Geleneksel oyunların mitolojiyle ilişkisi ve uygulamalı halk bilimi bağlamında incelenmesi
The relationship of traditional games with mythology and their examination in the context of applied folklore
- Tez No: 986482
- Danışmanlar: PROF. DR. EVRİM ÖLÇER ÖZÜNEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel oyunlar, Somut olmayan kültürel miras, Türk mitolojisi, Traditional games, Intangible cultural heritage, Turkish mythology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halkbilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanoğlu, oyunsallığıyla yaşamın her alanında oyuncu, oyuncak ve oyun olarak varlığını sürdürmüştür. Oyun, bilimsel bir bakış açısıyla geçmişten günümüze multidisipliner olarak felsefe, psikoloji, gelişim, ekonomi, siyaset, sağlık, sosyoloji, antropoloji, arkeoloji vb. alanlarda çalışılmaktadır. Ancak halk bilimi alanında yapılan çalışmalarda geleneksel oyunlar; çocuk, unutulmaya yüz tutmuş, eski veya antik kavramlarıyla bir arada yaygın olarak kullanılmıştır. Geleneksel oyunların nitelik, nicelik, işlev vb. özellikleri belirtilmeden doğrudan oyun kültürü içerisinde incelendiği çalışmalar var olsa da oyun ve mit ilişkisinin oyuncu, oyuncak ve oyun yönünden bütünsel bağlantısallıkla ele alınmadığı anlaşılmıştır. Aynı zamanda mitleri yapan/üreten/öyküleyen insanoğlunun oyunla mı mit ürettiği, mit üretirken mi oynadığına dair paradoksun bütünsel bağlantısallıkla halk bilimi yönünden ele alınması gerektiği düşünülmüştür. Bu bağlamda çalışma, oyun ile mit arasındaki ilişkiyi ve bu bakış açısının günümüz oyun kültüründeki devamlılığını, uygulamalı halk bilimi yaklaşımıyla değerlendirilmesine dayanmaktadır. Bu bağlamda oyunsallığını üreterek sürdürmeye başlayan ve tüketerek var olma çabasını görünür kılmaya çalışan insanoğlu; simüle edilen, oyunlaştırılan ve hatta oynanan bir araç olarak hem sanalda hem de uzamda varlığını sürdürmüştür. Gündelik dilde kullanılan“hayat bir oyun”metaforu, kollektif bilinçle kalıtım veya katılım yoluyla çocuklukta kurguyla, yetişkinlikte gerçeklikle baş başa kalınan yaşamın ta kendisi olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla oyun, çocuklar için ciddi bir iş olarak görülürken yetişkinler için de iş, ciddi bir oyundur. Kulaktan kulağa aktarılan mitik öykülemeler, kuşaktan kuşağa yaşatılan oyunsallıklarla yaşam oyununu var etmektedir. Bu bağlamda oyunun mitle ilişkisi bağlamında uygulamalı halk bilimi yönünden incelenmesiyle geleneksel oyunların günümüzdeki potansiyelinin ortaya konulmasıyla oyun kültürü kapsamında bir meşruiyet kazandırılacağı sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Human beings, through their playfulness, have sustained their existence in all spheres of life as players, toys, and games. From a scientific perspective, play has been examined from past to present in a multidisciplinary manner within fields such as philosophy, psychology, developmental studies, economics, politics, health sciences, sociology, anthropology, and archaeology. However, in folkloristic studies, traditional games have frequently been associated with and discussed through concepts such as childhood, obsolescence, the old, or the ancient. Although there are studies in which traditional games are examined within the framework of game culture without explicitly addressing their qualitative, quantitative, or functional characteristics, it is evident that the relationship between play and myth has not been approached through a holistic connectivity encompassing the dimensions of player, toy, and game. At the same time, it has been considered necessary to address, from a folkloristic perspective and within a framework of holistic connectivity, the paradox of whether human beings—who create, produce, and narrate myths—generate myths through play or engage in play while producing myths. In this context, the present study is based on an evaluation of the relationship between play and myth, as well as the continuity of this perspective within contemporary game culture, through an applied folklore approach. Within this framework, human beings—who began to sustain their playfulness through production and seek to render visible their struggle to exist through consumption—have continued their existence both in virtual environments and in physical space as a simulated, gamified, and even playable medium. The metaphor“life is a game,”commonly used in everyday language, is interpreted as life itself, which individuals confront through fiction in childhood via collective consciousness transmitted through inheritance or participation, and through reality in adulthood. Accordingly, while play is regarded as serious work for children, work itself becomes a serious form of play for adults. Mythic narratives transmitted orally give existence to the game of life through forms of playfulness sustained from generation to generation. Consequently, it is concluded that examining play from the perspective of applied folklore within the context of its relationship with myth will reveal the contemporary potential of traditional games and confer legitimacy upon them within the framework of game culture.
Benzer Tezler
- Dijital oyun ve uygulamalı halkbilimi: Uruz Er Kişinin Geri Dönüşü (Return of the Er Kishi) oyunu örneği
Digital game and applied folklore: Example of the Uruz Return of the Er Kishi
BURCU YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
- Bir aktarım aracı olarak mitolojinin dijital oyunlarda kullanımı üzerine bir değerlendirme
An evaluation on the use of mythology as a means of transmission in digital
ŞEVVAL DURMUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Bandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA AYAZ
- Mitolojinin Türk halk oyunlarına yansıması
Reflection of mytology to Turkish folk dances
MURAT SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRBÜZ AKTAŞ
- Kemal Tahir'in romanlarında halbilimi unsurları
Folklore elements in the novels of Kemal Tahir
REZAN KARAKAŞ
Doktora
Türkçe
2010
Halk Bilimi (Folklor)Dicle ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENSAR ASLAN
- A Jungian feminist analysis of Natalie Haynes' The Children of Jocasta, Orhan Pamuk's The Red-Haired Woman and Simin Daneshvar's A Persian Requiem
Natalie Haynes'in Jocastanın Çocukları (The Children of Jocasta), Orhan Pamuk'un Kırmızı Saçlı Kadın (The Red-Haired Woman) ve Simin Daneshvar'ın Bir Persli Ağıtı (A Persian Requiem) kıtaplarında, Jungcu feminist analizi
ELNAZ MOHAMMADI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Karşılaştırmalı EdebiyatYeditepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. CATHERİNE MACMİLLAN