Ali Koç Baba Ocağı, inanç esasları ve yaşayan erkanı
Ali Koç Baba Lineage: Doctrinal foundations and living ritual practice
- Tez No: 986472
- Danışmanlar: PROF. DR. SADULLAH GÜLTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Alevilik-Bektaşilik, Ali Koç Baba Ocağı, Horasan Erenleri, Yol-Erkân, Balkanlar, Anadolu, Aleviler, Bektaşilik, Alevi-Bektashism, Ali Koç Baba Ocağı, Horasan Erenleri, Path and Ritual (Yol–Erkân), Balkans, Anatolia, Alawis, Bektashism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Alevi Bektaşi Kültürü Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Alevî-Bektaşî inanç esaslarının tarihsel kökenlerini ve manevî sürekliliğini, Horasan Erenlerinin Anadolu ve Balkanlar'daki etkisi üzerinden ele almaktadır. Alevî-Bektaşî düşüncesi ve geleneği, Horasan'dan Anadolu'ya, Anadolu'dan Balkanlar'a uzanan geniş bir coğrafyada şekillenmiş ve yayılmıştır. Horasan Erenleri; adalet, cesaret, sevgi ve merhameti esas alan samimi bir İslâm anlayışıyla hem maddî hem de manevî alanda toplumsal dönüşümün öncüsü olmuşlardır. Bu yol, Hak–Muhammed–Ali yolu olarak kabul edilmiş; nûr-u nebî ve Ehl-i Beyt muhabbeti, Türkmen ulularının ve gönül erlerinin temel feyiz kaynağını oluşturmuştur. Hoşgörüye dayalı insancıl yaklaşımları sayesinde yalnızca Müslüman topluluklar üzerinde değil, farklı dinî ve etnik yapılara mensup halklar üzerinde de etkili olmuşlardır. Rumeli'nin fethi, askerî başarıların yanı sıra gönüllerin kazanılmasıyla mümkün hâle gelmiştir. Alevî-Bektaşî inanç sistemi içerisinde önemli bir yere sahip olan Ali Koç Baba Ocağı, Horasan'dan Anadolu'ya, oradan Balkanlar'a ve yeniden Anadolu'ya uzanan manevî sürekliliğin temsilcilerinden biridir. Ocağın temeli, Horasan Erenlerinin manevî mirasını taşıyan Ali Koç Baba'ya dayanmaktadır. Bu çalışma, Ali Koç Baba Ocağı'nın inanç yapısını ve günümüzde icra edilen erkân uygulamalarını ele almaktadır. Osmanlı'nın Balkanlar'daki hâkimiyetinin zayıflamasıyla gerçekleşen göçler sonucunda, ocak talipleri özellikle Trakya, Eskişehir ve Kütahya bölgelerine yerleşmiş; Balkanlarda kalan talip toplulukları ise Bulgaristan'daki varlıklarını sürdürmüştür. Günümüzde ocak geleneği ve erkânı, Türkiye ve Bulgaristan'da yaşayan ocakzâdeler ve talip toplulukları aracılığıyla yaşatılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, tarihî kaynaklar, yazılı ve sözlü belgeler ile saha araştırmalarına dayalı olarak Ali Koç Baba Ocağı örneğinde Alevî-Bektaşî inanç esaslarının günümüzdeki tezahürlerini analiz etmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the historical origins and spiritual continuity of Alevi-Bektashi belief principles through the influence of the Horasan Erenleri in Anatolia and the Balkans. Alevi-Bektashi thought and tradition developed and spread across a wide geographical area extending from Khorasan to Anatolia and from Anatolia to the Balkans. The Horasan Erenleri played a pioneering role in social transformation by promoting a sincere understanding of Islam based on justice, courage, love, and compassion, both materially and spiritually. This path has been accepted as the path of Hak–Muhammad–Ali, while the nūr al-nabī and devotion to the Ahl al-Bayt constituted the primary spiritual source for Turkmen saints and spiritual leaders. Owing to their humanistic, tolerant, and inclusive approaches, the Horasan Erenleri influenced not only Muslim communities but also people belonging to different religious and ethnic backgrounds. Consequently, the conquest of Rumelia was achieved not solely through military power but also through the conquest of hearts. Within the Alevi-Bektashi belief system, the Ali Koç Baba Ocağı holds a significant position as one of the representatives of the spiritual continuity extending from Khorasan to Anatolia, from Anatolia to the Balkans, and again back to Anatolia. The foundation of the Ocağı is based on Ali Koç Baba, one of the prominent figures who carried the spiritual heritage of the Horasan Erenleri. This study focuses on the belief structure of the Ali Koç Baba Ocağı and its contemporary ritual (erkân) practices. Following the decline of Ottoman authority in the Balkans, migration movements led the affiliated talip communities to settle mainly in the regions of Thrace, Eskişehir, and Kütahya, while those remaining in the Balkans have continued their presence in Bulgaria. Today, the tradition and rituals of the Ocağı are preserved through ocakzâdes and talip communities living in both Turkey and Bulgaria. In this context, the study analyzes the contemporary manifestations of Alevi-Bektashi belief principles through the example of the Ali Koç Baba Ocağı, based on historical sources, written and oral documents, and field research.
Benzer Tezler
- Eskişehir'in Salihler ve Büyükyayla köylerinde Ali Koç Baba Ocağı kültürü ve geleneği
The culture and tradition of Ali Koç Father's Hearth in the Salihler and Büyükyayla villages of Eskişehir
HÜSEYİN TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİK ARIKAN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Pir ve talip ilişkileri bağlamında Balkanlardan Anadolu'ya Ali Koçlular
Ali Koçlular from Balkans to Anatolia in the context of pir and talip relations
HAKKI TAŞĞIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL AKSOY
- Kelami açıdan Seyyid Ali Sultan velayetnamesive Trakya Bektaşiliği
Velayetname of Seyyid Ali Sultan in terms of kalam and Thracian Bektashism
ARZU HASÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinKırklareli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AKMAN
- Kütahya Alevî-Bektaşî geleneğinde nefes, düvaz ve mersiyeler
Kütahya Alevi-Bektasi nefes, duvaz and elegies
FATİH ÇEKMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıDumlupınar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN TARIMAN CENİKOĞLU