Bilişsel kontrol ve bilişsel esnekliğe otobiyografik belleğin etkisi ve kaygının aracı rolü
The effect of autobiographic memory on cognitive control and cognitive flexibility and the mediating role of anxiety
- Tez No: 985994
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Etkileşim kaygısı, Cognitive flexibility, Interaction anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, çocuklar ve aileleri ile birebir çalışacak meslek elemanı yetiştiren bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin otobiyografik bellek düzeyinin bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik düzeyi üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide kaygının aracı rolünü belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi ve Sosyal Hizmet bölümünde öğrenim gören toplam 393 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Otobiyografik Bellek Ölçeği, Bilişsel Esneklik ve Bilişsel Kontrol ölçekleri ile Etkileşim Kaygısı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeklerin uyum değerlerini incelemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Ardından kurulan yapısal eşitlik modeliyle otobiyografik belleğin bilişsel esneklik ve bilişsel kontrol üzerinde etkisinin olduğu, kaygı aracılığının anlamlı olduğu gösterilmiştir. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde, bilişsel esneklik ve bilişsel kontrolün kaygı ile orta düzeyde negatif, otobiyografik bellekle zayıf düzeyde pozitif ilişkili olduğu saptanmıştır. Demografik değişkenlere göre yapılan karşılaştırmalarda sınıf ve bölüm değişkenlerine göre bazı alt boyutlarda sınırlı farklılaşmalar, yaş değişkenine göre etkileşim kaygısında düşük düzeyde anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca bölüm memnuniyeti, yaşanılan yer, aile tipi, sosyal medya kullanımı ve kullanım türü, spor yapma sıklığı, zaman algısı, zaman yönetimi, duygu paylaşım ve duygu ifade tercihlerine göre bilişsel esneklik, bilişsel kontrol ve etkileşim kaygısı düzeylerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Çocuklara yönelik mesleki uygulamaların niteliğinin artırılması noktasında, üniversite öğrencilerinin meslek hayatına geçiş sürecinde bilişsel ve duygusal süreçlerinin desteklenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda öğrencilerin, dikkat yönetimi, esnek düşünme, planlama ve karar verme gibi yürütücü işlevleri hedefleyen, kaygı düzeylerini azalmasına katkı sağlayan atölye ve seminer programlarına dahil edilmeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of the autobiographical memory level of university students studying in departments that train professionals who will work one-on-one with children and families on their cognitive control and cognitive flexibility levels and to determine the mediating role of anxiety in this relationship. The study group consisted of a total of 393 students enrolled in the Child Development and Social Services Department of the Faculty of Health Sciences at Kırıkkale University during the 2024-2025 academic year. Data were collected using the Autobiographical Memory Scale, Cognitive Flexibility and Cognitive Control scales, and the Interaction Anxiety Scale. Confirmatory factor analysis was performed to examine the fit indices of the scales, and the fit indices were acceptable. The structural equation model established showed that autobiographical memory has an effect on cognitive flexibility and cognitive control, and that anxiety mediation is significant. When examining the relationships between variables, it was found that cognitive flexibility and cognitive control were moderately negatively related to anxiety and weakly positively related to autobiographical memory. Comparisons based on demographic variables revealed limited differences in some subdimensions according to class and department variables, and low-level significant differences in interaction anxiety according to age variable. Significant differences were found in levels of cognitive flexibility, cognitive control, and interaction anxiety based on department satisfaction, place of residence, family type, social media usage and type of usage, frequency of sports, perception of time, time management, and preferences for sharing and expressing emotions. In terms of improving the quality of professional practices for children, it is considered important to support the cognitive and emotional processes of university students during their transition to professional life. In this regard, it is recommended that students participate in workshop and seminar programs that target executive functions such as attention management, flexible thinking, planning, and decision-making, which contribute to reducing their anxiety levels.
Benzer Tezler
- Sosyal çalışmacıların empati eğiliminin bilişsel kontrol ve esnekliğe etkisi
The effect of empathy tendency on cognitive control and flexibility of social workers
MUHAMMET TALHA KARAKELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal Hizmetİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL YURTSEVER
- Sedanter kadın bireylerde reformer pilates'in bilişsel kontrol ve esneklik düzeyi, beden farkındalığı üzerine etkisinin incelenmesi
İnvestigation of the effect of reformer pilates on cognitivecontrol and flexibility level and body awareness insedantary women
AYŞENUR ÖZEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAtılım ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİME ULUĞ
- Yaratıcılık temelli doğa terapisi uygulamalarının ekopsikolojik duyarlılık ve bilişsel esnekliğe etkisi
The effect of creativity-based nature therapy practices on ecopsychological sensitivity and cognitive flexibility
HASAN KÜTÜK
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. AHMET ŞİRİN
PROF. AZİZE NİLGÜN CANEL
- Beliren yetişkinlerde bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esnekliğe etkisi
Başlık çevirisi yok
AYŞE ALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERTEN TATLI
- Çocukluk çağı travmalarının yetişkin beyin ekstraselüler matris yapılanmasına ve bilişsel esnekliğe etkileri
Effects of childhood trauma on the development of adult brain extracellular matrix structure and cognitive flexibility
AİŞE RUMEYSA MAZI
Doktora
Türkçe
2023
BiyofizikSağlık Bilimleri ÜniversitesiBiyofizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS KARAKOÇ