakterizasyonu
Phenological and pomological characterization of genotypes obtained by crossing of four local and two foreign apricot cultivars
MESUT CEM KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ PAYDAŞ KARGI
- Kayısı ve zerdali meyvelerinde fenolik madde içerikleri ve bazı proseslerde görülen değişimler üzerine bir araştırma
A Research on the phenolic contents of apricot and wild apricot fruits and their changes during some processing
MEHMET AKBULUT
Doktora
Türkçe
2001
Gıda MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT ARTIK
- Malatya yöresinde yetişen kayısı tohumlarında amigdalin miktarının HPLC yöntemiyle belirlenmesi
Determınatıon amygdalin content of apricot seeds with HPLC method that growıng in Malatya region
NAZAN POYRAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİnönü ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. MEHMET CENGİZ YAKINCI
- Kayısı yapraklarının evrişimsel sinir ağları kullanılarak sınıflandırılması
Classification of apricot leafs via convolutional neural network
BERNA ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolFırat ÜniversitesiElektrik-Elektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR ŞENGÜR
- Bazı kayısı çeşitlerinde çiçek tomurcuğu dökümleri üzerine araştırmalar
Researchs on flower bud drop in some apricot varieties
MERVE BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ENGİN