Geyik Dağları'ndaki Eğri Göl sediman kayıtlarının polen ve jeokimyasal veriler ile paleoçevresel değerlendirilmesi
Paleoenvironmental assessment of the Eğri Lake sediment records in the Geyik Mountains using pollen and geochemical data
- Tez No: 986263
- Danışmanlar: PROF. DR. CİHAN BAYRAKDAR, DOÇ. DR. HÜLYA CANER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Fosil polen, Fossil pollen
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğu Akdeniz Havzası'nın yüksek dağlık sahalarında özellikle Pleyistosen'in soğuk dönemlerinde şiddetli buzullaşmalar yaşanmıştır. Bu şiddetli buzullaşmaların etkisiyle oluşan buzul jeomorfolojisine ait çukur alanlarında ise buzul gölleri oluşmuştur. Hem Pleyistosen hem de Holosen boyunca yaşanan bu iklim değişikliklerinin kaydı göllerde tutulmaktadır. Özellikle yüksek dağlık sahalarda yer alan göller yerel ve bölgesel çevresel değişikliklerin izlerini iyi taşımaktadırlar. Bundan dolayı, ülkemizde Pleyistosen buzullaşmalarının izlerinin yaygın olarak görüldüğü Geyik Dağları'nda yer alan Eğri Göl çalışma alanı olarak seçilmiş ve bu gölden iki tane sediman karotu (EGR1 ve EGR2) alınmıştır. EGR1 karotu üzerinde belirli seviyelerden alınan sediman örneklerinde fosil polen, TOK (Toplam Organik Karbon), XRF (X-Ray Fluorescence) ve 14C tarihlendirme analizleri gerçekleştirilerek göl ve çevresindeki paleoiklimsel ve paleoçevresel koşulların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak Demir Çağı Soğuk Dönemi, Roma Sıcak Dönemi, Orta Çağ Sıcak Dönemi ve Küçük Buzul Çağı gibi Geç Holosen'deki önemli iklim dönemleri, çoklu vekil veri ile değerlendirilmiştir. Böylece, Akdeniz iklim kuşağında yer alan yüksek rakımlı bir gölün, iklim değişimlerine verdiği tepki ortaya konmuştur. Polen kaynak alanın ölçülebilir sınıflandırmasına dayalı yeni bir bitki örtüsü rekonstrüksiyonu modeli olarak sunulan REVEALS model hem göreceli polen üretkenlik (RPP) değerlerini hem de polenlerin düşme hızı (FSP) modellerini içerme avantajına sahip olup ilk defa Türkiye'de bir buzul gölünde çalıştırılmıştır. Türkiye'de Akdeniz iklim ve bitki örtüsünün görüldüğü alanlarda 12 takson için RPP tahminleri elde edilmiş ve bu taksonlardan Cedrus'un RPP değeri ilk kez bu çalışmada hesaplanmıştır.
Özet (Çeviri)
Intense glaciations occurred particularly during the cold stages of the Pleistocene in the high mountain areas of the Eastern Mediterranean Basin. As a result of these strong glacial processes, glacial lakes formed within glacial depressions belonging to the glacial geomorphology of the region. Lakes, especially those situated in high-altitude mountain environments, preserve detailed records of both local and regional environmental changes throughout the Pleistocene and Holocene. Eğri Lake-located in the Geyik Mountains, where evidence of Pleistocene glaciations is widespread-was selected as the study area for this reason, and two sediment cores (EGR1 and EGR2) were retrieved from the lake. Fossil pollen, TOC (Total Organic Carbon), XRF (X-Ray Fluorescence), and radiocarbon (¹⁴C) dating analyses were conducted in the specific levels of the EGR1 core to reconstruct the paleoenvironmental and paleoclimatic conditions of the lake and its surroundings. Consequently, major climatic phases of the Late Holocene-such as the Iron Age Cold Period, the Roman Warm Period, the Medieval Warm Period, and the Little Ice Age-were identified and evaluated through multiple proxy datasets. This approach enabled an assessment of how a high-altitude lake within the Mediterranean climate zone responded to climatic fluctuations. The REVEALS model, has the advantage of incorporating both relative pollen productivity (RPP) estimates and pollen fall speed (FSP) parameters, introduced as a new vegetation reconstruction approach based on quantifying pollen source areas, was applied for the first time in a glacial lake in Türkiye. RPP values for 12 taxa of Mediterranean climate and vegetation zones in Türkiye were obtained, and the RPP value for Cedrus was calculated for the first time in this study
Benzer Tezler
- Batı Toroslar'daki kuvaterner buzullaşmalarının gelişimi ve seyri üzerinde yerel topoğrafya ile iklim özelliklerinin rolü
The role of local topography and climate characteristics for the development and evolution of quaternary glaciations in the Western Taurus mountains
FERHAT KESERCİ
- Beyşehir Gölü ve çevresinin fiziki coğrafyası ve doğal çevre sorunları
Physical geography and naturel environmental problems of Beyşehir lake and its surroundings
SANİYE AYSUN AKANSEL
- Paleoclimatology and glacial geochronology of the Western Taurus (Sw Türkiye) using comparative, relative and numerical methods
Karşılaştırmalı, göreceli ve sayısal yöntemler ışığında Batı Toroslar'ın (Güneybatı Türkiye) paleoklimatolojisi ve buzul jeokronolojisi
ONUR ALTINAY
Doktora
İngilizce
2024
Coğrafyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF SARIKAYA
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Silifke Türkmenlerinde dokuma ve boyama özellikleri
Silifke Turkomans weaving and dyeing ascept
MUSTAFA GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ.DR. RECEP KARADAĞ