حاشية ياسين العليمي (1061/1651) على مختصر المعاني من بداية الكتاب إلى الورقة (68/ب) إلى الورقة (136/ب)دراسة وتحقيقاً
Yasîn el-Uleymî'nin Muhtasaru'l-meanî Üzerine Yazdığı Haşiyesinin Tahkik ve Tahlili (68. varaktan 136. varağa kadar)
- Tez No: 985827
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İbrahim İBRAHİMOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Arap dili. el-Alîmî, Muhtasaru'l-Me'ânî, Belâgat, Tahkik, Arabic. al-Alimi, Mukhtasar al-Ma'ani, Arabic Rhetoric, Critical Edition
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 17. yüzyılın mümtaz dil ve belâgat âlimi Yâsîn b. Zeyni'd-dîn el-Alîmî'nin (ö. 1061/1651), Sa'düddin et-Teftâzânî'nin meşhur Muhtasaru'l-Me'ânî adlı eseri üzerine kaleme aldığı haşiyesinin 68/b ile 136/b varakları arasını kapsayan ilmî tahkik ve incelemesidir. Çalışma, belirlenen varaklar arasındaki yazma nüshaların kütüphanelerden temini ve tavsifiyle başlamıştır. Ardından edizyon kritik yöntemine uygun olarak nüshalar mukayese edilmiş, müellif muradına en yakın metin inşa edilmiştir. Metinde geçen kapalı ifadeler şerh edilmiş, ayetlerin yerleri saptanmış, hadisler tahric edilmiş ve şahit olarak getirilen şiirlerin kaili tespit edilmiştir. Bu çalışmanın kıymeti, el-Alîmî'nin klasik belâgat mirasını 17. yüzyılın akademik diliyle yeniden yorumlamasında yatmaktadır. Teftâzânî'nin özlü ifadelerini açarken sergilediği metodolojik titizlik, Osmanlı-Mısır ilim havzasındaki dil çalışmalarının derinliğini göstermektedir. Eserin bu bölümünün akademik bir neşre kavuşturulması, Arap dili ve belâgatı alanındaki birincil kaynakların gün yüzüne çıkarılmasına ve kütüphane raflarındaki yazma mirasın ilim dünyasına kazandırılmasına hizmet etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study presents a critical edition and analytical study of a specific section (from folio 68/b to 136/b) of“Hashiyat Yasin al-Alimi”(d. 1061 AH / 1651 AD) on“Mukhtasar al-Ma'ani”by al-Taftazani, a cornerstone text in the field of Arabic rhetoric (Balagha). The research process followed a rigorous academic path, beginning with the identification and description of extant manuscripts. A“Critical Edition”(Tahqiq) was conducted through a cross-comparative reading of these manuscripts to establish a verified text. The methodology included clarifying complex rhetorical terms, identifying the context of Quranic verses, documenting prophetic traditions (takhrij), and attributing poetic citations to their original authors. The significance of this study lies in highlighting al-Alimi's role as a bridge between classical rhetorical traditions and the scholarly developments of the 17th century. By deciphering Taftazani's concise and often difficult phrasing, al-Alimi provides deep linguistic and philosophical insights. Bringing this unpublished segment into a formal academic edition enriches the field of Arabic linguistics, preserves the Islamic manuscript heritage, and offers researchers a verified primary source that details the evolution of rhetorical analysis in the post-classical era.
Benzer Tezler
- حاشية ياسين العليمي (1061/1651) على مختصر المعاني من بداية الكتاب إلى الورقة (136/ب) إلى الورقة (204/ب)دراسة وتحقيقاً
Yasîn el-Uleymî'nin Muhtasaru'l-meanî Üzerine Yazdığı Haşiyesinin Tahkik ve Tahlili (136. varaktan 204. varağa kadar)
LAYTH BURJUS NAJIM NAJIM
Yüksek Lisans
Arapça
2026
Tokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTefsir Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İBRAHİMOĞLU
- حاشية ياسين العليمي (1061/1651) على مختصر المعاني من بداية الكتاب إلى الورقة (68/ب) دراسة وتحقيقاً
Yasîn el-Uleymî'nin Muhtasaru'l-meanî Üzerine Yazdığı Haşiyesinin Tahkik ve Tahlili (Kitabın Başından 68. Varağa Kadar)
DHURGHAM ALKAEEBA
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İBRAHİMOĞLU
- Yasîn el-Uleymî'nin Muhtasaru'l-meanî Üzerine Yazdığı Haşiyesinin Tahkik ve Tahlili (272/b varağından kitabın sonuna kadar): İnceleme ve Tahkik
حاشية ياسين العليمي (1061/1651) على مختصر المعاني من الورقة (272/ب) إلى آخر الكتاب: دراسة وتحقيقاً
MUSTAFA BASIM AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İbrahim İBRAHİMOĞLU
- حاشية ملا محمد الگردي على كتاب الأنوار للأردبيلي من أول كتاب البيع إلى نهاية كتاب الرهن دراسةً وتحقيقا
Haşiyetü Molla Muhammed el-Gerdi alal Envar li'l-Erdebilli min evveli kitabi'l-bey'i ila nihayeti kitabi'l-rehn diraseten ve tahkikan
ABDULLAH SABAH HAMEED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
- حاشية ملا محمد الگردي على كتاب الأنوار للأردبيلي من أول كتاب الوقف إلى نهاية كتاب قسم الفىء والغنيمة دراسةً وتحقيقاً
Haşiyetü Molla Muhammed el-Gerdi Ala'l Envar min kitabi'l-vakfi ıla nihayeti kitabi kasmi'l feyi ve'l ganime dirase ve tahkik
ZANA TAHA AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR