Anadilinde ve yabancı dilde içerik ve işlev sözcüklerinin işlemlenmesine dair bir FMRG çalışması
An FMRI study on the processing of content and function words in native and foreign languages
- Tez No: 986457
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSÜN LEYLA UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: İçerik sözcükler, İşlev sözcükler, fMRG, sinirdilbilim, Content words, function words, fMRG, neurolinguistics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, içerik ve işlevsel sözcüklerin sessiz okunması sırasında beyinde gerçekleşen işlemleme farklılıklarına odaklanmaktadır. İçerik sözcükleri adlar, eylemler, zarflar ve sıfatlar olarak gruplandırılmaktadır. Bu sözcükler anlamsal içeriklere sahiptir ve imgelenebilir özelliktedir. Tek başlarına anlam taşıdıkları için bağlam dışı kullanımlarına rastlanabilmektedir. Buna karşılık işlev sözcükleri zamirler, bağlaçlar, yardımcı fiiller, tanımlıklar (articles) ve belirticiler (demonstratives) ve bazı ilgeçler olarak gruplandırılmaktadır. İşlev sözcükleri, tümce içinde bağlama görevinde ve sözcükler arasında sözdizimsel görevlerde bulunmaktadır. Bu sözcükler tek başlarına anlamsal içeriklere sahip değildir ve bu nedenle imgelenemezler. İçerik ve işlev sözcüklerinin dilbilimsel açıdan farklı oluşlarının psikodilbilimsel yansıması ve dolayısıyla farklı işlemlenip işlemlenmedikleri konusu alan yazınında henüz tam anlamıyla açıklanabilmiş bir konu değildir (Schmauder, 1992; Schmauder, Morris ve Poynor, 2000). Buna rağmen, konu ile ilgili araştırmacıların pek çoğu bu iki ayrı sözcük türünün farklı sözcüksel işlemlemeye maruz kaldığını ve zihinsel sözlükçede farklı yerlerde bulunduğunu yapılan afazi ve gelişimsel okuma bozuklukları çalışmaları yoluyla belirlemeye çalışmışlardır (Bradley, 1978; Bradley, Garrett, & Zurif, 1980; Martin ve Yaffee, 1990). Buna karşılık bu iki sözcük grubunun kesin çizgilerle ayrılmış işlemleme süreçlerine maruz kalmadığını savunan görüşün savunucuları da vardır (Taft, 1990). Bu görüşe göre, bu iki sözcük türünün farklı işlemleme süreçleri sözcüklerin sahip olduğu anlamsal içeriğin sözcüğün kolay ya da zor işlemlenmesine neden oluşu ile ilgilidir. İçerik ve işlev sözcüklerinin ayrı sözlükçelerden çağrılmadığını ve ayrı geri çağırma süreçlerine sahip olmadığını farklı sıklıklarda latans etkisi olmadığını göstererek ortaya koyan çalışmalar farklı dillerde yapılmıştır. (Garnsey, (1985), Gordon & Caramazza, (1983), Matthei & Kean, (1989), Taft, (1990); Segui, Mehler, Frauenfelder & Morton, (1982); Kolk & Blomert, (1985). Bu araştırma, karşılaştırmalı bir bakış açısı ile içerik ve işlev sözcüklerinin işlemleme sürecinin algılanmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Buna ek olarak, daha önce farklı dillerde ele alınmış olan sözcüksel işlemlemenin beyinde görünümünü ortaya koymaya yönelik çalışmalara anadili Türkçe'yi de katmaktadır. Araştırma, bu amaçlara ulaşmak için şu sorulara yanıt arayacaktır: 1. Anadili Türkçede içerik ve işlev sözcüklerinin işlemlenme süreci, anadili İngilizce, Fransızca ve Flemenkçede yapılan önceki çalışmalarla paralel bir özellik göstermekte midir? (Garnsey, 1985; Gordon & Caramazza, 1983; Matthei & Kean, 1989; Taft, 1990, Segui, Mehler, Frauenfelder & Morton, 1982, Kolk & Blomert, 1985). 2. İçerik sözcükleri, yabancı dilde sözcük işlemleme bağlamında da anlamsal içeriğe sahiptirler. O halde, bu sözcük türü yabancı dil bağlamında da tıpkı anadili bağlamında olduğu gibi bazı bölgelerde baskın görünüm sergilemekte midir?
Özet (Çeviri)
This study focuses on processing differences of function and content words during silent reading both in first language (Turkish) and in a foreign language (English). Content words are nouns, verbs, adverbs and adjectives which convey semantic information. They are often associated with a physical object and they are imageable. As they have meaning independent of context, they can semantically stand alone. The number of content words in a lexicon can always be increased as new objects or concepts are created or discovered. On the other hand, function words can be grouped as pronouns, conjunctions, auxiliary verbs, articles and demonstratives. They have linking and syntactic functions in context (e.g., although, while), but have few inherent associations to other words when presented outside of a sentence and so they are not imageable. The number of function words is generally fixed within a lexicon. The psycholinguistic evidence for the distinction between closed class and open class words and whether they are processed distinctively or not is not explored fully (Schmauder, 1992; Schmauder, Morris ve Poynor, 2000). However, several scholars have proposed that function words and content words are subject to distinct lexical processes and stored in different areas in the mental lexicon. (Bradley, 1978; Bradley, Garrett, & Zurif, 1980; Martin ve Yaffee, 1990). There is also a plenty of work that argues that these two different types of words are not subject to distinct lexical processes (Taft, 1990). According to this view different processing of the words is the result of semantic content of words resulting easy or difficult processing of words. Moving forward from this point in addition to the current studies done in different languages showing that function and content words have different neural represantation, this study is aiming at adding Turkish to this studies. This study is aiming at revealing the neural representation of function and content words in both in (didactic) foreign language context and the (natural) first language context. In order to reach these goals we are in the pursuit of answering these questions: 1. Does the processing of function and content words in Turkish as a first language show any similarities with the sudies done in English, French or Dutch as a first language? (Garnsey, 1985; Gordon & Caramazza, 1983; Matthei & Kean, 1989; Taft, 1990, Segui, Mehler, Frauenfelder & Morton, 1982, Kolk & Blomert). 2. Content words have lexical-semantic meanings in foreign language context as well as the first languages. So are these type of words show greater activation in some specific areas?
Benzer Tezler
- Lise 9. sınıflarda iletişimsel dil öğretiminin sınıf içi uygulamalarda kullanımı üzerine bir durum çalışması
A case study on implementation of communicative language teaching in 9th grades
TUNCAY ARDIÇ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET ORAL
- Das Leseverstehen allgemein und lim deutsch als Fremdsprache-unterricht
Başlık çevirisi yok
SERPİL BAL
- Kültürel zekâ ve kültürlerarası uyumluluk ilişkisi üzerine bir araştırma
An examination on relationship between cultural intelligence and cross-cultural adjustment
VJOSE HAJRULLAHU
Doktora
Türkçe
2022
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TUTAR
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK NAM
- Web 2.0 araçlarının ortaokul öğrencilerinin yabancı dilde kelime öğrenme stratejilerine ve başarılarına etkisinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Examining the effect of web 2.0 tools on the foreign language vocabulary learning strategies and success of 8th grade students: A mixed method study
MURAT SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENK AKAY
- Die wirkung der pragmalinguistik auf den daf unterricht
Edimbilimin Almanca yabancı dil dersine etkisi
HATİCE KOÇ
Yüksek Lisans
Almanca
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ